كورد و توركيای دويه‌كه‌و ئمڕوو

شفق نيوز

 

له‌و ریككه‌فتننامه‌ پیشبینى ئه‌وه‌ كریا ليژنه‌یگ له‌ نوینه‌ره‌یل ئیتالیاو فرنساو بریتانیا دامه‌زريه‌يد  و له‌ ماوه‌ى 6 مانگ خودموختارى"حوكم زاتى" له‌و شوونه‌یله‌ كوردنشينه‌ ك زوورم مه‌ردمه‌گه‌ی كوردن دامه‌زريه‌يد، وه‌ل ئه‌وه‌يشا هه‌ر له‌ هه‌مان ئه‌و ریككه‌فتننامه‌ سه‌روه‌خوه‌یى ئه‌را كورده‌یل پیشبینى كریاوید.

ئه‌وه‌ بوی مسته‌فا كه‌مال ئه‌تاتورك له‌ ساڵ 1920 هیزه‌گه‌ى روی له‌ كزی كرد، يه‌يش ناچاری كرد وه‌ل كورده‌يل ريك بكه‌فێد و قه‌وڵدا ئه‌وه‌دا ئه‌گه‌ر له‌شكر یۆنان بشكنید و یۆنانیه‌یل ده‌ربكا، ئه‌وه‌ له‌ی حاڵه‌ته‌ ئه‌و مافه‌ ك له‌ په‌یمان سیڤه‌ر وه‌ فه‌رمى دانریاگه‌ ئه‌را كورده‌یل، ئه‌ویش وه‌ فه‌رمى بياده‌ی كورده‌یل و قه‌وڵه‌يل خوه‌ى له‌ باوه‌ت مافه‌يل كورده‌و جيوه‌جی بكا.

وه‌لى له‌ ساڵ 1921 توركياى كه‌ماليستی ك له‌و قه‌يرانه‌ ده‌رچی و له‌و مه‌ترسيه‌ قورتار بوى، دى له‌ قه‌وڵه‌يل خوه‌ى په‌شیمانه‌و بوى و شووڕشیگ له‌ باكوور كوردستان ده‌س وه‌پيكردو دوياخريش ئه‌و شووڕشه‌ ك ئه‌را نزيكه‌ی ساڵيگ دريژه‌ داشت شكه‌ست هاورد.

ئمڕوويش له‌ شوون ئه‌وه‌ك ئه‌را ماوه‌ی چه‌ن ساڵيگه‌ هه‌رێم كوردستان بويه‌سه‌ شوون وجوود كومپانيايه‌يل بيگانه‌و سه‌رمايه‌گوزاری و گه‌شه‌كردن، دوينيم ك له‌ هه‌مان وه‌خت وڵات توركيا يه‌كيگه له‌و وڵاته‌يله‌ ك به‌ش شير كه‌فته‌سه‌ وه‌ر كومپانيايه‌يلی و چه‌ن ساڵيگه‌ كار سه‌رمايه‌گوزاری له‌ هه‌رێم ئه‌نجام ئه‌يه‌ن و بيجگه‌ ئه‌وه‌يش قانجاز فريه‌يگيش له‌ بوار نه‌فتيه‌و خسته‌سه‌ پاڵ به‌رژه‌وه‌نديه‌يلی و ته‌نانه‌ت ريڕه‌و سياسه‌تيشی ده‌رهه‌ق ملله‌ت كورد له‌ كوردستان باكووريش تاڕاده‌يگ ئاڵشت كردو حزب داد و گه‌شه‌وه‌پيداين جووريگ له‌ ديموكراسيه‌ت هاورده‌ وجوود له‌ مێژوو ئه‌و وڵاته‌ وه‌ ئه‌وه‌ك دی ماف ره‌وای ملله‌ت كورد ژيرپا نه‌كريه‌يدو كورديش جوور نه‌ته‌وه‌يل تر وڵاته‌گه‌ به‌شداری حكوومه‌ت و په‌رله‌مان بكه‌ن.

وه‌لی له‌يوا دياره‌ هيمان گورز كوشنده‌ی توركيا له‌ هه‌نگڵ كورد ته‌نيا ئامانج سياسه‌ت توركياسه‌و هيمان وه‌ هه‌مان ئه‌قڵيه‌ت سوپاوه‌ مامڵه‌ وه‌ل چارنويس كورد ئه‌كه‌ن و هاتن كومپانيايه‌يل توركی ئه‌را كوردستان ته‌نيا دابينكردن سه‌رچه‌وه‌يگ به‌رژه‌ندی بوی دوير له‌ سياسه‌ت نه‌رم و ئاشتيخوازانه‌!!

ئمڕوو گشت دونيا ئاگادارن له‌وه‌ك ريكخرياگ داعش بويه‌سه‌ مه‌ترسييگ ئه‌را بان گشت ناوچه‌ی خوه‌رهه‌ڵات ناوين و له‌وانه‌يش عراق و كوردستان، وه‌ل ئه‌وه‌يشا شماره‌ی فريه‌يگ له‌ وڵاته‌يل جه‌هان هاوپه‌يمانييگ ئه‌را روی وه‌ڕوی بوينه‌وه‌ی داعش له‌ عراق و سوريا دامه‌زرانن و ته‌ياره‌يل جه‌نگی ئه‌مريكاو هاوپه‌يمانه‌يلی رووژانه‌ بوردمان بنگه‌يل ئه‌و ريكخرياگ ترۆريستيه‌ ئه‌كه‌ن و ته‌نانه‌ت تاڕاده‌يگيش پشتگيری خاسيگيش له‌ باشوور كوردستان ئه‌كه‌ن و چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی و تووپ و تانگ پيشكه‌فتگيش دانه‌سه‌ هيزه‌يل پێشمه‌رگه‌ی كوردستان ئه‌را نواگيری و روی وه‌ڕوی بوينه‌وه‌ی مه‌ترسی ترۆريسته‌يل، وه‌لی دوينيد له‌ولاوه‌ ولاتيگ جوور توركيا ك وه‌ هه‌ردوگ ده‌سه‌و كه‌فته‌سه‌ بان خه‌ير وبه‌ير كوردستان، ئاماده‌ نه‌وی دژايه‌تی ئه‌و چه‌كداره‌يل ترۆريستيه‌ بكاو ته‌نانه‌ت ئه‌وه‌يش ده‌ركه‌فت ك له‌ی دوياخريشه‌ زه‌خمداره‌يل داعشيش له‌ نه‌خوه‌شخانه‌يلی چاره‌سه‌ر كردگه‌، ك بيگومان يه‌يش مانای ئه‌وه‌سه‌ ك وه‌رپرسه‌يل تورك نيازپاكی وه‌ل سه‌ركردايه‌تی و ملله‌ت كورد نه‌يرن و گشت قه‌وڵ و بڕيار و لێدوانه‌يليان ته‌نيا له‌وه‌ر به‌رژه‌وه‌نديه‌و هويچ تر.

ج . عه‌ليميری