كاریگه‌رى هه‌واڵ له‌بان ده‌روین مه‌ردم

شفق نيوز

  حكوومه‌ت پیشكه‌فتگ و میدیایگ پیشكه‌فتگ ، گه‌ره‌نتیه‌ ئه‌را مه‌ندنه‌وه‌ى كومه‌ڵگایگ ده‌روین دروس. ئنجا وه‌ حوكم ئه‌وه‌ك له‌ وڵات ئیمه‌ سیاسه‌ت گشت چه‌مگه‌یل ژیان داگیر كردگه‌و سیاسى رى ئه‌یاده‌ خوه‌ى قسه‌ له‌بان گشت باوه‌تیگ بكاو هه‌ر خوه‌ى ده‌مڕاس بوود، ئه‌وه‌ له‌ى حاڵه‌ته‌ نوڕید گشت قسه‌یلیگ چنه‌و ئه‌را بان سیاسه‌ت. ره‌سانن ئمڕوویش ك وه‌شیوه‌یگ سه‌ره‌كى خوه‌ى له‌ ته‌له‌فزیۆن دوینیده‌و، بویه‌سه‌ هاوڕى یا ئه‌ندامیگ هه‌میشه‌یى گشت ماڵیگ و سیاسه‌تیش له‌ ڕى ئه‌و كه‌ناڵه‌و په‌یام خوه‌ى ئاراسته‌ى مه‌ردم ئه‌كا.

سیاسى هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ ئه‌خوازید قه‌وڵ گه‌وراو خه‌یاڵى بیه‌ید، جوور ئه‌وه‌ك خرۆشۆف سه‌رۆك وه‌رین سۆڤێت"1953 – 1964"ئویشید: سیاسیه‌یل له‌ گشت جه‌هان جوور یه‌كن، قه‌وڵ وه‌ دروسكردن پیه‌ڵ ئه‌یه‌ن له‌وه‌ختیگ هویچ ئاویگ نیه‌! وه‌لى له‌هه‌مان وه‌ختیش خوازیاره‌ لایه‌ن ناشرین وه‌رانوه‌رى یا نه‌یاره‌یلى گه‌وراتر بكا ئه‌و په‌یام هه‌واڵ سیاسیه‌ ئه‌راسته‌ى مه‌ردم ئه‌كا ك په‌یامیگه‌ پڕ له‌ هانداین و جموجویلداین، تا ره‌سیده‌ ئه‌و راده‌ ك خود سیاسیه‌یلیش باوه‌ڕ وه‌پى نه‌یرن.

ونستۆن چه‌رچڵ سه‌رۆك وه‌زیره‌یل بریتانیا"1940- 1955"، له‌وه‌ختیگ ك له‌بان قه‌ور سیاسه‌تمه‌داریگ نوڕست ك نویسیاگه‌ ئه‌یه‌ قه‌ور سیاسه‌تمه‌داریگه‌ راسگوو، خه‌نستن گرته‌ى و وت: یه‌كه‌مجاره‌ بوینم دو پیاو له‌ناو یه‌ك قه‌ور بوون!

له‌وه‌ختیگ ك په‌یامه‌یل جیاواز و فیشتر بوون، ئه‌وه‌ كیشه‌یلیش فیشتره‌و بوود، چوینكه‌ له‌ى حاڵه‌ته‌ فریه‌ سه‌خته‌ په‌یام خراو له‌ په‌یام خاس جیاوه‌ بكه‌ید، په‌یامه‌یل جیاجیا به‌ڵگه‌و مه‌هانه‌ى خوه‌یان دیرن، وه‌لى ئه‌وه‌ك بوردمان كردیه‌ید ته‌نیا ئاراسته‌ى هویره‌وكردن تاكه‌. چوینكه‌ ده‌سڵات شانازى وه‌ ئه‌وه‌ ئه‌كا داهات مه‌ردم وه‌گشتى له‌ى چه‌ن ساڵه‌یل دویاخره‌ به‌رزه‌و بویه‌" ك یه‌یش قسه‌ى دروسیگه‌"و لایه‌ن ئۆپۆزسیۆنیش باس له‌وه‌ ئه‌كا گه‌ناته‌كارى فیشتر بویه‌" ك یه‌یش راسه‌"، وه‌لى كیشه‌گه‌ ها له‌وه‌ هه‌ر لایه‌نیگ ئه‌یادو ئى قسه‌یله‌ وه‌ مه‌ردم ساده‌ فرووشیدو مه‌ردمیش كه‌فنه‌ ناو دوڕیانیگ و نازانن وه‌ كام ئاراسته‌ باوه‌ڕ بكه‌ن، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ئى جووره‌ په‌یامه‌یله‌ كاریگه‌رى كه‌نه‌ بان ده‌روین ئاده‌میزادو شیوه‌ى هویره‌وكردنیان ئاڵشت بوود.

له‌یرا بایه‌سه‌ ئه‌وه‌ بویشیم ك ئیمه‌ هه‌وه‌جه‌ وه‌ شووڕشیگ رووشنهویرى و فه‌رهه‌نگى فراوان دیریم نه‌ك شووڕشیگ سیاسى، چوینكه‌ له‌ شووڕش سیاسى هه‌میشه‌ سه‌ركه‌فتگ و سه‌رنه‌كه‌فتگ هه‌س، وه‌لى له‌ شووڕش رووشنهویرى گشت ئاده‌میزاده‌یل سه‌ركه‌فتگن، له‌ شووڕش سیاسى هه‌میشه‌ وڵات ها له‌كنار ئاگر، وه‌لى له‌ شووڕش رووشنهویرى و فه‌رهه‌نگى هه‌میشه‌ وڵات ها له‌بار ئارامى، چوینكه‌ ئاده‌میزاد نرخداره‌. ئنجا میدیاى وه‌رپرس ئه‌وه‌ نیه‌ ته‌نیا باس له‌ گه‌ورایى حزبه‌گه‌ى و سیاسه‌ته‌گه‌ى بكا، به‌ڵكوو میدیاى وه‌رپرس ئه‌وه‌سه‌ په‌یامیگ بڕه‌سنیده‌ هاووڵاتى ك كى فیشتر خزمه‌ت ئه‌كا ئه‌وه‌ هه‌ڵوژنید، ك هه‌ر وه‌و خاتریشه‌ تویه‌نیم بویشیم هه‌واڵ كاریگه‌رى دیرید له‌بان ده‌روین مه‌ردم، ك بایه‌سه‌ له‌ڕوى راسیه‌و ئاراسته‌ بكریه‌ید.

د . رێدار محه‌مه‌د

ج . أ