فه‌یلى: بیلا مه‌رجه‌عیه‌ت دینى له‌ قه‌یران به‌غداو هه‌ولێر ده‌خاڵه‌ت بكا

شفق نيوز

 

عه‌لى حوسێن فه‌یلى له‌ لێدوانیگ ئه‌را (شه‌فه‌ق نیوز) وت: داوا له‌ مه‌رجه‌عیه‌ت دینى باڵا ئه‌كه‌یم ده‌خاڵه‌ت راسه‌وخۆ بكا ئه‌را چه‌ره‌سه‌ر قه‌یران ناونى حكوومه‌ت هه‌رێم كوردستان و حكوومه‌ت ناوه‌ندى له‌ به‌غدا له‌ناوچه‌یل داوڕیاگ له‌ئاكام گرژییه‌یل ئى دویاخر ناونى هێزه‌یل ئاسایش كوردو یه‌كه‌یل سوپاى عراقى.

 

فه‌یلى وت: مه‌رجه‌عیه‌ت باڵاى ئه‌وسا له‌ نه‌جه‌ف ك موحسن ئه‌لحه‌كیم بوى، فه‌تواى ناوداریگ ده‌ركرد له‌بان حه‌رامكردن جه‌نگ وه‌ل كورد دویاى ئه‌وه‌ك ده‌سه‌ڵات حكوومه‌ت له‌ ساڵه‌یل شه‌س سه‌ده‌ى وه‌رین داوا له‌لى كرد فه‌تواى كوشتن وبڕین كورد بیاد وه‌لى ئه‌و دژ داواگه‌یان وسیا و فه‌تواى حه‌رامكردن ڕشانن خوین كورد دا، ئیسه‌یش مه‌رجه‌عیه‌ت دینى له‌ نه‌جه‌ف داواكریاگه‌ ئه‌را ده‌ركردن فه‌توایگ جوور فه‌تواگه‌ى حه‌كیم.

 

فه‌یلى یه‌یش ده‌رخست، ئه‌و فه‌توا ك حه‌كیم ده‌ریكرد تاریخ پاكیگ له‌لاى كورد و شیعه‌ دروسكرد، ك ئى هه‌ردوگ پێكهاته‌ زوڵملیكریاگ بوینه‌ له‌ناونى پێكهاته‌یل ملله‌ت عراق له‌وه‌خت رژیم وه‌رین ك ده‌سه‌ڵات عراق وه‌ ده‌سیه‌و بوى، وه‌لى ئایا بیده‌نگى مه‌رجه‌عیه‌ت دینى له‌بان ئى قه‌یرانه‌ به‌شدار نییه‌ له‌ ویرانكردن ئه‌و په‌یوه‌ندى مێژووییه‌ له‌ناونى هه‌ردوگلا؟

 

فه‌یلى زیاتر وت: وه‌ ئاشكرا داوا له‌ مه‌رجه‌عیه‌ت كه‌م وه‌ كرده‌وه‌ ده‌خاڵه‌ت بكا، چوینكه‌ مه‌سه‌له‌گه‌ وه‌ره‌و رویداین ئاشووانه‌ى گه‌ورا گام ئه‌ناد له‌ناونى هه‌ردوك لایه‌ن زوڵملیكریاگ مێژوویى و ڕاسه‌ مادده‌ى 140 یه‌كیگه‌ له‌ مادده‌یل ده‌ستوورى ك چه‌نه‌ها تاوتوێكردن گرێده‌ خوه‌ى، وه‌لى پرسیار له‌یره‌ ئه‌وه‌سه‌و گشتمان زانیم كى بنه‌ڕه‌ت ئه‌و هویره‌ داناو كى جیوه‌جى ئه‌و فكره‌ كرد وه‌تایبه‌ت حزب به‌عس و رژیمه‌یل شۆفێنى له‌ عراق، ئایا ئه‌و هویر شۆفێنى به‌عسیه‌ ئیسه‌یش هه‌ر وه‌رده‌وامه‌؟

 

هه‌میش وت: ئیمه‌ زانیم مادده‌ى 140 ته‌نیا ئه‌و ناوچه‌یله‌ ناگرێده‌و ك زوورم مه‌ردمه‌گه‌ى كورده‌، به‌ڵكوو بڕێگ له‌و ناوچه‌یلیشه‌ گرێده‌و ك زوورمى شیعه‌سه‌و له‌لایه‌ن جوگرافى و دیموگرافیاوه‌ تویش زه‌ره‌د هاتنه‌.

 

فه‌یلى پرسێد، ئایا حكوومه‌ت ناوه‌ندى له‌ به‌غدا ك له‌بان بنه‌ماى لاوردن زوڵم و زووردارى له‌بان پێكهاته‌ى شیعه‌ دامه‌زریا، ره‌سیه‌ ئه‌و ئاسته‌ ك هویر له‌وه‌ بكا ك سیاسه‌ت ره‌گه‌زى و شۆفێنى سه‌دامى دژ پێكهاته‌یل كورد و غه‌یره‌ كورد ره‌واس؟ وه‌لى دیاره‌ هه‌ر وه‌رده‌وامه‌ له‌بان ئه‌و رێڕِه‌وه‌ ك دویاخر بووده‌ مایه‌ى خوینڕشانن سته‌مدیده‌یل.

 

فه‌یلى ئاماژه‌ وه‌ یه‌یش كرد، ك نورى مالكى وه‌ى رێڕه‌ویه‌ خیانه‌ت گه‌ورایگ  ده‌رهه‌ق سته‌مدیده‌یل شیعه‌ ئه‌نجام ئه‌یاد وه‌رجه‌ كه‌سه‌یل تر، چوینكه‌ غه‌ڵه‌ت كورد و سه‌ركرده‌یلیان نییه‌ ك مه‌ردم له‌ناوچه‌یل تر عراق باس له‌و پێشكه‌فتن و سه‌ركه‌فتنه‌یله‌ كه‌ن ك هه‌رێم كوردستان هاوردگه‌سه‌ى ده‌س له‌ بوار ئاسایش و خزمه‌تگوزراى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش بایه‌د حكوومه‌ت به‌غدا جوور رژیمه‌یل وه‌رین هویره‌و نه‌كا ك ویران هه‌رێم كوردستان بكا له‌و بار ئاسایش و سه‌قامگیریه‌ ك له‌تى ژیه‌ێد.

 

وه‌ل ئه‌وه‌یشا وت: من باوه‌ڕم ئه‌وه‌سه‌ ئه‌گه‌ر خوداێ نه‌خواسته‌ جه‌نگ ده‌س وه‌پیكرد له‌ناونى هه‌رێم و حكوومه‌ت ناوه‌ندى و ملله‌ت كورد تویش زه‌ره‌د ماددى و گیانى هات، ئه‌وه‌ كورد جوور ئه‌وه‌ك ده‌یه‌ها جارتر وه‌رجه‌ ئیسه‌ ئاوه‌دان كوردستانه‌و كردنه‌، ئى جاریشه‌ تویه‌نن ئاوه‌دانیه‌و بكه‌ن، وه‌لى من گومان له‌ یه‌ك چشت دیرم ك ئه‌ویش ئه‌وه‌سه‌ ئایا مالكى وه‌ سیاسه‌ت ئیسه‌ى تویه‌نێد هاوپه‌یمانى ناونى دو پێكهاته‌ى زوڵملیكریاگ كورد و عه‌ره‌ب شیعه‌ بارێده‌و تا وه‌یه‌كه‌و رویوه‌ڕوى هه‌ر زاڵم و سته‌مكاریگ بوونه‌و؟

 

فه‌یلى له‌باوه‌ت  مه‌رجه‌عیه‌ت دینیه‌و ئویشێد: من روى قسه‌م كه‌مه‌ ئه‌و مه‌رجه‌عیه‌ت دینیه‌ ك چه‌نه‌ها جار ده‌خاڵه‌ت كرد له‌ى قوناغ ئیسه‌ى مێژوو عراقه‌ له‌شوون رمیان سه‌دام و تویه‌نست كیشمه‌كیشه‌یل فره‌یگ ئارامه‌و بكاو ده‌رفه‌ت ئه‌را لایه‌نه‌یل دروس بكا ئه‌را هویره‌و كردن له‌خوه‌یان وه‌ ئه‌وه‌ك ئسبات بوى ئه‌راى ك مه‌ردم وه‌ل ئه‌و سیاسه‌ته‌یله‌ نین و ئویشیمه‌پى: ئه‌وه‌ك له‌دژ كوردستان ئه‌نجام دریه‌ێد راى عراقییه‌یل وه‌گشتى و راى شیعه‌ وه‌تایبه‌ت نییه‌.

 

بیجگه‌ ئه‌وه‌یش وت: من دڵنیام  له‌ى مه‌سه‌له‌ چوینكه‌ مه‌رجه‌عیه‌ت دینى روى ره‌خنه‌یلى كرده‌ بار ئاسایش و گوزران و خزمه‌تگوزارى و ناڕازیه‌ له‌بان رشیانن خوین بیتاوانه‌یل وه‌ناهه‌ق و هه‌ر یه‌یش ئیچنه‌ كرد ك ئایه‌توڵڵاى پایه‌به‌رز موحسن ئه‌لحه‌كیم ئه‌و هه‌ڵویست مێژووییه‌ ئه‌را كاڵین خوه‌شه‌ویسى نیشان بیاد له‌ناونى پێكهاته‌یل ئى ملله‌ته‌و شه‌رعیه‌ت نه‌یا حكوومه‌ت له‌و سه‌رده‌مه‌ جه‌نگ وه‌ل كوردا به‌رپا بكریه‌ێد.

 

فه‌یلى وه‌باوه‌ڕ خوه‌ى وت: مه‌رجه‌عیه‌ت دینى له‌ى قوناغه‌ بایه‌د له‌ى مه‌سه‌له‌ى ده‌خاڵه‌ت بكا یا وه‌ شیوه‌ى ده‌ركردن فه‌توا یا وه‌هه‌ر شیوه‌یگ تر و خوینڕشانن و جه‌نگ له‌ى قه‌یرانه‌ حه‌رام بكا، چوینكه‌ ئه‌وه‌ك ئیسه‌ حكوومه‌ت به‌غدا ئه‌نجامى ئه‌یاد په‌یوه‌ندى وه‌ یاساو كاره‌یل ئدارى نه‌یرێد و ته‌نانه‌ت له‌لایه‌ن شه‌رعیشه‌و هویچ په‌وه‌یس نییه‌ وه‌ شیواز په‌یوه‌ندى ناونى پێكهاته‌یل مه‌زه‌وى له‌ عراق.

 

فه‌یلى وت: پێكهاته‌یل ملله‌ت عراق نه‌بایه‌د باج یاخیبوین حكوومه‌ت ناوه‌ندى بیه‌ن ك له‌گشت ئه‌و ریككه‌فتن و بریاره‌یله‌ لاداگه‌ بوینه‌ هووكار دامه‌زراننى، وه‌ل ئه‌وه‌یشا وت: وه‌ باوه‌ڕم ك مه‌رجه‌عیه‌ت جوور ئه‌وه‌ك گوزارش له‌لى كه‌ن و ئویشن سه‌ربه‌س ئاسایشه‌، بایه‌سه‌ له‌ى بیده‌نگیه‌ ده‌ربچوودو قسه‌ى خوه‌ى بكا له‌باوه‌ت خه‌یرو  خاسسازى ئه‌را ئى ملله‌ته‌و بایه‌سه‌ له‌بانى ده‌سڵات خوه‌ى باریده‌ كار ك به‌ره‌ى سته‌مدیده‌یل شكه‌ست نارن و دوشمن شاكامى وه‌پیان نه‌وه‌ید.

 

وه‌ل ئه‌وه‌یشا وت: ملله‌ت وه‌رگه‌ى جه‌نگ تازه‌ ناگرن، ئه‌وه‌ بوى ك پرسیار له‌ باوگ یه‌كیگ له‌ سه‌ربازه‌یل كردن له‌بان چاره‌نویس كوڕه‌گه‌ى ئایا ئه‌گه‌ر كه‌فته‌ ناو جه‌نگیگ له‌بان ئاره‌زوو حاكمیگ ملهوڕ، ئایا شه‌هیده‌ تا نه‌‌و؟ بیگومان جواوه‌گه‌ى نه‌‌و بوى.

 

 

وه‌گوره‌ى به‌یاننامه‌گه‌، مامۆستایه‌یل حه‌وزه‌ى زانستى له‌ نه‌جه‌ف هه‌ر جه‌نگیگ وه‌ل برایه‌یل كوردیان ره‌ده‌و كردن و داوا له‌ مالكى كردن رێیه‌یل تر بیجگه‌ جه‌نگ بگرێده‌وه‌ر ئه‌را پڕه‌و كردن ئامانج و ئاره‌زووه‌یل شه‌یتانیه‌گه‌ى وه‌بى ئه‌وه‌ك خوین هاووڵاتى بیتاوان له‌تى بڕشیه‌ێد.

 

له‌هه‌مان وه‌خت جه‌خت له‌بان فه‌تواگه‌ى سه‌ید موحسن حه‌كیم سه‌ركرده‌ى ئه‌وساى حه‌وزه‌ى زانستى نه‌جه‌فیش كريا وه‌ ئه‌وه‌ك جه‌نگ وه‌ل كوردا حه‌رام كردگه‌ ك تائیسه‌یش ئه‌و فه‌توا جى خوه‌ى گرتگه‌ له‌لاى كورد.

 

هه‌ر له‌و به‌یاننامه‌یشه‌ ئشاره‌ت وه‌ یه‌یش كریا، ك سه‌ركرده‌ى حه‌وزه‌ى زانستى ئیسه‌ سه‌ید عه‌لى سیستانى گشت جووره‌ جه‌نگیگ ره‌ته‌و ئه‌كاو دژ هه‌ر خوینڕشانیگ ئه‌وسیه‌ێد ك حاكم ئیسه‌ ئاره‌زووى بكا.

 

ج . أ