كورده‌یل فه‌یلى و هه‌قه‌یل ئاده‌میزاد

شفق نيوز

ده‌وڵه‌ت پیشكه‌فتگ وه‌پى تاریف كریه‌یدو له‌ بنه‌مایه‌یل دیموكراسییش ئه‌وه‌سه‌ حورمه‌ت هه‌قه‌یل تاك بگیریه‌ید له‌ كوومه‌ڵگا وه‌بى جیاوازى له‌ناونى ره‌گه‌ز و دین و ره‌نگ و چشته‌یل تر، چوینكه‌ ئاده‌میزاد جوور دروسكریاگیگ هویره‌وكه‌ره‌و جوور گرانترین سه‌رمایه‌س له‌ وجوود.

 

وه‌ل ئه‌وه‌یشا مقه‌یتیكردن له‌ هه‌قه‌یلى یه‌كیگ له‌ خاسترین ئه‌و ئه‌ركه‌یله‌ ك وه‌چه‌و حورمه‌ته‌و ته‌ماشا كریه‌ید جوور هه‌ق ره‌واى له‌ ژیان و نیشته‌جیكردن و كار و په‌روه‌رده‌ وه‌ زووان داڵگى و ناسنامه‌و ئازادى تاكه‌كه‌سى و هه‌ق هه‌ڵوژاردن، ك هه‌ق خوه‌یه‌ ده‌نگ  بیه‌ید له‌ هه‌ڵوژاردنه‌یل ئه‌را هه‌ركه‌سیگ متمانه‌ وه‌پى دیریدو مقه‌یه‌تى و  وه‌رگرى له‌ هه‌قه‌یلى ئه‌كاو له‌هه‌مان وه‌خت هه‌ق دابینكردن كوومه‌ڵایه‌تییش دیرید جوور یه‌كه‌مین به‌ڵگه‌ى ناوده‌وڵه‌تى ك له‌لایه‌ن هه‌قه‌یل ئاده‌میزاد ئاشكرا كریاو بڕیار له‌بانى دریا له‌ ساڵ 1948و دویاى ئه‌وه‌یش له‌ ده‌ستوور نه‌ته‌وه‌یل یه‌كگرتگ و ریكخریاگ یونسكۆ و ریكخریاگه‌یل تر.

 

ئنجا له‌ ده‌یه‌یل گوزه‌یشت و له‌ى سه‌رده‌مه‌ ك له‌تى ژیه‌یم، دوینیم ملله‌ته‌یلیگ خه‌بات كه‌ن له‌وه‌ر خاتر هه‌قه‌یلیان له‌ بڕیار چاره‌نویس و ئسپاتكردن وجوود خوه‌یان و وه‌رگریكردن له‌ هه‌قه‌یل نیشتمانى و نه‌ته‌وه‌یى ره‌واو سه‌روه‌رى خاكه‌یل هه‌رێمى، ك بڕیگ له‌و ملله‌ته‌یله‌ ئازاد بوینه‌ له‌ئاكام خه‌بات و بڕیگیش له‌لیان هیمان خه‌بات كه‌ن له‌وه‌ر خاتر ژیان ئازاد و جیوه‌جیكردن خواست و هه‌قه‌یلیان.

 

ملله‌ت كوردمان وه‌تایبه‌ت كورده‌یل فه‌یلى هیمان گه‌ردنه‌ شوون هه‌قه‌یل ره‌وایان جوور ناسنامه‌و هاوردنه‌وه‌ى ئه‌و ماڵ و موڵكه‌یلیانه‌ ك هه‌میشه‌ باس كریه‌ید وه‌ل هاوردنه‌وه‌ى كووچ وه‌پیكریاگه‌یل ئه‌را نیشتمان و هه‌ق هاووڵاتیبوین و قه‌ره‌بووكردنیان له‌بان ئه‌و زه‌ره‌ده‌یله‌ ك هاته‌ تویشیان و بیجگه‌ ئه‌وه‌یش زینگه‌وكردن ساڵیاد ئه‌و تاوانه‌یل له‌ناوبردن وه‌جه‌م و سه‌ندنه‌وه‌ى ناسنامه‌و به‌ڵگه‌یلیانه‌ ك ده‌رهه‌قیان ئه‌نجام دریا له‌ 4/ 4 / 1980.

 

بیگومان بایه‌سه‌ له‌بان حكوومه‌ت و ریكخریاگه‌یل مه‌ده‌نى ك هه‌وڵ فره‌یگ بیه‌ن له‌وه‌ر خاتر ئه‌وه‌ك له‌ڕوى ناوده‌وڵه‌تیه‌و دگان وه‌ ئه‌و تاوانه‌یل له‌ناوبردن وه‌جه‌مه‌ بنریه‌ید ك هاته‌ تویش كورده‌یل فه‌یلى له‌ عراق و بگه‌ردنه‌ شوون چاره‌نویش ئه‌و شه‌هیده‌یل فه‌یلیه‌ ك بى سه‌رو شوون له‌ قه‌وره‌یل وه‌جه‌م، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش خواستیگ نیشتمانییشه‌ ك په‌یڕه‌وه‌یل خوه‌ندن ره‌سمى و هه‌قه‌یل ئاده‌میزاد له‌ زانكۆیه‌یل عراقى ئه‌و له‌ناوبردن وه‌جه‌م كورده‌یل فه‌یلیه‌ بگریده‌ خوه‌ى تا نه‌وه‌یل ئاینده‌ ته‌ماشاى زه‌ره‌د و قه‌واره‌ى ئه‌و تاوانه‌یله‌ بكاو مه‌سه‌له‌گه‌ له‌لایه‌ن وزاره‌ت هه‌قه‌یل ئاده‌میزاده‌و به‌ڵگه‌یى بكریه‌ید و بیجگه‌ ئه‌وه‌یش گشت ئه‌و شوونه‌واره‌یل زوڵم و سته‌م خراوه‌ له‌بانیان لاوریه‌ید ك له‌وه‌خت رژیم وه‌رین هاوریا بانیان، چوینكه‌ به‌شیگن گرینگ له‌ پیكهاته‌یل عراق .

 

دى جوور ئه‌وه‌ك ئاشكراس له‌ سیستم دیموكراسى ئه‌وه‌سه‌ ك دگان وه‌ هه‌قه‌یل ئاده‌میزادو پیكهاته‌یل ملله‌ت بنریه‌یدو گشت پیكهاته‌یگ هه‌ق خوه‌یه‌ ئه‌ندامه‌یل خوه‌ى كاندید بكا جوور نوێنه‌ر له‌ ئه‌نجوومه‌ن پاریزگاو ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل و ریكخریاگه‌یل كوومه‌ڵگاى مه‌ده‌نى ك كورد فه‌یلى جوور پیكهاته‌یگ گه‌ورا ته‌ماشا بكریه‌ید له‌ڕوى فره‌یى مه‌ردمه‌گه‌ى ك بیبه‌ش كریان له‌ سیستم كوتا له‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل و ئه‌نجوومه‌ن پاریزگاو پۆسته‌یل وزارى، ك بایه‌سه‌ جوور باقى پیهاته‌یل تر ملله‌ت عراقى وه‌ گووه‌رى وژدان ته‌ماشا بكریاتان، ك ئمڕوو كورده‌یل فه‌یلى هه‌وه‌جه‌ وه‌ نوێنه‌رایه‌تى كرده‌وه‌یى دیرن ئه‌را یه‌كلاكلادنه‌وه‌ى كیشه‌گه‌یان و دابینكردن ئامانج و هه‌قه‌یلیان له‌ئاست وه‌رپرسیارێتى.

 

محه‌مه‌د عه‌لى سه‌ماوى

ج. ا