دیموكراسى ته‌نیا ڕییگه‌ ئه‌را ژیانیگ به‌خته‌وه‌ر و ئازاد

شفق نيوز

ئاده‌میزاد متمانه‌دارو دڵسووز ئه‌را نیشتمان و ملله‌ته‌گه‌ى ك له‌وه‌ر خاتر ملله‌ت ئاماده‌س قوربانى به‌ید وه‌بى وه‌رانوه‌ر یا به‌رژه‌وه‌ندییگ خودى. وه‌ل ئه‌وه‌یشا دیموكراسى ته‌نیا هووكاریگه‌ ئه‌را قورتاركردن زوورم هاووڵاتیه‌یل دویره‌و خریاگ و فه‌رامووشكریاگ و سته‌مدیده‌و فه‌قیر له‌وگشت مه‌ینه‌تى و ناڕه‌حتیه‌یله‌ ك تیه‌یده‌ تویشى، ئنجا كه‌سه‌یلیگ ئویشن له‌سایه‌ى دیموكراسى مه‌ردمانیگ هه‌ن فره‌یگ فه‌قیر حاڵ، ئى قسه‌ راسه‌، وه‌لى وه‌ل ئه‌وه‌یشا خاستره‌ له‌وه‌ك له‌ساى دكتاتۆریه‌ت بژیه‌ن، ئنجا ئه‌گه‌ر هووكاره‌گه‌ى له‌یه‌كه‌و به‌یم، دوینیم له‌ئاكام كزى ریكخستن ئه‌و هیزه‌یله‌سه‌ ك رووح و ئه‌خلاق دیموكراسى هه‌ڵنه‌گرتنه‌ له‌ناونى خوه‌یان له‌وه‌ر هووكاره‌یل جیاواز و له‌وانه‌یش: نه‌وین راسگوویى و دڵسووزى ئى هیزه‌یله‌.

بیگومان جمشت هیز دیموكراسى له‌وڵاته‌یل خوه‌رئاوا جیاوازه‌ له‌جمشت وڵاته‌یل عه‌ره‌بى، چوینكه‌ له‌وڵاته‌یل خوه‌رئاوا دیموكراسى بنه‌واو نه‌ریت ئاشكرایگ دیرێد، وه‌لى له‌وڵاته‌یل عه‌ره‌بى هویچ بنه‌وایگ ئه‌را دیموكراسى نیه‌و ته‌نیا هه‌ر وه‌ناو ژنه‌فیه‌ێدو شوونه‌واریگ نه‌یرێد، وه‌ل ئه‌وه‌یشا دوینیم ئه‌وانه‌ك بانگه‌واز دیموكراسى كه‌ن له‌وڵاته‌یل عه‌ره‌بى هه‌ر خود خوه‌یان دوشمنن ئه‌ڕاى.

ئه‌نجا له‌یرا تیكڵایى و نائاشكراییگ هه‌س له‌دیدو نوڕستنیان، ك یه‌یش هووكار شكه‌ست ئه‌و رژیمه‌یله‌سه‌ ك بریار ئه‌وه‌ دان ریڕه‌و ئشتراكیه‌ت و دادگه‌رى كوومه‌ڵایه‌تى و به‌خته‌وه‌رى ئه‌راگشت بگرنه‌وه‌ر و ده‌وڵه‌ت ئاده‌میزاد ئازاد دروس بكه‌ن، چوینكه‌ هیزو لایه‌نه‌یل دیموكراسى تواناى ئه‌وه‌ نه‌یرن ئازادى و دادگه‌رى كوومه‌ڵایه‌تى بارنه‌ جى ئه‌را ملله‌ت مه‌گه‌ر خود ملله‌ت به‌شدارى له‌تى بكه‌ن، چوینكه‌ خود ملله‌ت خوه‌ى بنیاتنه‌ره‌و به‌خته‌وه‌رى و دادگه‌رى كوومه‌ڵایه‌تى تیه‌رێده‌ وجوود، ئنجا هویچ ملله‌تیگیش نیه‌تویه‌نێد ده‌سه‌وه‌ر ئازادى و به‌خته‌وه‌رى و دادگه‌رى بكا ئه‌گه‌ر خود ملله‌ته‌گه‌ دیموكراسى نه‌ون و مه‌سه‌له‌ى دیموكراسى نه‌چووده‌ ناو ره‌فتار و ئه‌خلاقیان.

ئه‌وه‌ك ته‌ماشاى بار سیاسى ناوچه‌گه‌ بكا، كیشمه‌كیش سیاسى دوینێده‌ چه‌و، ك مه‌حاڵه‌ له‌ى ئى جووره‌ باریگ سیاسى دیموكراسى په‌یا بوودو مه‌حاڵیشه‌ گشت چین و لایه‌ن و حزب و په‌یڕه‌وه‌یل جیاجیاى دینى و علمانى بتویه‌نن وه‌گووره‌ى یه‌ك به‌رنامه‌و ریڕه‌و ئامانج خوه‌یان بارنه‌ دى و پشتگیرى له‌دیموكراسى بكریه‌ێد.

هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش بایه‌سه‌ هیزه‌یل دیموكراسى خاس بزانن ك روى وه‌ڕوى هیزه‌یل تیه‌ریكى بوونه‌وه‌و ئه‌و هیزه‌یله‌ تویه‌نن هه‌ل خوه‌یان له‌و بار سیاسیه‌ وه‌ربگرن و بكه‌نه‌ى چه‌ك بكوشیگ له‌ڕوى دیموكراسى و دیموكراسیخوازه‌یل.

وه‌ل ئه‌وه‌یشا دوینیم ئه‌رك بڵاوكردن مه‌سه‌له‌ى دیموكراسى و كاڵینى له‌ده‌روین و ئه‌قڵ وه‌تایبه‌ت ئه‌قڵ مه‌ردم جوور كارگه‌ر و جفتیار و جایه‌ڵ و ژنه‌یل كار ئاسانیگ نیه‌، به‌ڵكوو كار سته‌میگه‌و گشت كه‌سیگ باوه‌ڕ وه‌پى نه‌یرێد ته‌نیا مه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ك ماناى بزانن، ئنجا بایه‌سه‌ له‌بان كه‌س دیموكراسى له‌ى حاڵه‌تیشه‌ ریز له‌قه‌ناعه‌ت كه‌سه‌یل تر بگرێد و هه‌وڵ ئه‌وه‌ بیه‌ن وه‌شیوه‌ى جوانیگ ئه‌و مه‌سه‌له‌ نیشان بیه‌ن و ئى مه‌سه‌له‌ له‌گشت شوونه‌یل جیاجیا باس بكریه‌ێد وه‌تایبه‌ت له‌ خوه‌ندنگاو له‌ناو بوونه‌یل دینى و نیشتمانى و له‌جاده‌و شوونه‌یل تر ئه‌را ئه‌وه‌ك بنه‌ماى ئه‌و دیموكراسیه‌ وه‌ خاس و جوانى دامه‌زریه‌ى.

 

مهدى مه‌ولا

ج