داوڕیان مێژوو له‌ قوناغه‌یل كوومه‌ڵگا

شفق نيوز

ئی پرووسه‌ له‌ وه‌خته‌یلیگ په‌یا ئه‌دێ ك هاونیشتمانیه‌یل كوومه‌ڵگایگ فریه‌ وه‌ ئازایه‌تیه‌و بتویه‌نن هه‌وه‌جه‌یل جیازبوین په‌سه‌ن بكه‌ن و راده‌ى هوشیارى كوومه‌ڵگا بڕه‌سیده‌ ریژه‌یگ راسى ك وه‌جووریگ غه‌ڵه‌ت و یار و نه‌یار له‌ یه‌كترى جیاوه‌ بكاو ئه‌و زانیاریه‌یله‌ له‌لایان بچه‌سپیه‌ید و له‌و راسییشه‌ بڕه‌سیده‌و ك پیاگه‌یل لاهووتیه‌ت نینه‌ بان ئاده‌میزادو تویش غه‌ڵه‌ت كوشنده‌یش ئه‌یه‌ن جوور هه‌ر كه‌سیگ تر ئاسایى.

سه‌ختى ئى ڕى وپرووسه‌ ها له‌وه‌ ك ئاده‌میزاد ئه‌كه‌فیده‌ ناو جه‌نگیگ سایكۆلۆژى راسكانیه‌و، جه‌نگیگ ك شایه‌ت هه‌وه‌جه‌ وه‌ وه‌كارهاوردن چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نى بكا، ته‌نانه‌ت له‌و جه‌نگیشه‌ سه‌ختتره‌ ك ئاده‌میزاد وه‌رانوه‌ر كه‌سه‌یلیگ تر به‌رپاى ئه‌كا، ئه‌و جه‌نگه‌ ك ئاده‌میزاد له‌تى ده‌سوه‌ردار باوه‌ڕ و هویر و هووش خوه‌ى ئه‌دێ و دویاجاریش هووگاریگه‌ ئه‌را له‌هووشه‌و بردن ئاده‌میزاده‌یل و جه‌نگیگه‌ دژ وه‌و پیشه‌سازیه‌ ك مه‌ردم په‌روه‌رده‌ ئه‌كا ئه‌را گووشگرتن له‌ كه‌سایه‌تیه‌یل دیكتاتۆر و پیاگه‌یل لاهووتیه‌ت و جه‌نگیگه‌ قوربانى ئه‌خوازید و ئه‌و هویر ره‌هایشه‌ پایه‌ماڵ ئه‌كا ك پیشكه‌فتن ئه‌یاده‌ نه‌فامى و خورافه‌ت و خوه‌شباوه‌ڕى له‌لاى مه‌ردم.

ئمجا له‌و جه‌نگ پیرووزه‌ راسیۆنالیزم و هویر زانستى ئه‌كریه‌یده‌ سه‌رمه‌شق ئه‌را ره‌سینه‌وه‌و شیه‌وكردن رویداگه‌یل سیاسى و كوومه‌ڵایه‌تى و ئابوورى وڵات له‌جیاى په‌نابردن ئه‌را وه‌كارهاوردن هویر لاهووتیه‌ت و پیرووزى ئایینى و ئه‌فسانه‌.

بایه‌سه‌ ئه‌وه‌یش بزانیم ك ئاوه‌دانكردن مه‌سه‌له‌ى رووشنهویرى و داوڕیان مێژوویى كوومه‌ڵگاو جیوازكردنى ئه‌را قوناغیگ تر ته‌نیا وه‌ ره‌خنه‌گرتن و كلتوور باو نیه‌، چوینكه‌ ئمڕوو نرخ سیاسه‌ت و ئه‌و ئه‌ركه‌یل زانست و هونه‌ریه‌ له‌ ده‌سداگه‌ ك دیریده‌ى له‌ شیواز زانستى وه‌ڕیه‌وبردن و دابینكردن روى وه‌ر فراوانیگ له‌ ئازادى و دیموكراسى و دادوه‌رى و ئاسووده‌یى كوومه‌ڵایه‌تى و ده‌یه‌ها ئه‌رك تر.

ئه‌گه‌ر ته‌ماشاى مێژوو خه‌بات و سه‌ركه‌فتن پیاگه‌یل رووشنگه‌رى وڵاته‌یل خوه‌رئاواى جوور "ژان ژاك ڕۆسۆ، فۆڵتێر، دیدرۆ، سپێنوزا، كانت، هیگڵ، جۆن لۆك، تۆماس هۆبز، جۆن ستوارت میل"و ده‌یه‌ها فه‌یله‌سووف تریش بكه‌یم، ئه‌وه‌ بیگومان ئومید گه‌ورایگه‌ ئه‌را مكوڕبوین فیشتر هه‌وڵ و خه‌بات رووشنهویره‌یل ئیمه‌یش له‌ چالاكیه‌یلیان و مزگانیده‌رن ئه‌را سه‌رخستن پرووژه‌ى رووشنهویرى و سیكۆلاریزم له‌ى نیشتمان خوه‌مانیشه‌.

یاسین له‌تیف

ج . أ