كورد پاداگره‌ له‌بان جیوه‌جیكردن داواكاریه‌یلى

شفق نيوز

  كیشه‌ى بودجه‌ى عراق ساڵانه‌ په‌یا بوود، ك گشت ساڵیگیش وه‌ هووكار جیاجیاو ئه‌و گرفتیشه‌ ئه‌یاده‌ تویش په‌رله‌مانتاره‌یل و نوێنه‌ره‌یل كورد له‌ به‌غدا، وه‌تایبه‌ت له‌بان هساو هه‌رێم كوردستان ك كورد له‌ دویاى ساڵ 2003 تا ئیسه‌ هه‌ق خوه‌یه‌ ریژه‌ى 17% له‌و بودجه‌ى عراقه‌ وه‌پى بدریه‌ید.

گشت ساڵیگ جوور ئه‌وه‌ك باوه‌، بریگ چشت تایبه‌ت ئه‌را رفوكردن پرووژه‌ یاساى بودجه‌ى عراق ئه‌نجام دریه‌ید ك هه‌رچه‌نى كیشه‌و گرفته‌یلیگ ئه‌یه‌نه‌ تویشیه‌و، وه‌لى شایه‌ت سه‌رشمارییگ بى به‌رنامه‌یى له‌پلان گه‌شه‌وه‌پیداین و جیاوازیه‌یل ناونى هه‌رێم كوردستان و عراق یه‌كیگ بوود له‌و گرفته‌یله‌.

ئه‌وه‌ك هه‌ق یاسایى و ده‌ستوورى هه‌رێم كوردستانه‌ ریژه‌ى 17% بودجه‌گه‌ ئه‌را كوردستان بوود، وه‌لى ئه‌وه‌ك ئاشكراس له‌ ماوه‌ى چه‌ن ساڵ گوزه‌یشت كومتر له‌ 11% له‌و بوجه‌ى عراقه‌ دریاسه‌ هه‌رێم كوردستان، مه‌هانه‌یل ئى مه‌سه‌له‌یشه‌ له‌وه‌ر خه‌رجه‌یل سیادیه‌ له‌لایه‌ن حكوومه‌ت عراقه‌و، ك بیگومان مه‌سه‌له‌ى دابه‌شكردن بودجه‌و نه‌وین به‌رنامه‌یگ ئه‌را چوینیه‌تى خه‌رجكردن ئه‌و بودجه‌ هووكار سه‌ره‌كیه‌ له‌ پشت گرفت و كیشه‌یل ئى مه‌سه‌له‌.

ساڵانه‌یش كیشه‌ى به‌دجه‌ى هه‌رێم كوردستان وه‌ل به‌غدا په‌یا بوود، یه‌یش له‌وه‌ختیگ ك حكوومه‌ت عراق هه‌ق یاسایى و ده‌ستوورى هه‌رێم ژیرپا ئه‌خاد، ك ئه‌ویش له‌ چه‌ن خاڵیگ دیاره‌و له‌وانه‌یش: مه‌سه‌له‌ى زیایكردن خه‌رج مادده‌ى 140 ده‌ستوور عراق ك په‌یوه‌سه‌ وه‌ ئاسایى و یكلاكردنه‌وه‌ى ناوچه‌یل ده‌یشت ئداره‌ى هه‌رێم كوردستان، یه‌یش بیجگه‌ جیگیركردن خه‌رجه‌یل هیز پێشمه‌رگه‌ى كوردستان ك به‌شیگن له‌ سستم وه‌رگرى عراق، وه‌ل ئه‌وه‌یشا داین خه‌رجه‌یل كومپانیایه‌یل به‌رهه‌مهاوه‌ر نه‌فت ك له‌ كوردستان كاركه‌ن.

ئنجا له‌ناو ده‌ستوور عراق باس له‌وه‌ كریاگه‌ ك هه‌رێم كوردستان هه‌ق خوه‌یه‌ هیز پاسه‌وان داشتوودو له‌ بودجه‌ى سالچ 2013یش بڕگه‌یگ دانریا ئه‌را خه‌رجكردن و داین هه‌قه‌یلى، وه‌لى تا ئیسه‌ هویچ نه‌كریاگه‌و له‌ هه‌مان وه‌خت حكوومه‌ت عراق خه‌رج ئه‌و كومپانیایه‌یل نه‌فتیشه‌ نه‌یاگه‌ ك له‌ كوردستان كار كه‌ن.

ئه‌یانه‌ له‌وه‌ر ئه‌قڵیه‌ت هویره‌وكردن ده‌سڵاتدارێتى ئیسه‌ى حكوومه‌ت عراق وه‌ هویچ شیوه‌یگ كار وه‌ ده‌ستوور وڵات ناكه‌ن و باوه‌ڕ وه‌ هه‌ق ملله‌ته‌یل تر نه‌یرن ك له‌ عراق هاوبه‌شن وه‌لیانا.

گرفته‌یل ئیسه‌یش هویچ جیاوازییگ نه‌یرید وه‌ل ساڵه‌یل گوزه‌یشت له‌باوه‌ت بودجه‌، چوینگه‌ وه‌ بوونه‌ى بڕیگ هووكار نایاسایى و هه‌ڵسووكه‌فت و هویره‌وكردن ته‌كڕه‌ویانه‌ ئه‌خوازن به‌شه‌ بودجه‌ى كوردستان كه‌مه‌و بكه‌ن. وه‌رده‌وامبوین ئه‌و كیشه‌یلیشه‌ چووده‌و ئه‌را ئه‌وه‌ك تائیسه‌یش وه‌شیوه‌یگ ئاماده‌ نه‌كریاگه‌ ك وه‌ گووره‌ى ده‌ستوور مقه‌یه‌تى له‌ هه‌ق هه‌رێم بكریه‌ید، هه‌ر وه‌و خاتریشه‌ نوێنه‌ره‌یل كورد له‌ناو ده‌سه‌ى سه‌رۆكایه‌تى ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل و په‌رله‌مان عراقیش داكوكیكاریگ سه‌رسه‌خت هه‌قه‌یل خه‌ڵك كورستانن و ئه‌و هه‌قه‌یله‌ ك له‌ ده‌ستوور عراق دگان وه‌پیان نریاگه‌ هه‌ق ره‌واى ملله‌ت كوردستانیشه‌.

نه‌سرین ئه‌نوه‌ر

ج . أ