شيوه‌زووان فه‌يلی له‌ ته‌كيه‌و ديواخان مه‌نه‌لی

شفق نيوز

 

مه‌نه‌لی كه‌فته‌سه‌ ديم خوه‌رهه‌ڵات شار باقوبه‌ وه‌ دويری ٩٣ كم و له‌ نزيك مه‌رز ئيران هه‌ڵكه‌فتگه‌ وه‌ دويری نزيكه‌ی ٦ كم، ئمجا له‌يرا له‌ ناو لاپه‌ڕه‌يل كتاو له‌ چاپدرياگ تازه‌يگ وه‌ زووان عه‌ره‌بی له‌ ژير ناونيشان(شماره‌يگ له‌ ناودار و ده‌مچه‌رمگه‌يل مه‌نه‌لی/ به‌نده‌نيجين) له‌ نويسانن و داناين عه‌دنان ره‌حمان قه‌ره‌ڵوسی بڕيگ له‌ كه‌سايه‌تيه‌يل زانستی و ئايينی سه‌ر وه‌ ته‌كيه‌و ديواخانه‌يل مه‌نه‌لی كه‌فته‌ وه‌رچه‌وم و مه‌يلم وه‌ره‌و لای باسكردنی كيشا.

سه‌ره‌تايش ده‌سخوه‌شی له‌ كاك عه‌دنان ره‌حمان نويسه‌ر ئه‌كه‌يم ئه‌را ياداشتكردن ناو كه‌سايه‌تيه‌يل ناودار و باسكردنيان وه‌ به‌ڵگه‌ی ته‌ماميگه‌و، ك يه‌يش نيشانه‌ی ئه‌وه‌سه‌ مه‌نه‌لی جوور سه‌رچه‌وه‌يگ ژياری بويه‌ ئه‌را داهينان و چالاكيه‌يل جوراوجوور له‌ بواره‌يل جياجيا، وه‌تايبه‌ت له‌ مه‌يدان فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌ب.

ره‌حمان له‌ سه‌ره‌تای كتاوه‌گه‌ی ناو ئه‌و كه‌سايه‌تيه‌يل مه‌نده‌لاويه‌ نويساگه‌ ك مێژوويان په‌يوه‌س بويه‌ وه‌ ناوناين به‌نده‌نيج" مه‌نه‌لی "و له‌وانه‌يش: شێخ عه‌لی ئبراهيم به‌نده‌نيجی قادری ١١٢٥ك – ١٧١١ز، ك زاينده‌ی ته‌كيه‌يل مه‌نه‌ليه‌و يه‌كيگه‌ له‌ ئاساره‌يل ئه‌ده‌ب ناوچه‌گه‌و له‌ كتاو "مێژوو زانست گه‌ردوون له‌ عراق"يش ئاماژه‌ وه‌پی كرياگه‌.

دويای ئه‌وه‌يش باس له‌ "شێخ مووسا به‌نده‌نيجی 1237 ك – 1821ز" كردگه‌ ك يه‌يش شێخيگ سه‌ر وه‌ ديواخان و ته‌كيه‌يل شێخايه‌تی مه‌نه‌لی بويه‌و پله‌و پايه‌ی به‌رز و بڵينيگ داشتگه‌و ناوی له‌ ليست شاعره‌يليش نويسياگه‌ له‌ سه‌رده‌م داوود پاشای والی به‌غداو دوياخريش بويه‌سه‌ خاوه‌ن ته‌كيه‌و وه‌ختيگيش ماڵئاوايی يه‌كجاری كردگه‌ له‌ دونيا هه‌ر له‌ناو ته‌كيه‌گه‌ی خوه‌ی وه‌خاك سپارياگه‌و په‌يڕه‌وكار ته‌ريقه‌ت نه‌قشبه‌‌ندييش بويه‌.

له‌ ناوداره‌يل تر ك له‌لاپه‌ڕه‌ی ٢٠ هه‌مان كتاو تازه‌ له‌ چاپدرياگ كه‌فته‌ وه‌رچه‌و ئه‌ويش سه‌يد زاهر كوڕ سه‌يد عه‌بدلواحد كوڕ سه‌يد خه‌ليل به‌نده‌نيجی ١٩٠٢- ١٩٨٠ بوی ك زانايگ وه‌ توانا بويه‌و بنه‌چه‌كی چووده‌و ئه‌را ئيمام ئه‌بی محه‌مه‌د حه‌سه‌ن كوڕ عه‌لی كوڕ ئه‌بو تالب"س،خ". ئمجا ئی كه‌سايه‌تی ناوداره‌ جوور ئه‌وه‌ك له‌ كتاوه‌گه‌ ئاماژه‌ وه‌پی كرياگه‌ مێژوويگ له‌ په‌روه‌رده‌ دروس كردگه‌و په‌يڕه‌وه‌يل خوه‌نين و نويسانن هووكاره‌ی مه‌ردم كردگه‌و بيجگه‌ ئه‌وه‌يش زانايگ مێژوونويس بويه‌و وه‌ چوار زووان عه‌ره‌بی، كوردی، توركی، فارسی كتاو داناگه‌و ته‌نانه‌ت وه‌ شيوه‌زووان فه‌يلييش بڕيگ له‌ باوه‌ته‌يلی نويساگه، ك يه‌يش مانای ئه‌وه‌سه‌ شيوه‌زووان فه‌يلی له‌ ته‌كيه‌و ديواخان مه‌نه‌لى مێژوو كويه‌نيگ داشتگه‌‌.

دی وه‌ی جووره‌ فيشتر ئه‌ڕامان ئاشكرا بوود ك ناوچه‌ی مه‌نه‌لی و ده‌ورگردی مه‌ڵوه‌نيگ بويه‌ ئه‌را ده‌ركه‌فتن زانست و فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌ب، وه‌لی جی داخه‌ دويای ساڵ ١٩٧٥ رژيم به‌عس رمياگ مه‌ردمه‌ كوردگه‌ی ته‌رفتوينه‌ كردو هه‌وڵ ئه‌وه‌دا جوور هه‌ر شاره‌يل تر داوڕياگ له‌ كوردستان ته‌عريب ئی شاريشه‌ بكاو له‌ خه‌ريته‌ی كورده‌واری نه‌يليده‌ی.

جه‌ماڵ ئه‌ركه‌وازی