32دانيشتن و 58 شايه‌ت و شكاتكه‌ر

شفق نيوز

شه‌فه‌ق/ فه‌ره‌يدوون كه‌ريم مه‌له‌ك

ئه‌ڵگه‌ردانن: ماجد سوێره‌مه‌يرى

كورد فه‌يلى ئه‌و چين دێرينه‌سه‌ له‌ ملله‌ت عيراق و ڕيشگه‌يل قويليگ له‌ خاك عيراق كوتاگه‌ وله‌ غه‌فڵه‌تيگ له‌ وژدان ئنسانى تويش كاره‌ساتيگ بى وينه‌ هات له‌ تاريخ به‌شه‌ريه‌ت ... يه‌سه‌ وه‌سه‌رهات و كاره‌سات كووچ وه‌پى كردن سه‌دان هه‌زار هاوولاَتى عيراقى وه‌ ده‌سپيچگه‌يل هويچ و پووچ و بى مه‌عنايگ  و فه‌رمانه‌يل كوت و پڕيگ  وه‌ره‌و ده‌يشت وڵات وبى شوون و نوين كردن ده‌يان هه‌زار له‌ رووڵه‌يليان له‌ زندان و حه‌بسخانه‌يل ديكتاتۆر، ئه‌وه‌ بيجگه‌ چه‌پاو كردن داراو نه‌دارايان و فرووشتنيان و به‌شه‌وكردنى له‌ داروده‌سه‌يل رژيم له‌ ئه‌ندامه‌يل ده‌زگا ئاسايشيه‌يل تايبه‌ت.

له‌و كه‌يس يا قه‌زيه‌يله‌ ك له‌ نواى گشت بوين له‌ شوون ڕميان رژيم ديكتاتۆرى، كه‌يس يا قه‌زيه‌ى ته‌سفير كردن كورد فه‌يلى بوى، و يه‌ك دادگاى تايبه‌تيگ ئه‌را نووڕستن وه‌ى كاره‌سات ئنسانيه‌ دامه‌رزيا ئه‌را ناساندنى وه‌ راى گشتى عيراقى و جه‌هانى له‌ خاتر هاوردنه‌وه‌ى هه‌ق ئه‌را خاوه‌نى، له‌ وه‌ر گرنگى ئى باوه‌ته‌، ده‌زگاى شه‌فه‌ق و ريكخرياگ ماڵ كورد سه‌ردان يه‌كيگ له‌ لايه‌نه‌يل په‌يوه‌نديدار وه‌ى مه‌سه‌له‌ ئه‌را ده‌زگاى شه‌فه‌ق وه‌ فورسه‌ت زانست ئه‌را گفتوگوو كردن وه‌ليا ، ئه‌ويش ڕيزدار "صادق جعفر المسعودى"يه‌، له‌ باوه‌ت ماجه‌راى دادگاييه‌گه‌ و دويدمانه‌گان ئه‌و كه‌يس يا قه‌زيه‌يله‌ ك خريانه‌سه‌ وه‌رده‌سى.

له‌ى باوه‌ته‌ ڕيزدار صادق جعفر ئويشيگ: دادگاگه‌ 23 نيشتن ئه‌نجام داگه‌ و گووش داگه‌سه‌ شكات 85 شايه‌ت و شكاتكه‌ر له‌ كورده‌يل فه‌يلى ك زوورميان به‌ڵگه‌نامه‌ و دۆكيمه‌نته‌يل ره‌سمييگ پيشكه‌ش كردن و له‌وانه‌يش شه‌هاده‌ جنسيه‌ى عيراقى  ك وه‌رج له‌ ده‌يان ساڵ ده‌ركرياگه‌ و ئه‌وه‌ بيجگه‌ باخه‌وه‌ركردن دادگا وه‌و شيوه‌يل نائنسانيه‌ ك دام ده‌زگايه‌يل ده‌سلاَت له‌ناوچگ وه‌كارى هاورد له‌ وه‌خت ته‌سفيركردن و مه‌جبووركردنيان ك وه‌ پا ڕيگه‌ وه‌ره‌و مه‌رز ئيران بووڕن له‌ شه‌وه‌يل تاريك و له‌ ناو كێڵگه‌ يا حه‌قله‌يل مين يا ئه‌لغام و ئه‌و مه‌يه‌نه‌تيه‌ و ئه‌و كاره‌ساته‌يله‌ ك ئوردگايه‌يل په‌نابه‌ره‌يل دينه‌ى له‌ وه‌ختيگ ك ڕووژى له‌ ڕووژان كاروان بازرگانى و ئابوورى و مه‌يدانه‌يل ڕووشنهويرى ته‌نيا وه‌ ده‌س كورده‌يل فه‌يلييه‌و بوى.

له‌ باوه‌ت چاره‌نويس ئه‌و جايڵ جوانه‌يل بى شوون ونوين كرياگه‌يل فه‌يليه‌ له‌ زندانه‌يل و حه‌بسخانه‌يل رژيم ديكتاتۆرى؛ ريزدار صادق وت : كه‌يس يا قه‌زيه‌ى ئى جايڵ جوانه‌يله‌ هه‌ڵقه‌ى ته‌پ يا معقديگه‌ له‌ چه‌ن لايه‌نيگى؛ ئه‌را نموونه‌ گرووپيگ هه‌س له‌ سێداره‌ دريانه‌ چوينكه‌ بوخت ئه‌وه‌ كرياسه‌ پييانه‌و ك سه‌ر وه‌ پارت ده‌عوه‌ى ئسلاميين و دوياخر ئه‌را ڕژيم ده‌ركه‌فتگه‌ ك ئه‌ى بوخته‌ درووه‌ و ئه‌يانه‌ له‌ كورده‌يل فه‌يلى بوينه‌ و له‌يرا ده‌سڵاَتدارى به‌عس وه‌ شه‌هيد داسه‌يانه‌ قه‌ڵه‌م له‌ وه‌خت ئه‌نجام داين ئه‌رك سه‌رشانيان و يانه‌ مه‌عاش خانه‌نشينى يا ته‌قاعد ئه‌را كه‌سوكاريان بڕياسه‌وه‌ وه‌لى تا ئيسه‌ قه‌وره‌يليان نادياره‌،به‌شيگ تر هه‌س له‌ وه‌خت تاقييه‌وكردن چه‌كه‌يل كيمياوى له‌ كامپه‌يل تايبه‌ت له‌ صوێره‌ و حه‌بانيه‌ له‌ناوبريانه‌، بڕيگتر له‌ لييان له‌ زندانه‌يل نوگره‌ سه‌لمان له‌ ناو بريانه‌ و بڕيگتر وه‌بان كێڵگه‌يل مين(حقول الغام) دريانه‌ كوشت و يانه‌ گشتيان قه‌وره‌يليان نادياره‌. هه‌تا ته‌نيا يه‌ك قه‌وريشيان نه‌دوينرياسه‌وه‌، له‌ى باوه‌ته‌ ئيمه‌ ده‌س نايمنه‌سه‌ بان به‌ڵگه‌نامه‌يل نهێنى يا سڕييگ وه‌ ئمزاى تاهه‌ ياسين ره‌مه‌زان ك له‌ تى فه‌رمان نه‌قڵ كردن 3 هه‌زار جايڵ جوان ئه‌را ئه‌و ئۆردگايه‌يله‌ هاتى ك هانه‌ صوێره‌ ئه‌را تاقيه‌و كردن چه‌ك كيمياوى له‌ بانيان، له‌و به‌ڵگه‌نامه‌يله‌ ئه‌وه‌ نويسياس ك ئى گرووپه‌ به‌ش نيه‌كه‌ى ئه‌را ته‌مام كردن ئه‌و تاقيه‌و كردنه‌يله‌ و داواى شماره‌ى زياتريگ كه‌يگ، يه‌كيگ تر له‌ كاره‌يل ئه‌لاَجه‌وى كه‌يس يا قه‌زيه‌ى جايڵ جوانه‌يل كورد فه‌يلى ئه‌وه‌سه‌ ك سى كه‌س له‌ لييان درياسه‌ سێداره‌ دريانه‌(عه‌دام كريانه‌) ك عومريان له‌ ژير 17 سالاَن بويه‌، ئى حاڵه‌تيشه‌ خوه‌ى له‌ خوه‌يه‌و چه‌واشكارى قانوونى و ده‌ستوورييگه‌، چوينكه‌ يانه‌ وه‌گووره‌ى قانوون، وه‌ سن ته‌كليف نه‌ڕه‌سينه‌، ئه‌وه‌ بيجگه‌ ئه‌وه‌ ك به‌يان وه‌فات ئه‌رايان ده‌كردنه‌و دانه‌سه‌ى ده‌س كه‌سوكاره‌يليان ك گوايه‌ ئه‌يانه‌ له‌ به‌ره‌يل جه‌نگ دژ وه‌ ئيران شه‌هيد بوينه‌، ئيمه‌ له‌يرا پرسيمن ئايا ئه‌يانه‌ له‌ خاتر خاك عيراق شه‌هيد بوينه‌ تا له‌ خاتر خاك ئيران؟ و ئه‌راى به‌دبه‌ختى ئه‌يانه‌، وه‌ختى ته‌رم و جنازه‌ى بڕيگ له‌ لييان ئه‌را ماڵه‌يليان كله‌و كريا ده‌رچى ك كه‌سوكاريان ئه‌را ئيران ته‌سفيركريانه‌ و ئينجا هاوساو ره‌فيقه‌يليان له‌ ڕى خودا وه‌خاك سپارينه‌سه‌يان.

له‌ جوواو پرسياريگ له‌ باوه‌ت هاتن خيزانه‌يل ته‌سفيركرياگ ئه‌را دادگا ريزدار المسعودى وت: راده‌ى هاتنيان خاس بوى و تا ئيسه‌ 85 شايه‌ت و شكاتكه‌ر هاتنه‌ و له‌يرا بايه‌ته‌ ئاماژه‌ وه‌ نه‌خش و ده‌ور حكوومه‌ت هه‌رێم كوردستان و وه‌زاره‌ت كاروبار ئه‌فالكريايه‌يل و شه‌هيده‌يل  بكه‌م وه‌ تايبه‌تى خود وه‌زير خانم چنار عه‌بدولاَ  ك كه‌ش و هه‌واى گونجياگيگ ئاماده‌كرد ئه‌را هاتن ئى شكاتكه‌ره‌يله‌ له‌ ولاَته‌يل سويد و ئه‌ڵمانيا و چه‌ن ولاَتيگ ئۆروپى تره‌كه‌وه‌ و كوومه‌ك فره‌يگيان كرد ئه‌وه‌ بيجگه‌ نه‌خش وده‌ور حكوومه‌ت هه‌رێم كوردستان ك هات و چوو  و خواردن و خه‌فتنيان دابين كرد و جه‌مه‌و كردن به‌ڵگه‌ و دۆكيمه‌نته‌يليگ ك ئاوڕوى رژيم وه‌رين به‌يگ و له‌يرا بايه‌سه‌ ئاماژه‌ وه‌ هه‌وڵ و ته‌قه‌لاگان به‌ڕێوه‌ر گشتى و به‌رپرس ئه‌و كه‌يس يا قه‌زيه‌يله‌ ك ئه‌رك ئه‌و به‌ڵگه‌نامه‌و دۆكيمه‌نته‌يله‌ ك تايبه‌تن وه‌ كه‌يس يا قه‌زيه‌گه‌ى وه‌پى سپاريا.

پرسياريگتر له‌ ڕيزداى كريا ئويشيگ: تا چ ڕاده‌يگ تويه‌نيه‌يگ كاركردن دادگاى بالاَى تاوان له‌ باوه‌ت كه‌يس يا قه‌زيه‌ى كورده‌يل فه‌يلى په‌سه‌ن بكريه‌يگ؟ ڕيزدارى وت:دادگاگه‌ چه‌ن لوجنه‌ و پسپۆر يا خه‌بيريگ گريگه‌ خوه‌يه‌وه‌ ئه‌را ده‌ركردن بڕياره‌گانى و له‌وه‌يشه‌ دڵنيايمن ك قه‌ره‌بووكردن عادلاَنه‌يگ هاتى، ئه‌وه‌ بيجگه‌ حوكمداين ئه‌و تاوانباره‌يله‌ ك له‌ى كاره‌ساته‌ ده‌س داشتنه‌، و له‌يرا بايه‌ته‌ ئيشاره‌ت وه‌ وه‌يشه‌ بكه‌يم ك شماره‌ى شكاته‌گان فره‌ فره‌ن و دادگايش نيه‌تويه‌نيگ بنووڕيگه‌ گشتيان، وه‌لى له‌ بان ئه‌وه‌يشه‌ تويه‌نريا گووش بدريه‌يگه‌ شكات 85 شكاتكه‌ر و شايه‌ت و له‌يرايشه‌ ئويشيمن ك تاوانباره‌يل ئى كاره‌ساته‌ ته‌نيا ئه‌و 35 تاوانباره‌ نيه‌ و شماره‌ى گه‌وراتريش تاوانبار هه‌س ك ده‌ور سه‌ره‌كى داشتنه‌ له‌ ئۆپه‌راسيۆنه‌يل يا عمليات كووچ وه‌پى كردن كورده‌يل فه‌يلى ك پله‌ى گه‌ورا داشتن له‌ ده‌وڵه‌ت و بڕيگيان هه‌يواين ئه‌را ده‌يشت عيراق و له‌ نواى گشتيان تاوانبار عزه‌ت دوورى.

له‌ باوه‌ت شماره‌ى ته‌سفيركريايه‌يل و خه‌وه‌ره‌يل جياجيايگ له‌ باوه‌تيان ، ڕيزدار المسعودى له‌ بان ئه‌وه‌ جه‌خت كرد ك وه‌ گووره‌ى به‌ڵگه‌نامه‌يل ڕه‌سمى شماره‌يان ڕه‌سيه‌سه‌ 700 هه‌زار كورد فه‌يلى؛ له‌ باوه‌ت تاوانباره‌يل ئى كاره‌ساته‌ شماره‌يان فره‌س و گشتى نويسيانه‌و ناويان ها بان ئه‌و به‌ڵگه‌نامه‌يله‌، و دادگاى ئه‌و كه‌سه‌يليشه‌ كريه‌يگ ك وه‌ شيوه‌ى ڕه‌سمييگ شكاتيان بكريه‌يگ.

له‌ باوه‌ت قه‌ورسانه‌يل وه‌جه‌م تايبه‌ت وه‌ كورده‌يل فه‌يلى و هووكار ئاشكرا نه‌كردن هويچ قه‌ورسان وه‌جه‌ميگ تا ئى وه‌خته‌؟ ڕيزدارى وت : دو لايه‌ن هه‌س ئه‌رك مينه‌كردن و ئاشكرا كردن قه‌ورسانه‌يل وه‌جه‌م هامليان: يه‌كيگيان سه‌ر وه‌ حكوومه‌ت هه‌رێم كوردستانه‌ و ئه‌واكه‌يان سه‌ر وه‌ حكوومه‌ت مه‌ركه‌زييه‌، و ناوچه‌يل مه‌سئووليه‌ت جياوازه‌ وه‌گووره‌ى لايه‌ن به‌رپرس، ئه‌را نموونه‌ له‌ باوه‌ت جايڵ جوانه‌يل كورد فه‌يلى؛ يانه‌ له‌ ناوچه‌يل ناوڕاس و باشوور تويش زندان و گوم كردن هاتنه‌ جوور ناوچه‌يل نگره‌ سه‌لمان و نه‌جه‌ف و ناوچه‌يل نادياريگتره‌ك و تا ئيسه‌ كه‌مته‌رخه‌مى تاوان حكووموت مه‌ركه‌زييه‌، وه‌لى له‌ هه‌مان وه‌خت قه‌ورسانه‌يل وه‌جه‌م فره‌ فره‌ن وله‌ وه‌رانوه‌ريش توانا و جى ده‌س و پسپۆرى هونه‌رى كه‌مه‌ له‌ مه‌يدان ئاشكراكردن قه‌وراسانه‌يل وه‌ جه‌م.