له‌وه‌رچه‌ ئه‌تاتورك قه‌وڵ سه‌روه‌خوه‌یى دا كورد؟

شفق نيوز

  له‌ 11ى ئاب 1920 زایینى له‌ ناونى گه‌وراهیزه‌یل ریككه‌فتننامه‌یگ ئمزا كریا وه‌ناو ریككه‌فتننامه‌ى سیڤه‌ر، له‌و ریككه‌فتننامه‌ كیشه‌ى كوردیش له‌تى بوى، ئنجا له‌ بڕگه‌ى 26 له‌و ریككه‌فتننامه‌ باس له‌وه‌ كریا ك لژنه‌یگ له‌ نوینه‌ره‌یل ئیتالیاو فرنساو بریتانیا دامه‌زریه‌ید و له‌ ماوه‌ى 6 مانگ ڕى بدریه‌یده‌ خود موختارى له‌و شوونه‌یله‌ ك زوورم مه‌ردمه‌گه‌ى كوردن .

له‌ بڕگه‌ى 64 ئه‌و ریككه‌فتننامه‌ سه‌روه‌خوه‌یى ئه‌را كورده‌یل ناوچه‌ى حوكم زاتى پیشبینى كریا، ئنجا مسته‌فا كه‌مال ئه‌تاتورك ك له‌ ساڵ 1920 له‌وه‌ختیگ ك وه‌یه‌كجارى هیزه‌گه‌ى كزه‌و بوى، وه‌ل كورده‌یل ریككه‌فت و قه‌وڵ ئه‌وه‌ وه‌پیان دا ئه‌گه‌ر له‌شكر یونانى بشكنید و یونانیه‌یل ده‌ربكا، ئه‌وه‌ بیگومان ئه‌و هه‌قه‌یله‌ ك له‌ په‌یماننامه‌ى سیڤه‌ر وه‌ فه‌رمى دانریانه‌ ئه‌را كورده‌یل ئه‌ویش وه‌ فه‌رمى به‌یده‌ى كورده‌یل و قه‌وڵه‌یل خوه‌ى له‌ باوه‌ت چاره‌سه‌ر كیشه‌ى كورد باریده‌ جى، وه‌لى له‌ ساڵ 1921 ك ئه‌تاتورك قورتار بوى له‌ مه‌ترسى، ئه‌وه‌ بوى یه‌كسه‌ر له‌ قه‌وڵه‌یل خوه‌ى په‌شیمانه‌و بوى.

له‌ وه‌هار ساڵ 1921 وه‌دویاوه‌ چه‌ن شووڕشیگ له‌ باكوور كوردستان رویدا، شووڕش كورد له‌ ناوچه‌ى ماردین وه‌ سه‌ركردایه‌تى په‌ریزاد به‌كر رویدا ك وه‌رجه‌ ئه‌وه‌ فه‌رمانده‌ى له‌شكر 4 سه‌رده‌م عه‌بدولحه‌مید بوى، ئنجا سه‌ركه‌فتن خاسیگ وه‌ده‌س هاورد، هه‌ر له‌ هه‌مان وه‌خت كه‌مالیسته‌یلیش نوینه‌ر خوه‌یان كلكردنه‌ لاى په‌ریزاد ئه‌را گفتگوكردن .

كورده‌یل خوازیار ئه‌وه‌ بوین گشت ناوچه‌یل كوردنشین سه‌ر وه‌خوه‌یان بوود و خاوه‌ن ده‌سڵات خوه‌یان بوون و هیزه‌یل تورك له‌ كوردستان ده‌ربچن و سه‌رباز كوردیش له‌ ناو له‌شكر توركه‌یل ئازاد بكریه‌ن.

ئنجا نوینه‌ره‌یل ئه‌تاتورك وه‌ ئاشكرا وتن ئیمه‌ ئه‌را ئى كاره‌ ده‌سڵات نه‌یریم و بایه‌سه‌ بچیمنه‌و ئه‌را ئه‌نقه‌ره‌ تا له‌ورا پرسیار بكه‌یم، ئه‌وه‌ بوى مسته‌فا كه‌مال ئه‌تاتورك دویاى ئمزاكردن په‌یمان ساڵ 1921 وه‌ل فره‌نسا ، قه‌وڵ ئه‌وه‌ وه‌پى دریاوید پشتگیرى له‌لى بكه‌ن، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش له‌شكر تورك په‌لامار شووڕش دا، دى ئه‌وه‌ بوى ئه‌و شووڕشه‌ ك له‌ ته‌شرین دویم ساڵ 1921 تا شوبات ساڵ 1922 زایینى دریژه‌ داشت شكه‌ست خوارد و كووتایى وه‌پى هات و دگان وه‌ هه‌ق كورده‌یلیش نه‌نریاو هه‌میشه‌ له‌ژیر سته‌م و چه‌وسیان ژیان بردنه‌ سه‌ر.

ئه‌كره‌م عه‌زيز

ج . أ