كورده‌یل سوریه‌

شفق نيوز

كورد داغ 290000

جه‌به‌ل سه‌معان و عزاز 30000

عینولعه‌ره‌ب (كوبانی) 60000

جه‌زیره‌ی باكوور 360000

جه‌زیره‌ی باشوور 10000

حه‌له‌ب  10000

حه‌ما 5000

دمه‌شق 3000

باقی شاره‌یل 3000

 

ژماره‌ی سه‌رجه‌م كورده‌یل له‌ سوریه‌ 825000 نه‌فه‌ره‌

 

یه‌ك سویم كورده‌یل نیشته‌جای دمه‌شق پایته‌خت هانه‌ ناوچه‌یل جووروه‌جوور شاره‌گه‌ و ئه‌وباقيان هانه‌ ناوچه‌یگ وه‌ناو (جه‌به‌ل قاسیون) بیجگه‌ كورده‌یل نیشته‌جای شاره‌یل عه‌ره‌بنشین له‌ سوریه‌، سی ناوچه‌ی كوردنشین هاله‌ باكوور وڵات ك ژماره‌ی مه‌ردمه‌گه‌یان ره‌سیگه‌ 740 هه‌زار كه‌س وه‌و مانا ك كورده‌یل 10% سه‌رجه‌م ملله‌ت سوریه‌ پێك تیه‌رن. كورد داغ هاله‌ باكوور خوه‌رئاوای  شار حه‌له‌ب  ك وه‌ل ئه‌نتاكیه‌ و ده‌یشت ئسكه‌ندرونه‌ هاو سنووره‌، له‌ی ناوچه‌یل پڕ حه‌شیمه‌ته‌ 360 ئاوای هه‌س و یه‌یش ته‌نیا ناوچه‌ی جه‌وه‌ڵیه‌ ك كورده‌یل ئی وڵاته‌ له‌تی ماوا گردنه‌ و گرنگترین به‌رهه‌مه‌یل كشتوكاڵییان (گه‌نم و جویه‌ و ئه‌نگویر و ئه‌نجیر و توی)ه‌ و بیجگه‌ ئه‌وانه‌یش داره‌یل به‌ڕوی رويوه‌ر فراوانیگ له‌ ناوچه‌گه‌ گردنه‌سه‌وه‌ر و هه‌میش داره‌یل زه‌یتون له‌ ناوچه‌یل نزیك ده‌ریای ناوڕاس په‌خشه‌و بوینه‌.

وه‌گوره‌ی سه‌رژماری ساڵ 2003 نزیكه‌ی 13 ملیون و 500 هه‌زار دار زه‌یتون هاله‌ ناوچه‌ی جه‌به‌ل كورد و ژماره‌ی مه‌ردمه‌گه‌ی 290 هه‌زار نه‌فه‌رن و نزیكه‌ی 30 هه‌زار كوردیش له‌ ناوچه‌یل نیمچه‌ جه‌وه‌ڵی نیشته‌جان جوور جه‌به‌ل سه‌معان و ئعزاز ك كه‌فنه‌ وه‌راوه‌ر چه‌م عه‌فرین.

زنجیره‌كویه‌یل (كورد داغ) وه‌ره‌و باكوور دریژه‌و بوینه‌ و له‌ نزیك زنجیره‌ كویه‌یل (توروس) له‌ كوردستان توركیه‌ كوتایی وه‌پی تیه‌یگ. ناوچه‌ی عه‌ینولعه‌ره‌ب (كوبانی) كه‌فیگه‌ باكوور خوه‌رهه‌ڵات شار حه‌له‌ب و تویه‌نیم بویشیم كه‌فیگه‌ خوه‌رهه‌ڵات ئه‌و ناوچه‌گ  ئاو فورات له‌تی تیه‌یگه‌ ناو خاك سوریه‌وه‌ و نزیكه‌ی 120 ئاوای له‌ زه‌ویه‌یل جیاجیای ناوچه‌گه‌ په‌خشه‌و بوینه‌.

زانایه‌یل موسه‌ڵمان له‌ بوار جوگرافیا‌ له‌ چاخه‌یل ناوڕاس ناوچه‌یل كوردنشین وه‌به‌شیگ له‌ سوریه‌ (شام) نه‌زانستیان، به‌ڵكم وه‌ده‌روازه‌ی (ئه‌لجه‌زیره‌) له‌قه‌ڵه‌م دیانه‌ی و مه‌به‌س له‌ جه‌زیره‌ ئه‌و ده‌یشتاییه‌سه‌ ك كه‌فیگه‌ ناونی هه‌ردو چه‌م دجله‌ و فورات.

 

زورم كورده‌یل سوریه‌ له‌ به‌ش باكوور هه‌رێم جه‌زیره‌ گرده‌وبوینه‌ و ژماره‌یان ره‌سیگه‌ 360 هه‌زار نه‌فه‌ر، وه‌لی سه‌رجه‌م كورده‌یل جه‌زیره‌ ره‌سیگه‌ 450 هه‌زار كه‌س، به‌ش باكوور جه‌زیره‌ وه‌دریژایی 280 كیلومه‌تر چوار گووشه‌ هاوسنووره‌ وه‌ل عراق و پیه‌نی ناوچه‌گه‌ 20 كیلومه‌تره‌ و له‌ به‌عزی شوونه‌یل ره‌سیگه‌ 60 كیلومه‌تر و هه‌میش جه‌زیره‌ به‌ش فه‌ره‌ی ئه‌و ناوچه‌گ له‌ نه‌خشه‌ی سوریه‌ وه‌پی ئویشن ده‌نویك مامر گریگه‌وه‌ر و نزیكه‌ی 700 ئاوای هاله‌تی ك سه‌رجه‌میان كوردن، له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ عه‌ره‌به‌یل ناوچه‌گه‌ ده‌وارنشينن.

ئی ناوچه‌یله‌ له‌ سه‌رده‌م ده‌سه‌ڵات عوسمانیه‌یل شوون ده‌وارئه‌ڵداین هووزه‌یل عه‌ره‌ب بویه‌ جوور هووز شه‌مه‌ر و ته‌ی و بكاره‌ ك ده‌واره‌یلیان له‌ شان هووزه‌یل كورد كوچه‌ر له‌ كویه‌ی (توروس) ئه‌ڵده‌ن جوور هوزه‌یل میللی و داقوری و هافركان ك وه‌خاتر هونگی، تاوسانه‌یل له‌ی ناوچه‌یله‌ به‌نه‌ سه‌ر.

ئی ناوچه‌یله‌ له‌وه‌ڕگای پڕپیتیگ دیری و هووزه‌یل عه‌ره‌بی حوشتره‌یلیان له‌تیان له‌وه‌ڕاننه‌ و له‌ ساڵ 1920 ك شوڕش كورد دژ وه‌كه‌مالیه‌یل شكه‌ست خوارد، هووزه‌یل ئاواره‌ له‌ ئاوایه‌یل و شاره‌یل كوردستان توركیه‌ له‌ی به‌شه‌ له‌ جه‌زیره‌ نیشته‌جا بوین و ئی هووزه‌یله‌ تویه‌نستن په‌یوه‌ندیه‌یل دووسانه‌یگ وه‌ل هووزه‌یل عه‌ره‌بی نزیك خوه‌یان به‌رقه‌رار بكه‌ن. فه‌ره‌ وه‌پی نه‌چی ك ناوه‌نده‌یل ئه‌را ئاڵوگوڕ بازرگانی له‌ ناوچه‌گه‌ دامه‌زریان و ده‌س كریا كشتوكاڵ گه‌نم و له‌ شوون چه‌ن ده‌یه‌ كه‌م كه‌م جه‌زیره‌ بویه‌ ناوه‌ندیگ سه‌ره‌كی ئه‌را به‌رهه‌مهاوردن دانه‌وێڵه‌ له‌ سوریه‌.

 

ئا: جواد فه‌یلی