ئه‌وه‌ی له‌ عيراق روی ئه‌ياد!

شفق نيوز

ئه‌و سه‌ر نه‌چويد وه‌ختێگ وه‌ ساده‌يی وتيم و  نويسايمن: له‌ ٩/٤/٢٠٠٣ عيراق ته‌نيا له‌ ديكتاتۆری رزگار بويه‌ نه‌ له‌ هوير ديكتاتۆری، سه‌دام و داروده‌سته‌گه‌ی له‌ كوڵه‌و بوين‌، وه‌لی نه‌ ئه‌و كه‌لتوور سياسيه‌ ك له‌ ناو عێراق كاڵوينه‌ی، له‌ ژێرده‌س به‌عسيه‌يل تاوانكارهاته‌و ده‌يشت، نه‌ له‌ بن تارمايل ئايدۆلۆژيای به‌عسيزم!.

 

هێمان ساڵێگ وه‌ سه‌ر پرۆسه‌ی سياسی عيراق و قۆناغ ئاڵشتا نه‌چويد ك وتيم و نويسايمن: ساده‌ كردن چه‌مك ديموكراسی، هه‌ڵه‌يگه‌. ئه‌و پشت سه‌رنان حه‌ز سته‌مكاری و ده‌وڵه‌تێگ سانتراڵ خواز له‌ عيراق وه‌ دويا ناتيه‌و هێمانيش وه‌رده‌وامه‌.‌

ئاره‌زوی ئه‌وسڕين و كوشتن و جياوازی و پاكه‌و كردن نه‌ژادی و تايه‌فی، چوی(خه‌ير و به‌ره‌كه‌ت) ئه‌خلاق به‌عسی، چيه‌سه‌ ناوخوين عيراقيه‌يله‌و وه‌ی ئاسانيشه‌ له‌ هوير و جه‌سه‌يان جياوه‌و ناده‌ی.

فره‌جار وه‌ل رويدايل و قه‌يران و كوشتاره‌يل يا ململانێ و رێكه‌فتن و كزيه‌يل ناونی هێزه‌يل، وتيم و نويسايم ك عيراق ئه‌و وڵاته‌سه‌ ك قه‌ده‌ر به‌شه‌وكردنه‌يل پۆست كۆلۆنياليزم له‌تێ ئيمه‌ كۆوه‌و كرديه‌، هه‌ چوی ئه‌زموون فره‌ شۆرشه‌يل گه‌ورا له‌ جه‌هانا، مێژووێگ سه‌خت و پڵمژيای و پڕ له‌مله‌مل كردن ها له‌ نواو دپێه‌كه‌و كردنێگ يه‌جاره‌كی يه‌كلاوه‌وه‌كه‌ر و چاره‌نويس ساز ها له‌ رێ، له‌ نوای ته‌مام ئه‌و ئه‌گه‌ر و پێشهاته‌يليشه‌ به‌سيای نيه‌.

فره‌ له‌ چاودێره‌يل مه‌رج عيراق له‌ وه‌ بێگومان بوين ك قۆناغ ئاڵشت ئه‌را عيراقيه‌يل، قۆناغ قه‌يرانه‌يل و كاره‌سات و وه‌سه‌رهاته‌يليانه‌. چوينيش ته‌ماشای شۆڕش و ئه‌ڵپه‌ڕينه‌يل نه‌ته‌وه‌يل جه‌هانيش كه‌ن له‌ يه‌ ئه‌وره‌سن ك دويا هاوردن وه‌ سته‌مكار يه‌كسان نيه‌ وه‌ل هاتن ئازاديا، نه‌مه‌ن به‌عس وه‌پا كردن به‌هشت ديموكراسی نيه‌. ئه‌ی چاره‌نويسه‌ ئه‌را ئه‌وه‌گ له‌ مێژوو فه‌رهه‌نگ سياسيا وه‌ قۆناغ ئاڵشته‌و بوين ناو له‌لێ بريه‌يد، هه‌ڵوێستێگ له‌وه‌رئه‌وسه‌ ك له‌ ڕم له‌لێدان و مه‌زنه‌ی عه‌قلا بوود.

له‌ زويه‌و ده‌يان و سه‌دان كتاو و له‌يه‌كه‌ودان گرنگ له‌ جه‌هانا وه‌ زووانه‌يل جياواز تۆمار كريانه‌و له‌ باره‌ی ئه‌ی قۆناغ مێژوويه‌ نويسريانه‌. سه‌دان مه‌ڵوه‌ن شيه‌وكردن زانستی و له‌يه‌كه‌و‌دان سياسی له‌ دونيا هه‌ن ك تايبه‌تن وه‌ تيۆريزه‌ كردن و ناسين تايبه‌تمه‌نديه‌يل سياسی و جه‌مگايی و ئابووری و كه‌لتووری و سايكۆلۆژييه‌يل قۆناغ ئاڵشت(گۆاستنه‌وه‌) له‌ وه‌ر رووشنی ئه‌زموونه‌يل جياوه‌جيا دونيايا.

شايه‌د خوه‌مان فره‌ كه‌م ئاگادار ئه‌و ئه‌دبياته‌يله‌ بويم ك پسپۆر و شاره‌زايل و زانكۆه‌يل و سه‌نته‌ريل شيه‌وكردن و هويرمه‌نده‌يل و له‌يه‌كه‌وده‌ره‌يل سياسی خه‌نانه‌ وه‌رده‌س و به‌ريان تيه‌رن، وه‌لی وه‌ل يه‌يشا زانيمن هويچ نه‌ود به‌شێگ له‌ خوه‌نه‌ريل سياسی كورد، وه‌ مه‌مه‌ر ئه‌و زووانه‌گ‌ زانن، پڕويشكه‌ی له‌ زانياری و هويره‌يله‌ له‌ی باريه‌و بويه‌سه‌ به‌شيان تا ئه‌گه‌ره‌يل عيراق دويای ديكتاتۆر‌ و رويدان و ئاڵشتكاری و ئاراسته‌يلێ بخوه‌ننان و پێشبينی بكه‌ن.

بێگومان زانيم له‌ هه‌ر مه‌رجيگا، ته‌قلا ئه‌را ئه‌وره‌سين له‌ ئاينده‌ی پرۆسه‌ێگ سه‌خت و وه‌يه‌كارشيای كريه‌يد‌، وه‌لی پێشبينیكردن له‌ ئه‌نجام ئه‌ی هه‌ڵوێست و رويدانێگ ئمڕوو تۆمار كريه‌ن، ئيشاره‌و ده‌ركه‌فتنه‌يل گرنگن، ئه‌را وه‌گ بكريه‌نه‌ په‌يوانه‌ ئه‌را پێشبينيكردن رووژه‌يلێگ توان بان و هان له‌ نوامان.

خود ئاينده‌ی ها له‌ رێ، له‌ روی تيۆری و زانستيه‌و، چشتێگ نيه‌ جيا له‌وه‌گ له‌ ئمڕوو چنێده‌ی، ته‌مام چوی ئه‌وه‌سه‌ ك ئمڕوو پرۆسه‌ی سياسی عيراق وه‌مه‌مه‌ر گوزه‌يشته‌ی دوير و نزيك ئه‌ی وڵاته‌ وه‌ خوه‌ی دوينێد.

ئيمه‌ له‌ سه‌ر بنه‌وای رويدای و وه‌سه‌رهاته‌يل عيراق دويای ٢٠٠٣ و له‌وه‌ر رووشنايی سياسه‌ت و هوير و باوه‌ڕ و ئه‌خلاق هێزه‌يل عيراقی نوڕيمه‌ ئاينده‌ی ئه‌ی وڵاته‌، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر وه‌ مه‌هانه‌ی ئيراده‌و ئه‌گه‌ر ئاڵشتكاريه‌يل هساو هويردێگ ئه‌را ستراكتۆر ئابووری و جه‌مگايی و كه‌ڵتووريه‌يل كومه‌ڵگای عيراق نه‌كه‌يم، هه‌ر له‌وه‌ريه‌يشه‌ فره‌جار له‌لامان له‌يواسه‌ ك ئه‌وه‌گ له‌ عيراق دويای ديكتاتۆر روی ئه‌ده‌ی، وه‌گشتی قه‌يرانه‌يل و رويدايل نين ك له‌ چه‌ورێ بوينيان ئه‌و ده‌يشت بوون.

عەدالەت عەبدوڵا‌