سیاسه‌ت چه‌وسیان ده‌رهه‌ق وه‌ كورده‌یل فه‌یلى

شفق نيوز

وه‌ ده‌سمیه‌تداین سه‌رچه‌وه‌یل شیعه‌و نه‌خش یا ده‌ور كارایان له‌جموجویله‌یل ئسلامى و چه‌په‌یل ئۆپۆزسیۆن، بویه‌ هووكار ئه‌وه‌ك حكوومه‌ته‌یل دژایه‌تى چینایه‌تى ده‌رهه‌قیان بارنه‌ كار، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش له‌ناونى ماوه‌یگ و ماوه‌یگ تر ده‌سكریا كووچ وه‌پیكردنیان وه‌ره‌و ده‌یشت وڵات.

ئاشكراس ئه‌و ده‌ركردن زووره‌ملیه‌ دویاى زه‌فتكردن ماڵ و موڵك و دارییان ئه‌نجام دریا. ئنجا مه‌سه‌له‌ى چه‌وسیان و زوڵم و سته‌م دژ كورده‌یل فه‌یلى جوور ئه‌وه‌ك دیاردا له‌شوون ساڵ 1968ده‌س وه‌پیكرد وه‌ل سه‌ره‌تاى هاتن ده‌سڵات به‌عس دكتاتۆرى، ئه‌وه‌ بوى ناو بازرگانه‌یل كورد فه‌یلى له‌ توومار یا سجلات شوون بازرگانى كوشیاوه‌.

بیجگه‌ ئه‌وه‌یش مووڵه‌ت دامه‌زرانن پرووژه‌یل پیشه‌سازى نه‌یانه‌ روڵه‌یل ئى چینه‌، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش چه‌نه‌ها پرووژه‌ وه‌ناو كه‌سه‌یل تر دامه‌زرانن، چوینكه‌ مه‌ترسى داشتن وه‌ناو خوه‌یانه‌و پرووژه‌یگ دامه‌زریه‌ێد.

ئنجا دویاى كووچ وه‌پیكردنیان ئه‌را ده‌یشت خاك عراق بڕیگ له‌و كارخانه‌و پرووژه‌یلیشه‌ دزریان و تاڵان كریان له‌لایه‌ن پیاوه‌یل رژیم به‌عس و ده‌س گرتنه‌ بان ئه‌و موڵك و داراییه‌.

وه‌لى ئه‌و كه‌سه‌یله‌ ك له‌مه‌یدان په‌روه‌رده‌یى كار كردیان جوور مامۆستایه‌یل، ئه‌وانه‌ جیواز كریان ئه‌را وه‌زیفه‌ له‌ وزاره‌ته‌یل تر تا له‌شوون ماوه‌ى كه‌میگ له‌خزمه‌ت ده‌ربكریه‌ن. ئه‌ڵڵاجه‌وى و به‌دبه‌ختیه‌گه‌یش له‌ورا بوى ك ده‌رچگه‌یل خوه‌ندن ئاماده‌یى یا ئعدادى(بكه‌لۆریا)له‌وانه‌ك سه‌ركه‌فتگ بوین له‌روڵه‌یل كورد فه‌یلى بیبه‌ش كریان له‌وه‌رگرتن له‌كۆلیژه‌یل، ئه‌ویش له‌وه‌ر نه‌یاشتن ناسنامه‌ى عراقى، چوینكه‌ زویتر له‌خیزانه‌یلیان سه‌نریاوه‌، وه‌لى وه‌ل ئه‌وه‌یشا خزمه‌ت سه‌ربازى وه‌پیان كردیان! وه‌ل ئه‌وه‌یشا قه‌یه‌غه‌ بوى ئه‌را كورده‌یل فه‌یلى ماڵ و موڵكه‌یلیان بفرووشن، چوینكه‌ یاسا ئه‌را گشت حاڵه‌ته‌یلیگ له‌یوا دانریاوید ك هه‌وه‌جه‌ وه‌ ناسنامه‌ بكریه‌ێد ئه‌را حاڵه‌ت سه‌ندن و فرووشتن ماڵ.

حكوومه‌ته‌یل یه‌ك له‌شوون یه‌ك ڕه‌گه‌زى و چینایه‌تى، ده‌سكردنه‌ په‌لامار ده‌ركردن وه‌جه‌م دژ كورده‌یل فه‌یلى، ئه‌ویش وه‌زه‌فتكردن ماڵ و موڵك و سه‌ندنه‌وه‌ى به‌ڵگه‌نامه‌یلیان و ده‌سگیركردن هه‌زاران له‌ جایه‌ڵ جوانه‌یلیان له‌زندانه‌یل ساڵ 1980 وه‌بى ئه‌وه‌ك تائیسه‌یش هویچ زانیارییگ له‌بانیان وجوود داشتوود.

له‌ناونى ساڵه‌یل 1971و1982 زیاتر له‌ 300هه‌زار كورد فه‌یلى له‌به‌غداو شاره‌یل ناوڕاس و باشوور ده‌ركریا، ئنجا فره‌یگ له‌گه‌راساڵه‌یلیان له‌لیان مرد له‌بان مه‌رز، وه‌ل ئه‌وه‌یشا گشت داراییان له‌عراق زه‌فت كریا ك وڵات باوگ وباپیره‌یان بوى، روڵه‌یلیان وه‌بى هویچ تاوانیگ ره‌سمى گیریان.

چه‌وسیان و كووچ وه‌پیكردن زووره‌ملى وه‌ مه‌هانه‌ى ته‌به‌عیه‌ى ئیرانى فره‌یگ له‌ڕوڵه‌ى عراق وه‌پیه‌و سه‌رگه‌ردان بوى له‌كورده‌یل فه‌یلى و ته‌نیا گوناهیگیان هه‌ر ئه‌وه‌ بوى ك شیعه‌و كورد بوین.

 

له‌میا سافى