عراق چه‌ دامه‌زرنید؟ دیموكراسى،دیكتاتۆریه‌ت، دابه‌شبوین

شفق نيوز

 

رمیان رژیم دیكتاتۆر به‌عس، وه‌لاى كه‌مه‌و له‌لاى ملله‌ته‌یل عراق وه‌ ماناى كووتاییهاتن وه‌ دیكتاتۆریه‌ت و ده‌سڵات ته‌كڕه‌وى هات. عراقیه‌یل وه‌گشتى له‌ وه‌خت رمیان رژیمه‌گه‌ى سه‌دام حسێن مه‌زه‌نه‌و خه‌یاڵ ئاینده‌یگ ئارام و ئاشتى كوومه‌ڵایه‌تى ئه‌را گشت ملله‌ته‌یل عراق كردیان، وه‌لى ئه‌وه‌ك چه‌وه‌ڕى نه‌كریا دینه‌ى چه‌و، ئنجا خوه‌یان وه‌ده‌س خوه‌یان دیكتاتۆریگ تر دروس كه‌ن.

یه‌یش له‌وه‌ختیگ ك صشت چه‌وسیاگه‌یل گوزه‌یشت گرتیان دى نه‌زانستیان ئه‌و چه‌وسیاگه‌یله‌ وه‌ ره‌سین وه‌ ته‌خت ده‌سڵات بوونه‌ چه‌وسنه‌ر و گشت ئه‌و ئاره‌زووه‌یله‌ له‌لیان كه‌نه‌ ناڕه‌حه‌تى و نه‌زانستیان له‌ ناو دڵ چه‌وسیاگه‌یل چه‌وسنه‌ریگ خه‌فتگه‌و له‌شوون كوشتن دیكتاتۆره‌ كویه‌نه‌گه‌ یه‌ى زینگه‌و بوودو شوون ئه‌و گرید.

پیكهاته‌ى كوومه‌ڵگاى عراقى له‌سه‌ره‌تاى دروسبوینیه‌و فریه‌ نه‌ته‌وه‌و فریه‌ ئایین و مه‌زه‌وه‌، بگر فره‌یى پیكهاته‌ى عراق ئه‌وه‌نه‌ سه‌خته‌ وه‌هه‌ردوگ بار ئاسۆیى و ستوینى وه‌ره‌و قویلایى په‌یوه‌ندیه‌یل ناونى جیاوازیه‌یل په‌ل كوتاگه‌، ئنجا یه‌یش جوور نه‌وین ئه‌قڵانیه‌ت هووكار سه‌ره‌كى ئه‌و تاریخ پڕ كاره‌سات و جه‌نگ و ناسه‌قامگیرى و تون و تیژى و یاخیبوین و كوده‌تاو ترۆره‌سه‌ ك نزیكه‌ى سه‌ده‌یگ هاته‌سه‌ تویش مله‌ته‌یل عراق وه‌گشتى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش عراق وه‌رده‌وام لانه‌ى دروسكردن قه‌یران و كیشه‌و نائارامى و زوڵم و چه‌وسیان بویه‌و شوون په‌روه‌رده‌كردن دیكتاتۆریه‌ت بویه‌.

قه‌یران ئمڕوو عراق له‌ ناوه‌ڕوكه‌و قه‌یران ناونى دو دید و هویره‌و كردنه‌، دو به‌ره‌ى جیاواز و چه‌واشه‌ى یه‌كتره‌، به‌ره‌ى تایفه‌گه‌رى و دینى وه‌ل به‌ره‌ى علمانیه‌ت و دیموكراسى، به‌ره‌یگ ك ئمڕوو باڵاده‌سه‌و خوازیاره‌ ئى وڵاته‌ جاریگتر بووه‌ید وه‌ره‌و دیكتاتۆریه‌ت و دوباره‌كردنه‌وه‌ى هه‌مان سیناریۆى سستمه‌یل سیاسى گوزه‌یشت وه‌ جنگیگ تره‌و، به‌ره‌یگیش خوازیاره‌ عراقیگ تازه‌ له‌بان بنه‌ڕه‌ت هه‌ق هاووڵاتیبوین و ریزگرتن له‌ ئه‌ندامه‌یلى، وڵاتیگ مۆدێرن و دیموكراسى دابمه‌زریه‌ید.

خواست و سیاسه‌ت مه‌سه‌له‌ى جیاوازى تایفه‌گه‌رى و شۆڤێنیه‌ت له‌وه‌ر خاتر ره‌سین وه‌ ته‌خت ده‌سڵات و بنیاتناین ده‌سڵاتیگ ته‌كڕه‌وى و سستمیگ دیكتاتۆرى وه‌ل ئه‌وه‌ك ئمڕوو ره‌سیده‌ نك، ریچه‌ڵه‌كى چووده‌و ئه‌را ده‌یه‌ها ساڵ وه‌رجه‌ ئیسه‌.

وه‌ دریژایى تاریخ سیاسى و كوومه‌ڵایه‌تى، ئى وڵاته‌ وه‌رده‌وام گرفتار جه‌نگ و كوشتار و ئاشناى كلتوور سه‌ربڕین و سزاداین و هه‌تككردن بویه‌. له‌ڕاسى ئمڕوویش عراقیه‌یل بیئاگان له‌وه‌ك چه‌ له‌وڵاته‌گه‌یان رویده‌ید، ئى وڵاته‌ ك كى به‌یده‌ رییه‌و، چوین وه‌ریه‌و چوود، وه‌ره‌و كاملا به‌یده‌ى؟ بیگومان تا رووژ ئمڕوویش نازانیم له‌وه‌رچه‌ ناتویه‌نن وه‌ ته‌وافق و له‌یه‌كڕه‌سینه‌وه‌ كووتایى وه‌ كیشه‌و گرفته‌یل بارن، له‌وه‌ر چه‌ ناتویه‌نن ده‌وڵه‌تیگ ساده‌و جوان دامه‌زرنن؟

مه‌ریوان عومه‌ر

ج . أ