په‌يوه‌ندی ناونی توركياو ئازه‌ربايجان

شفق نيوز

له‌توركيا كردگه‌ ك له‌مامڵه‌يل بازرگانی تايبه‌ت وه‌غاز بيبه‌شی كه‌يگ .ئيلهام عه‌ليۆف سه‌رووك كوومار ئازه‌ربايجان ره‌خنه‌ی تونيگ له‌ ريككه‌فتننامه‌ی ناونی توركياو ئه‌رمينيا گرت و پيشنياره‌يل ئه‌قه‌ره‌ ئه‌را كلكردن غاز ئه‌را ئۆرپا ره‌ته‌و كرد .

ئيسه‌ له‌شوون ئاساييبوينه‌وه‌ی په‌يوه‌نديه‌يل ناونی ئه‌نقه‌ره‌و ئيروان و ريككه‌فتننامه‌يل تازه‌ی ناونی ئه‌رمينياو توركيا ك روی وه‌ روی ناڕه‌زايه‌تی ئازه‌ربايجان بويه‌سه‌وه‌ ، ئه‌وه‌ باكۆ نياز ئه‌وه‌ ديريگ بيبه‌ش توركيا بكه‌يگ له‌ مامڵه‌يل بازرگانی غاز . ئمجا وه‌گووره‌ی راپۆرت يا ته‌قرير هه‌واڵده‌ر ئه‌نته‌رفاكس رووسی ، سه‌رووك كوومار ئازه‌ربايجان حاڵ حازر چشتيگ تر له‌وه‌رده‌سی نيه‌ و پيشنياره‌يل توركيا ئه‌را كاكردن غاز له‌ڕيگه‌ی ئه‌و وڵاته‌وه‌ ئه‌را ئۆرپا ره‌ته‌و كه‌يگ . سه‌رووك ئازه‌ربايجان له‌ساڵ ئاينده‌ كلكردن غاز رووسياو ئه‌گه‌ر كلكردن غاز ئيرانيش ئه‌را ئۆرپا له‌ڕيگه‌ی وڵاته‌گه‌يه‌وه‌ دوينيگ و كومپانيای غاز (پيرۆم) رووسيا له‌مامڵه‌يگ بازرگانی غاز وه‌ل ئازه‌ربايجانا قه‌وڵ ئه‌وه‌ داگه‌ (٥٠٠) مليۆن مه‌تر سێجا غاز له‌ڕيگه‌ی ئازه‌ربايجانه‌وه‌ له‌ساڵ ٢٠١٠ ئه‌را ئۆرپا ده‌س وه‌پی بكه‌يگ . غاز پيرۆم رووسيا خوازيار به‌رزه‌وبوين غاز كلكرده‌س ئه‌را ئازه‌ربايجان . رووسيا له‌ی ريگه‌وه‌ هه‌وڵ ئه‌وه‌ ده‌يگ له‌ڕێگه‌ی مونافسه‌كردنه‌وه‌ ئه‌را ده‌سه‌وه‌ركردن غاز ئۆرپا بكه‌فيگه‌ نوای وڵاته‌يل تر .ئمجا پيشنيار رووسيا ئه‌وه‌سه‌ ك خه‌ت لويله‌يگ دامه‌زريه‌يگ له‌ناونی ده‌ريای سيه‌و جيوازكردن غازيش ئه‌را ئۆرپا ، يه‌يش له‌وه‌ختيگه‌ك يه‌كێتی ئۆرپا ئه‌را كه‌مه‌وكردن به‌سيان خوه‌ی وه‌غاز رووسياوه‌ گه‌رديگه‌ شوون دروسكردن خه‌ت لويله‌ی (نابوكۆ) . ئمجا ئه‌و خه‌ته‌ له‌شوون په‌ڕينه‌وه‌ی له‌ناوچه‌ی قه‌فقازيا وه‌ڕيگه‌ی وڵاته‌يل وه‌ك توركياو بوڵغارياو رۆمانياو هه‌نگارياو نه‌مساوه‌ گوزه‌ر كه‌يگ و به‌ش فره‌يگ له‌ هه‌وه‌جه‌ی غاز ئۆرپا ده‌سه‌وه‌ر كه‌يگ . دريژی خه‌ت لويله‌ی (نابوكۆ) نزيكه‌ی ( ٣٣٠٠) كيلۆمه‌تره‌ ك تويه‌نيگ ساڵانه‌ (٣١) مليار مه‌تر سێجا غاز ئه‌را ئۆرپا كلبكه‌يگ .

توركيا وه‌ك هاوپه‌يمانيگ كويه‌ن ئازه‌ربايجان وه‌سه‌به‌ب كوشتار ئه‌رمه‌نيه‌يل له‌سه‌رده‌م ئمپراتۆريه‌ت عوسمانی و دوياخريش وه‌سه‌به‌ب ناكووكی له‌بان ناوچه‌ی قه‌رباغ ئه‌و په‌يوه‌ندی خاسه‌ وه‌ل ئه‌رمينيايا نه‌ياشت ، وه‌لی ريككه‌فتننامه‌ی ئی دوياخر توركيا و ئه‌رمينيا كووتايی وه‌و ناكووكی ناونيانه‌ هاورد و ئه‌و كيشه‌و گرفته‌يله‌ خسته‌ كنار . ئمجا ده‌سوه‌پيكردن په‌يوه‌نديه‌يل دبلۆماسی و له‌هه‌مان وه‌خت وازكردن مه‌رزه‌يل ناونی ئه‌و دو وڵاته‌ له‌ده‌ره‌نجامه‌يل ريككه‌فتن ئه‌و دو وڵاته‌وه‌ بوی . هه‌رچه‌نی ئازه‌ربايجان ئه‌و ريككه‌فتننامه‌ وه‌ كزبوين خوه‌ی زانيگ له‌وه‌رانوه‌ر ئه‌رمينيا ، وه‌لی وه‌ل ئه‌وه‌يشا هه‌زاران ئه‌رمه‌نی له‌ ئيروان وه‌سه‌به‌ب ئه‌و ريككه‌فتنه‌وه‌ كه‌فتنه‌ خودنيشانداين و دروشم يا شعاريانيش سزاداين توركيا بوی له‌وه‌ر ئه‌و كوشت وكوشتاره‌ ك هاورده‌ی بان ئه‌رمه‌نه‌يل و له‌سه‌رده‌م جه‌نگ يه‌كم جه‌هانيه‌وه‌ له‌لايه‌ن توركياوه‌ ئه‌نجام درياويگ .