وه‌ختیگ داڵگانه‌گان وه‌چگه‌گان سلا بیه‌ن

شفق نيوز

داشتوون یا تا چ ئه‌ندازه‌یگ مه‌ردم ئه‌و وڵاته‌یله‌ خزمه‌ت وه‌و به‌رژه‌وه‌ندیه‌یله‌ بكه‌ن.

شایه‌د ئه‌و رویداگه‌یل سه‌رسام هاوه‌ره‌ ك له‌ شوبات 1979 له‌ ئیران رویدان بكه‌فیگه‌ هویرمان ك گشتمان سه‌رمان سڕ مه‌ن نه‌گ له‌و ملیونه‌ها كه‌سه‌ ك دژ وه‌ شا هه‌ڵسیان و رشیانه‌ ناو شه‌قامه‌گان به‌ڵكم سه‌رسامیه‌گه‌ له‌ واین شاى ئیران بوى، ئه‌و شا ك یه‌كیگ له‌ دوسه‌یل فه‌ره‌ نزیك و ناز په‌روه‌رده‌ى ئه‌مریكا بوى ك له‌ شوون دو هه‌زار ساڵ ده‌سه‌ڵات له‌ وه‌راوه‌ر سه‌دان هه‌زار نارازى كورسى ده‌سه‌ڵات هیشته‌جى و خوه‌ى و خیزانه‌گه‌ى له‌ وڵات ده‌رچین و بان گردنه‌ وه‌ر ئه‌را هه‌نده‌ران و ئى دیمه‌نه‌ له‌ مه‌یدان ئازادى قاهره‌یش دواره‌وه‌ بوى وه‌ختیگ موباره‌ك و خیزانه‌گه‌ى ده‌س له‌ ده‌سه‌ڵات ئه‌ڵگردن.

وه‌راسی ئه‌و رووژه‌ له‌ وه‌رچه‌و ئاریامێهر و خانه‌واده‌گه‌ى رووژیگ تیه‌ریك بوى وه‌ختى وه‌ره‌و لاى داڵگه‌ میهره‌بانه‌گه‌یان له‌و په‌ڕ دنیا كه‌فتنه‌ رێ و ئه‌و داڵگه‌ ئاماده‌ نه‌وى پیشوازى له‌لیان بكا یا ته‌نانه‌ت نه‌یشت ته‌یاره‌گه‌یان له‌ ته‌یاره‌خانه‌یل وڵات بنیشیگه‌و، وه‌ڕاسى ئه‌و رووژه‌ شا و بنه‌ماڵه‌گه‌ى ئاره‌زوو داشتن زه‌وى ده‌م واز بكا و قویتیان بیه‌یگ و ئه‌و رووژ سیه‌ وه‌چه‌و نه‌یاتان.

ئی دیمه‌ن درامیه‌ له‌ تراجیدیاى خواردن به‌چگه‌گان دویا دیمه‌ن نه‌وى، به‌ڵكم دیمه‌ن له‌وه‌ خراوتر ئه‌وه‌ بوى وه‌ختیگ یه‌كیگتر له‌ نازپه‌روه‌رده‌یل ك وه‌ قه‌تاریگ ئه‌مریكى له‌ كوتایى شه‌سه‌گان سه‌ده‌ى گوزه‌یشته‌ ره‌سیه‌ ده‌سه‌ڵات و ئمجا له‌ بازنه‌ى به‌رژه‌وه‌ندیه‌یل ئه‌مریكا ده‌رچى ك ئه‌ویش سه‌ددام حوسه‌ین بوى ك كوت وپڕ دنیا له‌لى ئه‌ڵگه‌ردیاوه‌ و بویه‌ په‌ن زه‌مانه‌. سه‌ددام یه‌كیگ له‌وانه‌ بوى ك داڵگ میهره‌بان حه‌ساو تایبه‌تیگ ئه‌راى كردیاد وه‌ختى زانست جوور وه‌ربه‌س بته‌ویگ له‌ وه‌راوه‌ر په‌ره‌سه‌ندن ئایدیۆلۆجیاى ماركسى و دیموكراسى وسیگ.

له‌ ماوه‌ى چه‌ن مانگیگ له‌ سه‌ره‌تاى هه‌زاره‌ى سێیم  به‌چگه‌گان یه‌ك له‌ شوون یه‌ك شاباڵیان بڕیا و رمیان، ئه‌ویش وه‌ناوه‌یل جیاواز ك بڕیگیان ناوى نانه‌ پاشاگه‌ردانى رێك و پێك و بڕیگ وه‌شوڕش و راپه‌ڕین دانه‌ى قه‌ڵه‌م. له‌ ماوه‌ى چه‌ن رووژیگ جوور فیلمیگ هندى، سه‌روك تونس وه‌هه‌ڵه‌داوان و وه‌بى ئه‌وه‌گ بكه‌فیگه‌ خوه‌یا و سه‌روه‌ت و دارایى و تڵا و جه‌واهره‌یلى وه‌ل خوه‌ى بوه‌ێد واى و ئیكه‌ش سه‌روك مسر له‌ جى ئه‌وه‌گ وه‌ره‌و هه‌نده‌ران بوایگ ئه‌را ناو وڵاته‌گه‌ى ره‌مى و له‌و لایشه‌و سه‌رهه‌نگ قه‌زافی كوت كردگه‌ و قه‌سه‌م خواردگه‌ ك تا وه‌ختیگ دو خشت له‌ وڵاته‌گه‌ى له‌بان یه‌ك بوون بایه‌د له‌ ده‌سه‌ڵات بمینێ و ئه‌وه‌سه‌ كه‌م كه‌م دو خشته‌گه‌یش بوونه‌ هڕووش. ئه‌وه‌كه‌ى تریش ك تا دویه‌كه‌  له‌ وه‌ر چه‌و داڵگ میهره‌بان جوور وه‌ربه‌س مه‌ئرب له‌ وه‌راوه‌ر تیرۆریزم ته‌ماشاى كریا ئه‌وه‌سه‌ ئمڕوو بویه‌سه‌ دكتاتوریگ ئایم كوژ و بایه‌د سه‌رى پیه‌نه‌و بكریه‌ى، یه‌یش له‌ وه‌ختیگه‌ ك به‌شار خان هیمانى خوه‌ى وه‌پس پس پاڵه‌وان زانیگ و شانازى وه‌ئه‌وه‌ ئه‌كا ك وه‌ تانكه‌یل حه‌ره‌س جمهورى سه‌ر ده‌یان هه‌زار هاوڵاتى نه‌وكه‌ر بیگانه‌ له‌ شاره‌یل سووریا پیه‌نه‌و ئه‌كا.

كووتاییه‌گه‌یش (زه‌ گه‌یم ئێز ئۆڤه‌ر)ه‌ ك چه‌ندین ساڵه‌ له‌ بازى ته‌نافكیشان له‌ ناونى داوه‌ر و بازیكه‌ره‌یل ژنه‌فیمه‌ى، ك ئه‌ویش كوشتن نه‌وكه‌ریگه‌ ك چه‌ندین ساڵه‌ تویه‌نستگه‌ له‌ مه‌یدان بازیه‌گه‌ و له‌ ناو بازنه‌ى دیاریكریاگ بازیه‌گه‌ ده‌ربچوود و لاف ئاین و باوه‌ڕدارى داملا و حه‌مامه‌یل خوین له‌ سه‌راسه‌ر دونیا خسته‌ڕى و ئیسه‌یش هیمانى به‌عزى شك له‌ گووڕ وه‌ گووڕبوینى دیرن و شایه‌د سوو دو سوو بویشن ره‌سمه‌گه‌ى له‌ بان مانگ یا له‌ مڕیخ دینه‌ هه‌رچه‌نیش خاس زانن ك له‌ ناو شه‌پوله‌یل ده‌ریا كوت كوت بویه‌ و ماسیه‌یل قرش كردنه‌سه‌ى ئه‌و دیما.

نوڕستیامه‌ تلفزیون، راپورتیگ نیشان دیاد له‌ باوه‌ت یه‌گ چوین بڕیگ له‌ پشیه‌یل و باڵنده‌یل و ماسیه‌یل به‌چگه‌گان خوه‌یان خوه‌ن وه‌لى خاس حالى نه‌ویم ك خاوه‌ن راپورته‌گه‌ چه‌ وتیاد له‌ باوه‌ت ره‌ئى زانایه‌یل له‌ ته‌فسیركردن ئى دیارده‌ ك به‌عزى له‌ داڵگانه‌گان و شایه‌د ئاژه‌ڵه‌ نیره‌گانیش به‌چگه‌گانیان خوه‌ن، وه‌لى وه‌دڵنیاییه‌وه‌ ئویشم ك یه‌ حاڵه‌تیگه‌ له‌ ناو بڕیگ له‌ گیانداره‌یل هه‌س ك سیستم هویره‌وكردن و سووزدارى نه‌یرن و ئى حاڵه‌ته‌ له‌ خوو دڕنده‌ییش ئه‌ولاتره‌. وه‌لى راسیه‌گه‌ى بتواین نیه‌زانم ئى دیارده‌ چ په‌یوه‌ندییگ دیرى وه‌ل ئه‌وه‌گ له‌ ناونى وڵاته‌یل گه‌ورا و (هاوڕێیه‌یل)یان روى ده‌یگ ك كووتاییه‌گه‌ى تراجیدیه‌ هه‌ر له‌ ئاریامێهر بگره‌ى تا ره‌سیگه‌ سه‌ركرده‌ى قاعده‌ و ئه‌وانه‌گ وه‌ى زویه‌ قویتا دریه‌ن. نیه‌زانم یه‌ ته‌نیا قه‌زاو قه‌ده‌ره‌ یا یانه‌ دووس و هاوڕێ نزیك ئه‌مریكا بوینه‌ و ئیسه‌ له‌لى یاخى بوینه‌ یا ئه‌وه‌گ بازیه‌گه‌یان ته‌واو بویه‌ یا چشت ناقوڵاییگ كه‌شف كردنه‌ ك نه‌بایه‌د باسى بكردان ئه‌را داڵگه‌ نازكیشه‌گه‌یان ك بڕیار قویته‌وداینیان داس.

 

ت: جواد فه‌یلى