له‌ جه‌نگیش ، وڵاته‌یل ئاوه‌دان كرێه‌ن!!

شفق نيوز

وه‌لێ له‌ هه‌مان وه‌خت جه‌نگه‌یل توێه‌نن بوونه‌ خاڵ وه‌رچه‌رخان گه‌ورا وه‌ره‌و وه‌ده‌س هاوردن ده‌سكه‌فته‌یل میژوویی.. وه‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر ملله‌تێگ هوشیار و ئاگا داشتوێد ، و سه‌كرداێه‌تى حه‌كیمێگیش داشتویِد بزانێگ چوین سوود له‌ ساته‌ میژووییه‌گان بوه‌ێگ و وه‌تواناێ ملله‌ته‌گه‌ێ كاولكاریه‌گان جه‌نگ ئالش بكه‌ێگه‌ ئاوه‌دانى و پێشكه‌فتن ، له‌ێره‌ توایم نمونه‌ێ ئه‌و نه‌ته‌وه‌یله‌ باریمه‌ یاد ك له‌ جه‌نگ پیروز بوێنه‌ و  توێه‌نستنه‌ وه‌و پیروزیه‌ ،  زه‌ره‌ده‌یل جه‌نگ وه‌چه‌ن وه‌راوه‌ر قه‌ره‌بوو بكه‌نه‌و ، و نه‌ته‌وه‌ێلێگیش ك له‌ جه‌نگ شكه‌ست خواردنه‌ و توێه‌نستنه‌ بارودوخ تازه‌ وه‌كار بگرن ئه‌ڕا گوڕانكاریه‌یل مێژوویی.
جه‌نگ جه‌هانی دوێم ئى ده‌رفه‌ته‌ دا ئه‌مریكا له‌ لاێگ و ێه‌كێه‌تى سوڤیه‌ت جاران له‌ لاێگتر تا بوونه‌ دو زل هێز جه‌هانی .. ئه‌و جه‌نگه‌ هێزو تواناێ ئه‌مریكا و به‌ریتانیه‌ جور دو هێز گه‌وراێ جه‌هانی ك ده‌سه‌ڵات جه‌هان ئه‌ڕا ماوه‌ێ دریژێگ قورخ كردوێن سست و لاواز كرد .. ئه‌مریكا و یه‌كیه‌تى سوڤێه‌تیش توێه‌نستن ئابووری جه‌نگ ئاڵشت بكه‌نه‌ ئابووریه‌ێل زه‌به‌لاح .. داهاته‌یل فه‌ره‌ گه‌وراێگ ده‌سیان گرد ك ئه‌گه‌ر جه‌نگ نه‌وێاتاگ و ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ فه‌راهه‌م نه‌كرداگ ، ئه‌و داهاته‌ ناته‌ ده‌سێان ، هه‌میش هه‌ردو وڵات توێه‌نستن توانا و به‌هره‌ێ زاناێه‌یل و ئه‌و ته‌كنه‌لوجیه‌ ك له‌ سه‌رده‌م جه‌نگ پێشكه‌فت ئستسمار بكه‌ن ، ئه‌مریكا پره‌نسیپ "مونرو"تایبه‌ت وه‌ ده‌س نه‌خستنه‌ ناو كاروبار ناوده‌وله‌تی جیوه‌جی كرد و ئمجا پروسه‌ێ "بیرل هاربه‌ر" له‌ لاێه‌ن یابانیه‌یل هاته‌ ئاراوه‌ تا ئه‌مریكا له‌ گوشه‌ گیری ده‌ربكه‌ێگ .. له‌وه‌راوه‌ر ئه‌وه‌یش ێه‌كیه‌تی سوڤێه‌ت توێه‌نست دیوار ئاسنین بڕمنیِگ و كوتله‌ێ وڵاته‌ێل سوشیالستى بنیا بنه‌ێگ ، ئه‌ویش وه‌ توانایی به‌شه‌ری و ئابووری و سه‌ربازی و ئایدیولوجی گه‌پ و بوێه‌ هێزێگ له‌ وه‌راوه‌ر جه‌هان خوه‌رئاوا.
له‌ وه‌راوه‌ر ئه‌وه‌یش یابان و ئه‌ڵمانیه‌ له‌ جه‌نگ دوێم جه‌هانی شكه‌ست خواردن .. یابان جور یه‌كم وڵات و ملله‌ت له‌ مێژوو جه‌نگ ، چه‌ك ئه‌تومى له‌ دژێ وه‌كار بریا و شاره‌یل "هیروشیما" و "ناكازاكى" وه‌و چه‌ك كوشه‌نده‌ بوردومان كریان .. ئه‌ڵمانیه‌یش تا نزیك"ڕایشتاگ" باره‌گاى سه‌روكاێه‌تی ك دوێاخر وه‌ل ڕه‌سین هێزه‌یل ڕوسی ئه‌ڕا به‌رلین هتله‌ر خوه‌ێ له‌تێ كوشت ، جه‌نگ كرد و وه‌ێ جوره‌ هه‌ردو وڵات یابان و ئه‌ڵمانیه‌ شكه‌ست نه‌فسی و ئابوورى خواردن و هه‌ردو وڵات له‌و جه‌نگه‌ وه‌ته‌واوه‌تى وێران و كاول كریان و داگیركاری و به‌ش به‌شه‌و كردن خاك و جێگیر بوێن هێزه‌یل بێگانه‌ له‌ بان خاك و سه‌رزه‌مینیان فه‌رز كریا بانیان  و خوه‌ێ پڕ چه‌ك كردن له‌ لێان قه‌ێه‌خه‌ كریا و چه‌ندین مه‌رج زه‌لیلانه‌یش سه‌پیا بانیان .. وه‌لێ سه‌ره‌ڕاێ ئه‌وه‌یش هه‌ردو وڵات توێه‌نستن له‌ ڕێ زیره‌كى سه‌ركرده‌یلیان و ئاگایی و هوشیارى ملله‌ته‌یلیان بڕه‌سنه‌ ئامانجه‌یل گه‌وراێگ له‌ ڕێ جه‌نگه‌وه‌ و ئه‌ڵمانیه‌ له‌ ڕێ ئابووریه‌وه‌ توێه‌نست بووگه‌ سه‌ركرده‌ و به‌یره‌قدار سه‌رجه‌م وڵاته‌یل ئه‌وروپا و توێه‌نست سه‌رجه‌م سه‌رزه‌مین خوه‌ێ و له‌وه‌ زیاتریش یه‌ك بخه‌ێگ و یابانیش بوێه‌ هێز یه‌كم له‌ كشور ئاسیا و بازرگانیه‌گه‌ێ دونیا قورخ كرد و وه‌ێ جوره‌ هه‌ردو وڵات بوێنه‌ هێماێ پیشكه‌فتن و ته‌كنه‌لوجی و هه‌ردو ملله‌ت و سه‌ركرداێه‌تییان له‌ ناو جه‌رگه‌ێ كاولكاری و وێرانى جه‌نگ ، سه‌رله‌ نوو وڵات و ملله‌ت خوه‌یان سازین و له‌ ڕێ پێشكه‌فتنه‌یل گه‌وراوه‌ ، قه‌ره‌بوو شكسته‌گان كردن.
جه‌نگ دژ وه‌ داعش شاێه‌د ده‌رفه‌تێگ تڵایی ئه‌ڕا یه‌كخستن ملله‌ته‌گه‌مان فه‌راهه‌م بكه‌ێگ و بتوێه‌نیم هاوده‌ردى و هاوخه‌مى ناوخوه‌یی و هه‌رێمی و جه‌هانی ئستسمار بكه‌یم و سه‌رله‌ نوو عراق نه‌خش محوه‌رى خوه‌ێ له‌ ناوچه‌گه‌ بازى بكه‌ێگ و سه‌رجه‌م محوه‌ره‌ سیاسی و ئابووری و ئاسایشى و شارستانی و ئاینى و نه‌ته‌وه‌یی و جیوپوڵیتیه‌گان له‌ ده‌ورێ گرده‌و بوون ، یه‌یش وه‌ختێگ تێه‌یگه‌دی ك سه‌ركرده‌یل و ملله‌ته‌یلمان بزانن چوین سوود له‌و محوه‌ره‌یله‌ وه‌رگرن ك له‌ بنه‌ڕه‌ت كان و نعمه‌تێگ خودایین و وه‌ده‌س خوه‌مان كردیمه‌سه‌ێ مایه‌ى وێرانی و كاولكاری ، ئه‌گه‌ر بڕه‌سیمه‌ ئه‌و ئامانجه‌ ، ئه‌وه‌ قه‌ره‌بوو ڕاسه‌قینه‌ێ خوێن  و فداكارى شه‌هیده‌یل و ئه‌و وێرانیه‌سه‌ ك له‌ ئه‌نجام جه‌نگ وه‌دی هاتێه‌ ، ڕاسه‌ جه‌نگ وه‌ واتاێ وێرانكاریه‌ ، وه‌لێ له‌ هه‌مان وه‌ختیش توێه‌نێ فه‌ره‌ له‌ گریه‌ كوره‌گان واز بكه‌ێگ و به‌عزێ واتا له‌ یه‌ك بچه‌كنێ و له‌ جیاتیى واتاى نوو بسازیِگ و گوڕانكاریه‌لێگ وه‌دی بارێگ ك ته‌نانه‌ت ته‌سه‌ور كردنێ سه‌خت بووگ .. به‌ڵى جه‌نگ توێه‌نێ چوار چێوه‌یل كوێه‌نه‌ بدڕێگ و بواره‌یل تازه‌ ئه‌ڕا سازین چوارچێوه‌یل تازه‌ بڕه‌خسنێگ.. به‌ڵى لاپه‌ڕه‌ێ جه‌نگ باێه‌د بوه‌سرێه‌یگ و لاپه‌ڕه‌یل تازه‌ێ كارو ئاوه‌دانى واز بكریه‌ن.  


عادل عه‌بدولمه‌هدی
ج ك