هووكار ده‌ركردن و له‌ناوبردن كورده‌یل فه‌یلى چه‌ بوى؟

شفق نيوز

خاتر ئه‌وه‌ بویه‌ ك له‌ڕاسى ته‌به‌عیه‌ى ئیرانى بوینه‌و خه‌ڵك ئى وڵاته‌ نه‌وینه‌، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یشه‌سه‌ ك شوناسنامه‌ له‌لیان سه‌نیاسه‌وه‌و ده‌ركریانه‌ وه‌ره‌و ئیران و دویره‌و خریانه‌ ئه‌را شوونه‌یل تر!! یا دویر نیه‌ مه‌ردمانیگ له‌یوا بفامن ك فه‌یلیه‌یل تاریخ فره‌یگ نه‌یرن له‌ى وڵاته‌و ته‌نیا له‌وه‌ر بازرگانى یا توجاره‌تكردن هاتنه‌سه‌ ئى نیشتمانه‌! دى هه‌ر ئه‌قڵیه‌تیگ وه‌جووریگ مه‌سه‌له‌گه‌ له‌یه‌كه‌و ده‌یگ و شیه‌وكردن ئه‌ڕاى ئه‌كا، وه‌لى ئیمه‌ ئه‌گه‌ر بتوایم ئه‌نجام ته‌واویگ بایگه‌ ده‌سمان و بایمنه‌ پاى راسى و بندروس كاره‌گه‌، ئه‌وه‌ بیگومان وه‌ ته‌واوى ئه‌ڕامان ده‌ركه‌فیگ هووكار ده‌ركردن و له‌ناوبردن كورده‌یل فه‌یلى چه‌ بوى؟

سه‌ره‌تا بایه‌سه‌ ئه‌و چشته‌ بزانیم ك هه‌ڵكه‌فت یا واقع ژیان له‌عراق له‌ژیر كۆنترۆڵ رژیمیگ دكتاتۆرى و سته‌مكار ترویسكه‌یگ رووشنایى له‌لى نه‌كریا دى، دویاى ئه‌وه‌یش كورد وه‌گشتى به‌شى ماڵویرانى بوى تا 9 / 4 / 2003. به‌ڵكوو نه‌ك ته‌نیا كورد، هه‌ڵبه‌ته‌ عه‌ره‌ب و توركمان و كلدوئاشوور و ....هتد، گشت ئه‌یانه‌یش بیبه‌ش نه‌وینه‌ له‌و ماڵویرانیه‌، وه‌لى هه‌ر چینیگ وه‌ ئه‌نازه‌یگ ، ته‌نیا كورده‌یل فه‌یلى نه‌ون ك قوچ قوربانى گه‌وراى رژیم سه‌دام بوین.

دكتۆر مونزر ئه‌لفه‌زڵ له‌ باوه‌تیگ له‌ژیر ناونیشان(كورده‌یل فه‌یلى و هه‌قه‌یلیان له‌ ئاینده‌ى عراق) هووكار ئه‌و زوڵم و زوور و ده‌ركردن و له‌ناوبردن و كوشتن وه‌جه‌م و مه‌رگه‌سات ئى چین زوڵملیكریاگه‌ دیارى و ئاشكرا كردگه‌و ئویشیگ : ده‌ركردن و له‌ناوبردنیان له‌وه‌ر چه‌ن هووكاریگ  ئاشكرا بویه‌ جویر هووكار( نه‌ته‌وه‌یى، ئابوورى، سیاسى، دینى)ك جویر جامه‌ك پاك و ئاشكراس و هه‌وه‌جه‌ وه‌هویچ به‌ڵگه‌و شایه‌تیگ نه‌یریگ . ئیمه‌ گشتمان زانیم رژیم سه‌دام هویر وه‌رته‌نگ و چه‌فتیگ داشت له‌گشت هه‌ڵسووكه‌فت و ڕه‌فتاریگى، رژیمیگ شۆڤێنیه‌ت بوى و گشت چشتیگ كردیاگه‌ قوربان عرووبه‌ت، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش مه‌سه‌له‌ى نه‌ته‌وه‌یى له‌لاى سه‌دام هویچ قیمه‌تیگ نه‌یاشت و نوڕستید وه‌ چه‌واشه‌ى ده‌ستووره‌وه‌ خه‌ڵك ڕه‌سه‌ن وڵاته‌گه‌ ده‌ركردیاگ و عه‌ره‌ب هاورده‌ى وڵاته‌یل تر جویر فلستینى و مسرى و مه‌غربى هاوردیاگه‌ عراق و نیشته‌جییان كردیاگ له‌خاسترین شوون، وه‌لى نوڕتیاید له‌ولاوه‌ وه‌شكیاگه‌ گیان ملله‌ته‌گه‌ى خوه‌ى و شوناسنامه‌ له‌لیان سه‌ندیاگه‌وه‌.

هووكار ئابوورییش، یه‌كیگ تر بوى ئه‌را ده‌ركردن و له‌ناوبردن چین كورده‌یل فه‌یلى، چوینكه‌ جویر ئه‌وه‌ك فره‌یگ له‌لیمان ئاگاداره‌ له‌وه‌ك له‌شوون یه‌هوودیه‌یل عراق و نه‌مه‌ندنیان له‌وڵات، ئابوورى وڵاته‌گه‌ وه‌  ته‌واوى كه‌فته‌ ده‌س بازرگانه‌یل كورد فه‌یلى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش سه‌دام و رژیمه‌گه‌ى هه‌میشه‌ دژ كورده‌یل فه‌یلى وسیان و تواس وه‌ هه‌ر جووریگ بووگ بازاڕ عراق بكه‌فیگه‌ ژیر ده‌س دز و جه‌رده‌و پیاوكوشه‌یل خوه‌ى، ئه‌وه‌ بوى هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى وه‌رگرتن ده‌سڵاتیه‌وه‌ نیه‌ته‌ گڵاوه‌گه‌ى خوه‌ى هاورده‌ جى و ده‌سكرده‌ ده‌ركردن و له‌ناوبردن بازرگانه‌یل كورد فه‌یلى و گشت دارایى و ماڵ و موڵكه‌یلیان له‌لیان زه‌فتكرد.

هووكار (سیاسى)یش ئه‌وه‌ بوى، ك له‌شوون ریككه‌فتننامه‌ى ئادار ساڵ 1970له‌ناونى كورد و حكوومه‌ت، ك ئه‌وه‌ بوى حكوومه‌ت به‌غدا قسه‌و قه‌وڵه‌یل خوه‌ى ناورده‌جى، رژیم به‌عس ئامانجى ئه‌وه‌ بوى بنیات دیموگرافى و شماره‌ى مه‌ردم كورد كه‌مه‌و بكا، وه‌تایبه‌ت بڕیگ له‌ كورده‌یل فه‌یلى بوینه‌ سه‌ركرده‌و شوونیان له‌سه‌ركردایه‌تى دیار و ئاشكرا بوى و چینه‌ ڕز خه‌بات و جموجویل رزگاریخواز كورد، یه‌یش بیگومان كاریگه‌رى گه‌ورایگ داشت له‌لاى رژیم ده‌سڵاتدار به‌عس و مه‌ترسى گه‌ورایگ دروسكرد له‌ ده‌روین فاشیسته‌یل و هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ده‌سكرده‌ كه‌مه‌وكردن و ده‌ركردن كورده‌یل فه‌یلى و سه‌ره‌تاى گرتن و بردنیان ئه‌ڕا زندانه‌یل له‌وه‌ر مه‌سه‌له‌ى ده‌خاڵه‌تكردنیان وه‌ سیاسه‌ته‌وه‌ بوى وه‌تایبه‌ت په‌یوه‌ندیكردنیان وه‌ پارت دیموكرات كوردستان و نه‌مر مه‌لا مسته‌فاى بارزانیه‌وه‌، ك یه‌یش راسییگه‌و نیه‌شاریه‌یگه‌وه‌.

وه‌ل ئه‌وه‌یشا مه‌سه‌له‌ى(دینى) ده‌ور گرنگ یاموهمیگ داشت له‌ ده‌ركردن و له‌ناوبردن ئى چینه‌، چوینكه‌ زوورم كورده‌یل سه‌ر وه‌ مه‌زه‌و شیعه‌ بوین و سه‌دامیش خوسه‌ى هاتیاگ له‌لیان له‌وه‌ر مه‌سه‌له‌ى تایفى. بیگومان گشت ئى هووكاره‌یله‌ هانده‌ریگ بوین ئه‌را رژیم به‌عس تا بوغز و كینه‌ت له‌ى كورده‌یل فه‌یلیه‌ بگریگه‌ دڵ، ك وه‌ دڕنده‌ترین شیواز مامڵه‌ وه‌لیانا بكا. دى جویر ئه‌وه‌ك له‌ده‌زگاى شوناسنامه‌ یا شوونه‌یل تر ئشاره‌ت وه‌پى كردیاگ ك گوایا كورده‌یل فه‌یلى له‌ ته‌به‌عیه‌ى ئیرانن، ئه‌یه‌ ده‌سپیچگ یا مه‌هانه‌یگ بوى و هویچ راسییگ له‌ پشتیه‌وه‌ نیه‌، چوینكه‌ گشت كوردیگ هه‌ر یه‌كیگه‌و هویچ فه‌رق و جیاوازییگ نه‌یرن ته‌نیا شیوه‌زووانه‌گه‌و مه‌زه‌وه‌گه‌ نه‌وگ، ك یه‌یش له‌ناو گشت نه‌ته‌وه‌یگ كریه‌یگه‌ دى نه‌ك هه‌ر كورد  وه‌ته‌نیا.

ئیسه‌یش ئه‌گه‌ر حكوومه‌ت تازه‌ى وه‌ناو دیموكراسى و فیدراڵى عراق هه‌مان ریڕه‌و ئه‌و رژیم رمیاگه‌ په‌یڕه‌و نه‌كه‌ن و شاده‌ماریگیان له‌ ئه‌وان ئه‌وگ، ئه‌وه‌ بیگومان بایه‌سه‌ مه‌سه‌له‌ى هه‌ق له‌وه‌رچه‌و بگرن و هه‌قبریاگ وه‌ هه‌قه‌یلى شاده‌و بكه‌ن و مه‌سه‌له‌ى ته‌به‌عیه‌یش ك بڕیا باڵاى كورده‌یل فه‌یلى دویره‌و بخه‌ن له‌ى چینه‌، چوینكه‌ فه‌یلیه‌یل شایه‌ت ئه‌وه‌نه‌ى وه‌رپرسه‌یل ئیسه‌ى عراق له‌ئیران نه‌نیشتوین، چوینكه‌ ئه‌وان هه‌ر وه‌هاتن حزب به‌عس ئه‌را بان ده‌سڵات هه‌یواینه‌ ئیران و نیشته‌جى ئه‌و وڵاته‌ بوین و خاسترین شوونیش وه‌پیان دریاو خاستریش له‌ مه‌ردم فه‌قیر و بیچاره‌ مامڵه‌ وه‌لیانا كریا. ئه‌وه‌سه‌ ك ئیسه‌یش چه‌ویان راسى نیه‌وینیگ و بوینه‌سه‌ بڕیارده‌ر و ژیرپاكه‌ر هه‌قه‌یل ئاده‌میزاد و گشت كیشه‌و گرفتیگ ها له‌ژیر كڵاویان له‌ى حكوومه‌ت تازه‌ى مه‌ركه‌زیه‌ ك زوورم بڕیارده‌ره‌یل ره‌نگ وڕوخسار دكتاتۆریه‌ت و شۆڤێنیه‌ت وه‌پیانه‌وه‌ دیاره‌. وه‌نا چوین بایه‌سه‌ له‌ڕاسى لابیه‌ن و هه‌ق ئى چینه‌ نه‌یه‌ن ك وه‌ دریژایى عومر حكوومه‌ت به‌عس زوڵم و سته‌م له‌لیان كریاو ئه‌و كاره‌ساته‌ ك هاته‌ تویش كورده‌یل فه‌یلى وه‌ تویش هویچ ملله‌تیگ له‌بان ئى گووشه‌ى زه‌ویه‌ ناتگه‌، هه‌ر له‌وه‌ر ئویشیم زوڵم ئه‌یان له‌وان به‌ترتره‌، چوینكه‌ ئه‌یان دوشمنایه‌تى ژیر وه‌ژیر كه‌ن و نیه‌توان كه‌س گله‌یى له‌رژیم دڕه‌نده‌و دكتاتۆریگ  وه‌ك رژیم به‌عس بكاو هه‌مان ریڕه‌و ئه‌و ده‌سڵاته‌ گرتنه‌سه‌وه‌ر، وه‌لى وه‌ناو دیموكراسیه‌وه‌!!!

 

جه‌ماڵ ئه‌ركه‌وازى