كورده‌یل فه‌یلى سه‌رمایه‌ى پیكهاته‌یل عراقن

شفق نيوز

نیشتمانپه‌روه‌رى خوه‌یان له‌ڕى تاریخه‌و نویسانه‌ ك ئسپات وجوود ئنسانى و نه‌ته‌وه‌ییان ئه‌كا له‌چوارچیوه‌ى دامه‌زرانن چینه‌یل عراقى ك شاره‌زایه‌یل كوومه‌ڵایه‌تى تاریفى كردنه‌ ك پیكهاتگه‌ له‌ نه‌ته‌وه‌ى جوراوجوور، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش كورده‌یل فه‌یلى شیرازه‌ى تیكه‌ڵیگ دیرن وه‌ل ئه‌و نه‌ته‌وه‌یله‌ ك نیشته‌جى خاك دوچه‌مانن هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى تاریخه‌و ك بنه‌ڕه‌تیان تاریخ كویه‌نیگ دیرێد جوور عه‌ره‌ب و كورد و توركمان و كلدوئاشوور...هتد، ئنجا هه‌ر چینیگ وه‌گووره‌ى دین و باوه‌ڕ خوه‌ى ك گیان برایه‌تى و له‌یه‌كوه‌خشین و هاوكارى داشتنه‌و گشتیانیش به‌شدار بوینه‌ له‌بنیاتناین ژیار عراق و كار له‌وه‌ر مقه‌یه‌تیكردن و گه‌ورایى ئى وڵاته‌ كردنه‌و له‌هه‌مان وه‌خت وه‌هسیگ نیشتمانى و ئه‌رك گه‌ورایگ وه‌رگرى له‌لى كردنه‌.

 

كورده‌یل فه‌یلى جوور یه‌كیگ له‌پیكهاته‌یل كوومه‌ڵگاى عراقى، خاوه‌ن به‌شدارى نیشتمانى ئاشكرایگه‌ له‌گشت مه‌یدانه‌یل ژیان و له‌وانه‌یش راپه‌ڕینه‌یل ك هویچ وه‌ختیگ له‌هویره‌و نیه‌چوود له‌وه‌ختیگ دژ بڕیار و ریككه‌فتننامه‌یل ناوه‌جى بوین ده‌رهه‌ق ملله‌ت عراق و خنكانن ئازادیه‌یلى و زه‌فتكردن هه‌قه‌یلى ك گشت ئه‌یانه‌ رژیمه‌یل دكتاتۆر وه‌رین ك ده‌سڵات وه‌ڕیه‌وبردن وڵات وه‌ده‌سیانه‌و بوى ئه‌نجامى دیان و هه‌وڵ ئه‌وه‌ دان حاشا له‌هه‌ق فه‌یلیه‌یل بكه‌ن له‌ژیان سیاسى و به‌شداریكردنیان له‌ كار سیاسى. وه‌ل ئه‌وه‌یشا كورده‌یل فه‌یلى هه‌ڵویست ئازایه‌تى داشتنه‌ له‌ڕوى وه‌ڕوى بوینه‌وه‌ى سته‌مكار و داواى ئازادى و دیموكراسى كردنه‌ ئه‌را ملله‌ت عراق و خودموختارییش ئه‌را كورد، یه‌یش بیجگه‌ ئه‌نجامداین كاره‌یل بازرگانى و په‌ره‌داین وه‌مه‌یدان بازرگانى و گشت هه‌وڵ و ته‌قلایگ خستنه‌سه‌ كار له‌وه‌ر خاتر پیشكه‌فتن و په‌ره‌سه‌ندن ئابوورى عراق.

 

ئه‌یه‌ چشت كه‌میگ بوى له‌و هه‌مگه‌ هه‌ڵویست ئاشكراو ئنسانیه‌ ك له‌تاریخ پاك ئى چینه‌ نویسیا وه‌گشت شانازییگه‌و، ئنجا فه‌یلیه‌یل به‌شیگن له‌نه‌ته‌وه‌ى كوردو ملله‌ت عراق، وه‌لى زوڵم و سته‌م فره‌یگ له‌ هه‌قه‌یل ئنسانى و نیشتمانییان كریاو تائیسه‌یش مه‌ینه‌تى كورده‌یل فه‌یلى چه‌وه‌ڕى چاره‌سه‌ركردنه‌ وه‌بى جیاوازى و دوچه‌وه‌كى و هه‌وڵ ئه‌وه‌ ده‌ن كووتایى وه‌ى مه‌ینه‌تى و مه‌ویسیه‌ بارن، ك فه‌یلیه‌یل به‌ش قورسیگن له‌كوومه‌ڵگاو هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش بایه‌سه‌ هه‌ق ئنسانى و نیشتمانى خوه‌یان داشتوون و نه‌بایه‌د بازرگانى وه‌كیشه‌یل فه‌یلى بكریه‌ێد.

 

هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش هویچ كیشه‌یگ نیه‌ ئه‌گه‌ر ریكخریاگه‌یل كوومه‌ڵگاى مه‌ده‌نى دامه‌زریه‌ن و كار ئه‌را نواگیرى وه‌رده‌وامى ئه‌و تاوانه‌یله‌ بكه‌ن ك ده‌رهه‌قیان ئه‌نجام دریه‌ێد، چوینكه‌ ئه‌وه‌ك هاته‌ سه‌ریان كه‌م نه‌وى له‌و كاره‌سات كووچ وه‌پیكردن زووره‌ملى و زه‌فتكردن ماڵ و موڵك و سه‌ندنه‌وه‌ى ناسنامه‌ى عراقى و به‌ڵگه‌یل ره‌سمى له‌لیان ك ئسپات ئنتماى نیشتمانى و ناسنامه‌یان كرد، یه‌یش بیجگه‌ كوشتن و له‌ناوبردن و قه‌وره‌یل وه‌جه‌م، ك ئیسه‌یش فره‌یگ له‌لیان له‌ بار سه‌ختیگ ژیه‌ن له‌ده‌وڵه‌یل هاوساو شوونه‌یل تر.

 

دویاى 9 ساڵ له‌ئاڵشتكارى عراق، هیمان كورده‌یل فه‌یلى فه‌رامووش كریانه‌و هه‌قه‌یلیان ناته‌سه‌و، ك یه‌یش كاریگه‌رى خراویگ داشت له‌بان نوێنه‌رایه‌تى كورده‌یل فه‌یلى له‌حكوومه‌ت و ده‌زگایه‌یل حكوومى و هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش هویچ هه‌قه‌یلیان وه‌رنه‌گرتنه‌ ك له‌وه‌خت رژیم وه‌رین له‌لیان زه‌فت كریا، ك هه‌رچه‌نى وزاره‌ت كووچ و كووچكردن ئاسانكارى كاره‌یلیان گرته‌ خوه‌ى و دڵسووزى له‌ى لایه‌نه‌و نیشاندا ئه‌را كیشه‌یلیان و لژنه‌یگ هاوبه‌ش دروسكرد له‌ى باوه‌ته‌و، ك ئه‌گه‌ر وه‌ڕاسى خه‌م فه‌یلیه‌یل داشتوون ئه‌وه‌ لایه‌نیگ له‌دادگه‌رى و رووح دیموكراسى پیشكه‌ش كه‌نه‌ روڵه‌یل ملله‌ت، وه‌لى هیمان چه‌وه‌ڕى هاوردنه‌وه‌ى هه‌قه‌یلیان كه‌ن له‌ساى حكوومه‌ت تازه‌ى عراق.

 

محه‌مه‌د عه‌لى سه‌ماوى

 

ج