نه‌خش په‌رله‌مان له‌ مقه‌یتیكردن هه‌ق و ئازادیه‌یل مه‌ردم ‌

شفق نيوز

  ئه‌رك په‌رله‌مان مقه‌یه‌تیكردن هه‌ق و ئازادى هاووڵاتیه‌یله‌ له‌وه‌رانوه‌ر زیاده‌ڕه‌وى ده‌سڵات، ئه‌ویش له‌ڕى گریه‌داین هه‌ردوگ چه‌مك وه‌رپرسیارێتى و ده‌سڵات له‌لایگ و، كۆنترۆڵكردن له‌ناونى ئه‌و هه‌ردوگ چه‌مكه‌ له‌لایگ تره‌و.

كۆنترۆڵكردن له‌ناونى وه‌رپرسیارێتى و ده‌سڵات گه‌ره‌نتیه‌ ئه‌را مقه‌یه‌تیكردن له‌ هه‌ق و ئازادیه‌یل مه‌ردم، ك یه‌یش ئه‌رك په‌رله‌مانه‌ له‌ڕى داناین یاساو ده‌ستوور و فه‌راهه‌مكردن میكانیزمه‌یل یاسایى خاسیگه‌و ك وه‌ جووریگ بیلید ده‌سڵات سه‌ر ئه‌را وه‌رپرسیارێتى بچه‌منید.

له‌بان بنه‌ماى ئه‌و سفه‌ته‌یل ناوده‌وڵه‌تیه‌ ك ئویشید" ده‌سڵات له‌ هه‌ركوورا بوود وه‌رپرسیارێتى ها وه‌لیا" ئه‌و شیوازه‌یله‌ ك وڵاته‌یل پیشكه‌فتگ له‌ حوكمڕانى وڵاته‌یلیان په‌یڕه‌وى ئه‌كه‌ن بوینه‌سه‌ جه‌ختكه‌ر له‌ مقه‌یه‌تیكردن هه‌ق و ئازادى هاووڵاتیه‌یل خوه‌یان، جوانترین نموونه‌یش ئه‌را ئه‌و وڵاته‌یله‌ ئه‌وه‌سه‌ ك گام نانه‌ وه‌ره‌و پیشكه‌فتن.

بیگومان پیشكه‌فتن هه‌ر كوومه‌ڵگایگ په‌یوه‌سه‌ وه‌ ریزگرتن له‌ هه‌قه‌یل ئاده‌میزادو ئازادیه‌یل، ئه‌ویش له‌ڕى ریكخستن هه‌ق و ئازادیه‌یل وه‌ گووره‌ى یاسایگ ك وه‌شیوه‌یگ دانریه‌ید مه‌ردم و ده‌سڵات وه‌ یه‌كه‌و سه‌ر ئه‌ڕاى بچه‌منن.

سه‌رچه‌مانن ده‌سڵات و مه‌ردم وه‌ یه‌كسانى ئه‌را یاسا ده‌سه‌وه‌ر نیه‌ود تا په‌رله‌مان نه‌خش خوه‌ى نه‌خاده‌ڕوى له‌ په‌یڕه‌وكردن مه‌سه‌له‌ى دادوه‌رى و یاسایى له‌ ده‌ركردن یاسایه‌یل، ماناى ئه‌وه‌سه‌ بایه‌سه‌ یاسایه‌یل وه‌جووریگ دانریه‌ید ك یه‌كسانى فه‌راهه‌م بكا له‌ناونى گشت تاكه‌یل كوومه‌ڵگاو جیاكارى له‌ناونى چین و لایه‌نه‌یل كوومه‌ڵگا نه‌كا له‌بان بنه‌مایه‌یل پایه‌ى كوومه‌ڵایه‌تى جوور ئایین، نه‌ته‌وه‌، ره‌گه‌ز.

وه‌ل ئه‌وه‌یشا په‌رله‌مان ئه‌ركیشى یه‌سه‌ تاكه‌یل كوومه‌ڵگا ئاشنا وه‌ هه‌ق و ئه‌ركه‌یلیان بكا، ئه‌ویش وه‌ ئه‌وه‌ك بایه‌سه‌ هه‌ر تاكیگ جه‌خت له‌ هه‌قه‌یل خوه‌ى بكاو له‌وه‌رانوه‌ر ئه‌وه‌یش ئه‌ركه‌یلیش جیوه‌جى بكا.

دروسكردن باوه‌ڕ له‌لایه‌ن تاكه‌یل وه‌ ئه‌وه‌ك ئه‌وان ته‌نیا خاوه‌ن هه‌قن له‌بان كوومه‌ڵگا یا ته‌نیا هه‌ڵگر ئه‌ركن له‌وه‌رانوه‌ر كوومه‌ڵگا، ئه‌وه‌ له‌ى حاڵه‌ته‌ كوومه‌ڵگا روى وه‌ڕوه‌ى كاره‌سات ئه‌كاو دى ئه‌و كوومه‌ڵگا ناتویه‌نید پیشكه‌فتن وه‌خوه‌یه‌و بوینید له‌هویچ رویییگه‌و له‌ ژیان.

ئنجا رینماییكردن تاكه‌یل ئه‌را هه‌ق و ئه‌ركه‌یلیان و هانداینیان ئه‌را جه‌ختكردن له‌ هه‌قه‌یلیان و جیوه‌جیكردن ئه‌ركه‌یلیان گرینگترین رییگه‌ ئه‌را پیشكه‌فتن كوومه‌ڵگا له‌گشت بواره‌یل ژیان سیاسى و مه‌ده‌نى و ئابوورى و كوومه‌ڵایه‌تى و رووشنهویرى و...هتد.

دویاى نیشانداین ئه‌و ئه‌رك پیرووزه‌ له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌و، ئنجا بایه‌سه‌ نه‌خش تر داشتوود له‌ مقه‌یه‌تیكردن هه‌قه‌یل و ئازادى هاووڵاتیه‌یل له‌وه‌رانوه‌ر ده‌سڵات جوور هه‌ق ژیان و ده‌رفه‌ت كار و ته‌ندروسى و دادگه‌رى كوومه‌ڵایه‌تى و دابینكردن ژیان گونجیاگیگ ئه‌را تاكه‌یل و هه‌ق خوه‌ندن و هه‌ق په‌ره‌داین و پیشكه‌فتن و هه‌ق به‌شداریكردن له‌ وه‌ڕیه‌وبردن وڵات و هه‌ق دابینكردن ئاسایش...هتد.

له‌ هه‌مان وه‌خت په‌رله‌مان ئه‌ركیشى ئه‌وه‌سه‌ ك متمانه‌ بیاده‌ ده‌سڵات جیوه‌جیكردن و به‌رنامه‌یلى قه‌بوول بكاو ئه‌ركیشى ئه‌وه‌سه‌ چه‌ودیرى ئه‌و ده‌سڵاتیشه‌ بكا، یا متمانه‌ له‌لى بسینیده‌و له‌وه‌خت زیاده‌ڕه‌وى و ژیرپاخستن هه‌ق و ئازادیه‌یل.

د . ڤالا فه‌رید

ج . أ