كورده‌یل فه‌یلى..! ئایا سه‌بردان سه‌بر ئه‌یووبه‌؟

شفق نيوز

مه‌ینه‌تى كورده‌یل فه‌یلى ژنه‌فتیام. ئمجا له‌و ڕووژگاره‌ هاووڵاتییگ له‌ كورده‌یل فه‌یلى وه‌ناو(جه‌عفه‌ر نه‌زه‌ر) ك ئه‌و دادگاى پرس و پرسكاریه‌ چه‌ن جاریگ ده‌سگیرى كردوین له‌ ماوه‌ى ساڵیگ  له‌وه‌ر چالاكیه‌یل سیاسى و هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش وه‌ چه‌ودیرى دو پۆلیس كلكریا ئه‌را به‌سره‌و له‌ورایشه‌وه‌ ئه‌را محه‌مه‌ره‌ تا ده‌س وه‌ده‌س پۆلیسه‌یل ئیرانى بكریه‌یگ.

له‌ شوون ئه‌وه‌یش هه‌ردوگ پۆلیسه‌ عراقیه‌گه‌ هاتیانه‌وه‌ ئه‌را به‌سره‌و له‌ناو چایخانه‌یگ  له‌ ناوڕاس شاره‌گه‌ له‌وه‌ر چایخواردن وچانیگ دیان وه‌رجه‌ ئه‌وه‌ك بچیاتانه‌وه‌ ئه‌را به‌غدا، ئمجا وه‌ختى هاتنه‌ ناو چایخانه‌گه‌و له‌ گووشه‌یگه‌وه‌ نیشتن، نوڕستن جه‌عفه‌ر نه‌زه‌ریش وه‌رجه‌ ئه‌وان له‌ورا نیشتگه‌و خه‌ریك چایخواردنه‌ جویر ئه‌وه‌ك بوشید چه‌وه‌ڕییان بكا، ئمجا ئه‌ڵڵاجه‌وى له‌وه‌ بوى هه‌ردوگ پۆلیسه‌گه‌ نیشتنه‌ شان جه‌عفه‌ر نه‌زه‌ر، ئه‌ویش پویل چایه‌گه‌یان داو دى دوباره‌ ده‌سگیرى نه‌كردن و هه‌رسێگیان وه‌ یه‌كه‌وه‌ دوباره‌ وه‌ شه‌مه‌نده‌فه‌ر چینه‌وه‌ ئه‌را به‌غداو هه‌ر یه‌كیگ  له‌لیان چیه‌ په‌ى كار خوه‌ى و هه‌ردوگ پۆلیسه‌گه‌ چینه‌وه‌ ئه‌را پۆلیسخانه‌و جه‌عفه‌ریش چه‌یه‌وه‌ ئه‌را ماڵه‌گه‌ى خوه‌ى و خه‌وه‌ریشى نه‌یان.

جه‌عفه‌ر جویر هه‌رجاریگ بڕیگ رشپه‌ت دیاگه‌ پۆلیسه‌یل ئیرانى و ئه‌وانیش ئازادى كردیان و یه‌كسه‌ر هاتیاگه‌وه‌ ئه‌را به‌سره‌و له‌ورایشه‌وه‌ ئه‌را به‌غداو ده‌سكردیاگه‌ وه‌رده‌وامى كار سیاسى خوه‌ى وه‌ل ره‌فیقه‌یلیا له‌ حزب شیوعى عراقى دژ سیاسه‌ته‌یل نورى سه‌عید پاشا.

له‌ڕووژگار پاشایه‌تى له‌و سه‌رده‌میشه‌ كورده‌یل فه‌یلى به‌دبه‌ختى و مه‌ینه‌تى داشتن، وه‌لى نه‌ك وه‌و سه‌ختیه‌و جیاواز نه‌وى له‌ مه‌ینه‌تى باقى ڕوڵه‌یل ملله‌ت عراق، ئمجا ته‌نیا ده‌سڵاتداریگ  ك قه‌درو حورمه‌ت گه‌ورایگ له‌ى چینه‌ نا جویر مه‌ردمان خاس له‌ عراقیه‌یل، ئه‌ویش زه‌عیم و سه‌رۆك وه‌زیره‌یل كوومار یه‌كم عه‌بدولكه‌ریم قاسم بوى. ئه‌وه‌یش له‌وه‌ختیگ  پیشوازى له‌ شاند یا وه‌فدیگ  كورده‌یل فه‌یلى كرد و له‌و پیشوازیه‌ وت: كورده‌یل فه‌یلى له‌ مه‌ردمان ڕه‌سه‌ن عراقن، ئى قسه‌یشه‌ له‌ڕاسى دگانناین یا ئعتراف راس و دروسیگ  بوى و ماناى تایبه‌تیگ داشت له‌ ده‌روین كورده‌یل فه‌یلى و له‌ قانوون ناوده‌وڵه‌تى و له‌لاى نه‌ته‌وه‌یل یه‌كگرتگ و هه‌قه‌یل ئاده‌میزاد، وه‌ل ئه‌وه‌یشا به‌ڵگه‌ى تایبه‌تیگ بوى ئه‌را ره‌سه‌نایه‌تى ڕوڵه‌یل ئى وڵاته‌، یه‌یش ماناى ئه‌وه‌سه‌ ك هه‌قه‌یل چه‌سپیاگ و ڕه‌واى خوه‌یان دیرن و نه‌بایه‌د فه‌رامووش بكریه‌ن ك هه‌رچه‌نى كریاو تائیسه‌یش له‌ زوورم ده‌وڵه‌ته‌یل جه‌هانیش ئى چشته‌ نیه‌ جویر وڵاته‌یل ئه‌مریكاى باشوور و ئاسیاو ئه‌فریقیاو ئوسترالیا.....هتد. هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش زه‌عیم عه‌بدولكه‌ریم قاسم كورده‌یل فه‌یلى له‌ هویره‌و نه‌ورد له‌وه‌خت ده‌سڵات خوه‌ى و ئه‌وانیش له‌لایه‌ن خوه‌یانه‌وه‌ جویر پاڵه‌وان پشتگیرى له‌ حكوومه‌ته‌گه‌ى كردن و له‌وه‌ر خاتر ئى نیشتمانه‌ قوربانى دان دژ پاسه‌وان نه‌ته‌وه‌یى و سه‌ركردایه‌تى به‌عس له‌وانه‌ك خوین ملله‌ت ڕشانن و قاپى زندانه‌یل ئه‌را كه‌سه‌یل فره‌یگ وازكردن و له‌وانه‌یش كه‌سایه‌تیه‌یل به‌رز وه‌ك دكتۆر عه‌بدولجه‌بار عه‌بدوڵڵا و مامۆستا ئبراهیم كوبه‌و دكتۆر محه‌مه‌د سه‌لمان حه‌سه‌ن و سه‌لام عادل و جه‌مال حه‌یده‌رى و عوه‌ینه‌و عه‌بدولجه‌بار وه‌هبى و فره‌یگ له‌ شیوعیه‌یل دیموكراسیخواز و سه‌روه‌خوه‌یه‌یل و پیاوه‌یل عه‌بدولكه‌ریم قاسم و سه‌ده‌ها و هه‌زاره‌ها كه‌س له‌ نه‌ته‌وه‌و دین و مه‌زه‌وه‌یل جیاجیاو له‌وانه‌یش فره‌یگ له‌ كورده‌یل فه‌یلى.

ئه‌وه‌ك ڕویدا له‌وه‌خت كوده‌تاو له‌شوون 8 شووبات ساڵ 1963 خویناوى، كورده‌یل فه‌یلى له‌گشت كه‌س زیاتر به‌دبه‌ختى وه‌خوه‌یانه‌وه‌ دین، ئمجا ئایا رمیان به‌عس له‌ تشرین دویه‌م 1963 كووتایى مه‌ینه‌تیه‌یل كورد فه‌یلى بوى؟ نه‌خه‌یر، نه‌ته‌وه‌یه‌یل شۆڤێنى وه‌ سه‌ركردایه‌تى عه‌بدولسه‌لام محه‌مه‌د عارف و حزبه‌گه‌ى( یه‌كێتى سۆشیالیست)و داروده‌سه‌گه‌ى كه‌فتنه‌ بان هه‌مان ریڕه‌و به‌عسیه‌یل له‌هه‌ڵویسته‌یلیان له‌وه‌رانوه‌ر كورده‌یل فه‌یلى، دى ئه‌و هه‌ڵویسته‌ وه‌رده‌وام بوى له‌بانیان له‌ماوه‌ى ده‌سڵات قه‌ومیه‌یل تا دوباره‌ به‌عسیه‌یل ره‌سینه‌ ته‌خت ده‌سڵات له‌ ته‌ممووز ساڵ 1968، ك ئى جاریشه‌ پرووسه‌یگ  دوشمنایه‌تى وه‌ل خوه‌یان هاوردن دژ ملله‌ت كورد وه‌گشتى و كورده‌یل فه‌یلى وه‌ تایبه‌ت، ئه‌یه‌ بیجگه‌ دوشمنایه‌تیكردن دژ هه‌ر شیوعییگ دیموكراسیخواز  و پیشكه‌فتگ و خه‌یرومه‌نده‌یل له‌كوڕه‌یل و دویه‌ته‌یل ملله‌ت عراق. ئه‌وه‌ بوى ئه‌و كاره‌یل پڕ له‌ تاوانه‌ جى وه‌جیكردن، وه‌لى كه‌فتنه‌ ناو زبڵدان تاریخه‌وه‌. به‌عسیه‌یل له‌شوون ئه‌وه‌ك خومه‌ینى هاته‌ بان ته‌خت ده‌سڵات ده‌سكردن كووچ وه‌پیكردن زووره‌ملى كورده‌یل فه‌یلى، ئى كاریشه‌ وه‌رجه‌ جه‌نگ  ناونى ئیران و عراق گه‌وراوه‌ بوى وه‌ جووریگ  ده‌سڵات فه‌رمان ئه‌وه‌دا جایه‌ڵ جوانه‌یل كورد فه‌یلى ده‌سگیر بكریه‌ن و بخریه‌نه‌ گووشه‌ى زندان، وه‌ل ئه‌وه‌یشا ژن و مناڵ و پیره‌یلیانیش ئاواره‌ى ئیران كریان، ئه‌ویش له‌شوون ئه‌وه‌ك گشت ماڵ و موڵكه‌یلیان و ته‌نانه‌ت ته‌ڵاى ژنه‌یلیان دزین و بردنه‌یان وه‌ره‌و ناوچه‌یل مه‌رزى ك پڕ بوى له‌ مین یا ئه‌ڵغام.

رژیم به‌عس سه‌دام ده‌سكرده‌ كوشتن زوورم جایه‌ڵ جوانه‌یل كورد فه‌یلى له‌ زندانه‌یل خوه‌ى و له‌لیانیش كلكرد ئه‌را مردن له‌ به‌ره‌ یا جه‌بهه‌یل جه‌نگ و خسته‌یانه‌ نواى گشت چشتیگه‌وه‌و فره‌یگ له‌لیان شه‌هید كریان و خریانه‌ قه‌وره‌یل وه‌جه‌م و تائیسه‌یش كه‌س نیه‌زانیگ  له‌كوورا نریانه‌سه‌ چاڵ.

له‌و وه‌خته‌یلیشه‌ فره‌یگ  له‌ كورده‌یل شیعه‌ ده‌روه‌ده‌ر كریان وه‌ مه‌هانه‌ى ته‌به‌عیه‌ى ئیرانى، دى وه‌و جووره‌ كورده‌یل فه‌یلى زوڵم و زوور و به‌دبه‌ختى فره‌یگ هاته‌ بانیان ك تائیسه‌یش له‌لیان ئاواره‌و ده‌وارنشینه‌و ناڵنیگ وه‌دس ورسگى و فه‌قیریه‌وه‌. بیجگه‌ ئه‌وه‌یش وه‌ل ئه‌و هه‌مگه‌ به‌دبه‌ختى و ده‌رده‌سه‌ریه‌ ك دینه‌ى چه‌و له‌عراق، له‌ئیرانیش ناڕه‌حه‌ت بوین وه‌ده‌س پاسه‌وانه‌یل ئیرانى له‌ ناو سه‌ربازگایه‌یل و فره‌یگ له‌لیان ناچار بوین ئیران بیلنه‌جى و ڕوى بكه‌نه‌ وڵاته‌یل تر، وه‌ل ئه‌وه‌یشا فره‌یگ له‌لیان به‌شدارى كردن له‌ جموجویل كورد له‌ كوردستان جویر خه‌بات دژ  رژیم به‌عس سته‌مكار، وه‌لى ئمڕوو كورده‌یل فه‌یلى هیمان ڕوى وه‌ڕوى ناهمیبوین فره‌یگ بوینه‌سه‌وه‌ له‌ وڵاتیگ  جویر ئیران وه‌ سه‌به‌ب گرانى و ناڕه‌حه‌تى گوزران و ئه‌و ده‌سمیه‌ت كه‌مه‌ ك وه‌پیان ڕه‌سیگ و جویر هاووڵاتى عراقى ناسیگه‌یان نه‌ك هاووڵاتى ئیرانى، یه‌یش راسه‌و دروو نیه‌. دى وه‌و جووره‌ دوینید ڕه‌حم وه‌حاڵ ئه‌و فه‌قیره‌یله‌ نیه‌كریه‌یگ ك وه‌ زووره‌ملى كووچ وه‌پیان كریا.

له‌ شوون رمیان دكتاتۆریش له‌ عراق، ك هه‌رچه‌نى گشت لایه‌نه‌یل وتیان كیشه‌ى فه‌یلى بایه‌سه‌ یه‌كلاوه‌ بكریه‌یگ، وه‌لى هویچ له‌و قه‌وڵه‌یله‌ جى وه‌جى نه‌وى ته‌نیا حوكم دادگاى باڵاى تاوانه‌یل عراقى نه‌وگ وه‌هه‌ق تاوانباره‌یل له‌وانه‌ك كاره‌سات هاودنه‌ بان كورده‌یل فه‌یلى، ئه‌ویش وه‌بڕیاریگ خاس ك وه‌له‌ناوبردن وه‌جه‌م و دژه‌ ئنسانیه‌ت داره‌ى قه‌ڵه‌م. وه‌لى دویاى ئه‌وه‌ بوى؟ دى ئه‌وه‌ بوى هویچ كه‌سیگ گرینگى یا ئه‌همیه‌ت خاسیگ نه‌یا وه‌ هس و هه‌قه‌یل زه‌فتكریاگیان هه‌ر له‌ساڵه‌یل یه‌كم ده‌یه‌ى هه‌یشته‌مین سه‌ده‌ى وه‌رینه‌وه‌ تا ئیسه‌و هه‌ر وه‌ختیگ  داواى هه‌قه‌یلیان بكریاتاگ هه‌ر قه‌وڵ دیان و قه‌وڵه‌یلیان جى وه‌جى نه‌كردیان. بیجگه‌ ئه‌وه‌یش له‌لایه‌ن هاوپه‌یمانى كوردستانییش پشتگووش خریان، ئمجا ئایا كى پشتگیرى له‌ كیشه‌گه‌یان ئه‌كا؟

هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش خاستر ئه‌وه‌سه‌ هه‌ڵه‌په‌ڵه‌ بكریه‌یگ  له‌ داناین قانوونه‌یل خواست و له‌یه‌كه‌وداین گورجیگ ئه‌را جى وه‌جیكردن بڕیار دادگاى باڵاى تاوانه‌یل و جى وه‌جیكردن ئه‌و خواست و داواكاریه‌یله‌ ك بانگه‌واز ئه‌ڕاى كریا هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى رمیان دكتاتۆر، یا ئه‌وه‌سه‌ جموجویل بدریه‌یگه‌ ئه‌و قانوونه‌یل دانریاگه‌ ك پشتگووش خریان له‌لایه‌ن ده‌زگایه‌یل په‌یوه‌ندیدار و ئومیده‌واریم هه‌ر جموجویلیگ له‌باوه‌ت چاره‌سه‌ر كیشه‌ى كورده‌یل فه‌یلیه‌وه‌ دویا نه‌خریه‌یگ.

بیگومان ده‌زگایه‌یل ده‌وڵه‌ت لایه‌ن وه‌ره‌به‌سن له‌ جى وه‌جیكردن داواكاریه‌یل كورد فه‌یلى وه‌ سه‌به‌ب ئه‌و گه‌ناته‌كاریه‌ ك ئه‌نجام دریه‌یگ له‌و ده‌زگایه‌یله‌و له‌ هه‌مان وه‌خت خراوى وه‌ڕیه‌وبردن و هه‌ڵویست نه‌ته‌وه‌یى ئایدۆلۆجى و رشپه‌ت فره‌یگ ك داواى كه‌ن له‌ هاووڵاتیه‌یل له‌وه‌ر خاتر وه‌رگرتن شوناسنامه‌ى عراقى، ك وه‌لاى كه‌مه‌وه‌ هه‌ر شوناسنامه‌یگ ئه‌را كورده‌یل فه‌یلى 400 دۆلار بایه‌سه‌ بیه‌ن. نموونه‌ى فره‌یگ له‌ى جووره‌ هه‌ڵیست و ڕشپه‌ته‌یله‌ هه‌س بیجگه‌ ناو ئه‌و كه‌سه‌یل وه‌رپرسه‌ ك رشپه‌ت وه‌رگرتنه‌و گشت كورده‌یل فه‌یلى ناسنه‌یان له‌وانه‌ك شوناسنامه‌ى خوه‌یان و مناڵه‌یلیان وه‌پیان دریاگه‌. هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ئویشیمه‌ كورده‌یل فه‌یلى ئایا سه‌بردان سه‌بر ئه‌یووبه‌ له‌ داواكردن هه‌قه‌یلدان؟