فه‌قيری چه‌س؟

شفق نيوز

 

وه‌ل ئه‌وه‌يشا ئه‌را هه‌ر يه‌ك له‌قوناغه‌يل پيشكه‌فتن ئابووری و كوومه‌ڵايه‌تی وه‌ شيوه‌يگ ريژه‌يی تاريف و په‌يمانه‌و گوزارش جياجيا وجوود داشتگه‌ ئه‌را مه‌سه‌له‌ی فه‌قيری، ك وه‌شيوه‌يگ گشتی ئمڕوو دو گوزارش ئه‌را فه‌قيری ها له‌وجوود، له‌وانه‌يش:

* فه‌قيری يه‌كجاری: ك ئه‌و كه‌سه‌ يا ئه‌و وڵاته‌ يا ئه‌و دامه‌زرياگه‌سه‌ ك هويچ توانايگ دارايی نه‌ياشتوود و نه‌تويه‌نيد سه‌ره‌كيترين هه‌وه‌جه‌يل ژيان فه‌راهه‌م بكا جوور نان و شوون و ئاو له‌بان ئاست تاك يا وڵاتيگ ك توانای دارايه‌گه‌ی سفر بوود و نه‌تويه‌نيد هه‌وه‌جه‌يل سه‌ره‌كی وڵات فه‌راهه‌م بكا جوور سوماڵ و ئه‌فغانستان و شوونه‌يل تر.

* فه‌قيری ريژه‌يی: يه‌يش ئه‌را ئه‌و كه‌سه‌يله‌سه‌ ك توانای هه‌وه‌جه‌يل سه‌ره‌كی ديرن، يا ئه‌و دامه‌زرياگ و ده‌وڵه‌ته‌يله‌ ك توانای دارايی ديرن، وه‌لی وه‌ به‌راوه‌رد وه‌ل كه‌سه‌يل تر يا دامه‌زرياگه‌يل و وڵاته‌يل تر وه‌شيوه‌يگ ريژه‌يی هس وه‌ فه‌قيری ئه‌كه‌ن له‌چه‌و كه‌سه‌يل تر، ك هووكار يه‌يش به‌نه‌و ئه‌را نه‌وين دادگه‌ری.

ئمجا ئه‌را ئه‌وه‌ك بزانيد ك له‌وڵاتيگ مه‌ردم فه‌قير چه‌نيگه‌، له‌ساڵ ١٩٦٤ ئه‌را يه‌كه‌مجار له‌ ئه‌مريكا شيوازيگ دانان ئه‌را ئامار‌كردن فه‌قيری ك وه‌پی ئويشن خه‌ت فه‌قيری.

هه‌ڵبه‌ته‌ بڕيگ هووكار تر هه‌ن جوور وه‌خت و شوون و وه‌رز ئاسايشی سياسی و ئابووری، ك گشت ئه‌يانه‌ كاريگه‌ری ديرن له‌بان خه‌ت فه‌قيری، ك يه‌يش له‌ هه‌ر وڵات و سته‌ميگ جياوازی ئه‌ياده‌ بانی.

گرينگی دياريكردن خه‌ت فه‌قيری ئه‌وه‌سه‌ ك ريژه‌ی فه‌قيری له‌وڵات بزانيد چه‌نيگه‌ ئه‌را ئه‌وه‌ك ده‌وڵه‌ت ڕی گونجياگ بگريده‌ وه‌ر و چه‌وديری سياسه‌ت ئابووری و كوومه‌ڵايه‌تی و ته‌نانه‌ت فه‌رهه‌نگييش بكا ئه‌را چاره‌سه‌ركردن فه‌قيری له‌ هه‌ر وڵاتيگ ك ته‌نيا په‌يوه‌ندی نه‌يريد وه‌ كه‌س فه‌قيره‌و، به‌ڵكوو په‌يوه‌ندی ديريد وه‌ راده‌ی وه‌رپرسيارێتی ئه‌خلاقی و ئاسايش كوومه‌ڵايه‌تيه‌و له‌ هه‌ر شوونيگ وه‌ل ماف هاووڵاتيبوين، چوينكه‌ كه‌س فه‌قير ناتويه‌نيد خوه‌ی وه‌ خه‌ڵك شوونيگ بزانيد ك ژيان له‌تی فه‌قيری و حه‌سره‌ته‌.

د. محه‌مه‌د ئه‌مين گه‌ناوی

ج . أ