ده‌رفه‌ته‌يل له‌ده‌سچگ فه‌يليه‌يل – به‌ش شه‌شم

شفق نيوز

ئمڕوو له‌ جه‌هان په‌يمانيگ كومه‌ڵايه‌تى هه‌تاهه‌تايى نيه‌و ئيمه‌يش له‌و ملله‌ته‌يل به‌ختداره‌ نييم له‌ ئه‌زموون جيايى خوه‌يخواستى جوور "ته‌شيك" له‌ "سلۆفاكيا" ك هويچكام له‌ليان جياوازيگ له‌ناوچه‌گه‌ ئه‌نجام نه‌ياو ته‌نيا يا باسيگ بوى له‌باوه‌ت جيايى و سه‌ره‌وه‌خوه‌يى و ماف بريار چاره‌نويس و يه‌كسه‌ره‌ بويه‌ خوينڕشانن له‌ جاده‌و رى وبانه‌يل و كووچ مليۆنى له‌گشت پيكهاته‌يل گوزاره‌ى پيرووزى نيشتمانه‌يل بى مانا كرد.

ئيمه‌ى فه‌يليه‌يل هه‌ناى ده‌رفه‌تيگ ته‌ڵايى ئه‌رامان هه‌ڵكه‌فێد، ئه‌و وه‌خته‌ ئه‌تويه‌نيم بريار چاره‌نويسمان بيه‌يم، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش نه‌بايه‌د بچيمنه‌ قويلايى ئه‌وه‌گ ئه‌نجامى دايم، به‌ڵكوو بايه‌سه‌ خوه‌مان وه‌ ئه‌وه‌ خه‌ريك بكه‌يم وه‌ ئه‌وه‌گ چه‌ پيشكه‌ش بكه‌يم و چه‌ ئه‌نجام بيه‌يم، چوينكه‌ گوزه‌يشته‌ وه‌رپرس بوى له‌وه‌گ ئيسه‌ هايمنه‌ تى و جى داخيشه‌ ك ئمڕوو چشتيگ جه‌وهه‌رى له‌ده‌س دايمنه‌ و ئه‌ويش ئه‌وه‌سه‌ ك ئه‌وانه‌گ وه‌رگرى له‌ كيشه‌گه‌مان ئه‌كه‌ن خزمه‌ت وه‌پيمان ناڕه‌سنن له‌رى پايه‌ى جياواز ئنتمايان و گشتيان ئه‌را خوه‌يان هه‌وڵ ئه‌يه‌ن و هه‌ر له‌ دويره‌و باس كيشه‌گه‌ ئه‌كه‌ن.

ئيمه‌ بڕيگ رينمايى كويه‌ن و تازه‌ ديريم ك ده‌سميه‌تمان ئه‌ياد ئه‌را ره‌سين وه‌ شيه‌وكردن هه‌ڵكه‌فتمان و ئه‌تويه‌نيم بويشيم ك دويا كليله‌ ئه‌را وه‌ناوچگن ناوه‌ڕووك كيشه‌گه‌مان و وه‌ بوونه‌ى سه‌ده‌ى گوزه‌يشتيش هوير چه‌پڕه‌وى شوون گه‌ورايگ داگير كرد له‌ناو چينه‌يل جياجياى پيكهاتگه‌مان و مه‌سه‌له‌گه‌مان له‌ى بواريشه‌ ره‌سيه‌ قوناغيگ ك سكرتێر خزب شيوعى (عه‌زيز ئه‌لحاج)فه‌يلى بدێ، ئمجا له‌ بى به‌خت چه‌پڕه‌وه‌يليش ئه‌وه‌ بوى نه‌ڕه‌سينه‌ مه‌رام تا ده‌سڵات له‌ عراق بگرنه‌ ده‌س، ك هه‌رچه‌نى قوربانى فريه‌يگ دان و خه‌بات كردن، يه‌يش يه‌كيگ تر بوى له‌و وه‌ره‌قه‌يله‌ ك وه‌ زه‌ره‌د چى.

به‌شدارى فه‌يليه‌يل له‌بان ڕى ئه‌وريشم بوى ئه‌را ئه‌و جموجويله‌و ئه‌وانه‌ خوه‌يان خواستنه‌ى ميلكانيگ بدێ ئه‌را ژان زه‌خم گوزه‌يشته‌ ك عوسمانيه‌يل وه‌رجه‌ پاشايه‌تى و كۆماريه‌يل هووكارى بوين، رينمايى دويه‌ميش نه‌ته‌وه‌يى بوى ك ئه‌گه‌ر بخوازيم تاريفى بكه‌يم پيكهاتگه‌ له‌ تيكه‌ڵبوينيگ بانگه‌واز دادگه‌رى و يه‌كسانى ناونى پيكهاته‌يل ملله‌ت عراقى وه‌خاتر وه‌ده‌سهاوردن مافه‌يل، ئمجا فه‌يليه‌يل به‌شدارى وه‌رفراوانيگ له‌تى داشتن ك وه‌گووره‌ى سه‌رده‌مه‌يليگ حاشا له‌و راسيه‌ ناكريه‌ێد، تا ئه‌و به‌شداريه‌ بدێده‌ سايه‌يگ ك بتويه‌نن روى له‌لى بكه‌ن له‌ وه‌خت گڕگرتن ئاگر ره‌گه‌زى و ژه‌هراويكردنى ك حكومه‌ته‌يل به‌غدا به‌رپاى كرديان، هه‌ر وه‌و خاتريشه‌ به‌شداريكردنيان ره‌سيه‌ قوناغيگ ك فه‌يلى بدێده‌ سكرتێر پارت ديموكرات كوردستانيش ئه‌را فيشتر له‌ ده‌يه‌يگ و كانديد بكريه‌ێد ئه‌را جيگر سه‌رۆك كۆمار له‌ شوون ريككه‌فتن 11ى ئادار 1970، ك ئه‌ويش حه‌بيب محه‌مه‌د كه‌ريم بوى، وه‌لى وه‌ل شكه‌ست شووڕش ئه‌يلوول وه‌ بوونه‌ى ريككه‌فتن شووم جه‌زاير تا سيناريۆى له‌ناوبردنمان ده‌س وه‌پى بكا وه‌ل ويرانكردن هاووڵاتيبوينمان بيجگه‌ رينمايه‌يل دى دوياى ئه‌وه‌ ئاماده‌گى ئه‌را به‌شدارى نه‌مه‌ند له‌ رينماييگ تر له‌بان ئاست وه‌رين بيجگه‌ داوه‌زين ئاست جموجويل سه‌ركرده‌يل فه‌يلى له‌بان جمشت كوردايه‌تى ك يه‌يش وه‌ ئاشكرا ديار بوى، ك ده‌رئه‌نجامه‌گه‌ى گومبوينمان له‌لى كه‌فته‌و.

ئه‌گه‌ريش ته‌ماشاى ئسلام سياسى بكه‌يم له‌ڕى رينمايه‌يل مه‌زه‌ويه‌و، ئه‌ويش ئه‌و رينماييه‌سه‌ ك ناگونجيه‌ێد وه‌لمانا جوور هه‌ردوگ رينماييه‌ وه‌رينه‌گه‌ ك به‌شدارى له‌تيان داشتيم، ك يه‌يش په‌يوه‌سه‌ وه‌ بنه‌مايه‌يل مه‌ردمى و ڕى وه‌پيمان نادريه‌ێد له‌تى بويمنه‌ خاوه‌ن پۆست سه‌ركرده‌يى، ئه‌ويش وه‌ مه‌هانه‌ى ئه‌وه‌گ پيكهاته‌گه‌مان مه‌يل نه‌يرێد خوه‌ى له‌ پيشينه‌ ده‌ربخا ئه‌وه‌نه‌ى ئه‌وه‌گ خزمه‌ت وه‌ مه‌زه‌و ئه‌كا، ئى رينمايه‌يليشه‌ وه‌ ده‌سه‌ ده‌سه‌ پيكهات و دوياى ئه‌وه‌گ ك تيكه‌ڵاوى په‌يا كرد ته‌نيا خوه‌ى له‌ مه‌يدان ديه‌و، يه‌يش ماناى ئه‌وه‌سه‌ ئيمه‌ هه‌ناى هوير له‌ مه‌سه‌له‌يگ ئه‌كه‌يم تايبه‌ت وه‌ خوه‌مان بايه‌سه‌ هه‌ڵكه‌فت خوه‌مان له‌وه‌رچه‌و بگرێم وه‌ ديد بيگه‌رديگ و وه‌بى ترس له‌ كه‌سه‌يل تر، چوينكه‌ فريه‌جار فكره‌ له‌ شوونيگه‌و ده‌رچه‌چێد نايه‌ده‌ خه‌ياڵ.

ئمجا فه‌يليه‌يل ئمڕوو فيشتر مه‌زڵوميه‌ت وه‌چه‌و دينه‌ جوور باقى عراقيه‌يل و زوورميانيش حزبى نيين يا چالاك نين له‌ مه‌سه‌له‌يل ريكخستن، دى جوور ئه‌وه‌گ ئاشكراس باوه‌ڕ تايبه‌ت هه‌وه‌جه‌ وه‌ پايه‌ يا ريكخرياگ يا حزب نه‌يرێد باسى بكا، وه‌ هه‌ر حاڵ ئى بژارده‌يشه‌ ئاسانه‌و هويچ خه‌رجيگ ناخوازێد و ئه‌گونجيه‌ێد وه‌ل ژينگه‌ى ده‌ورگرد.

جان جاك رۆسۆ فكرمه‌ن فره‌نسى وه‌رجه‌ دو سه‌ده‌ ئاره‌زوو ئه‌وه‌ داشت جه‌هان بره‌سێده‌ ريككه‌فتنيگ كومه‌ڵايه‌تى ك ئه‌قڵ له‌تى زاڵ بدێده‌ بان زووان تون وتيژى، عراقيش سێ شيواز ديرێد، ك ئه‌ويش" نه‌ته‌وه‌يى، تايفى، باقى رينمايه‌يل تر"، ك يه‌يش بويه‌ جموجويلده‌ر كومه‌ڵگا وه‌ گووره‌ى ئه‌يانه‌ ئه‌تويه‌نێد روى له‌ هه‌ر چشتيگ بكا وه‌ گووره‌ى خواست هه‌ر له‌ تون وتيژى و ئاشتى تا دويره‌وخستن مه‌ردمان تر و قه‌بولكردنيان.

فه‌يليه‌يليش گشت جووره‌ زه‌ره‌ديگ تاقيه‌و كردنه‌و رووژيگ له‌ رووژان تام هويچ نه‌ف و قانجازيگ نه‌كردنه‌و ئيمه‌يش ناخوازيم دگان وه‌ ئه‌وه‌ بنريه‌ێد ك وازيزان له‌ مه‌يدان سياسى فريه‌سه‌و هه‌ر وه‌ختيگ هه‌وه‌جه‌ وه‌پيمان داشتوون نزيكمانه‌و ئه‌كه‌ن يا دويرمانه‌و ئه‌خه‌ن، هه‌ميشه‌يش مه‌ينه‌تى و قوربانيه‌يل وه‌ ئاشكرا دابه‌ش ئه‌كريه‌ێد، وه‌لى ئمتيازات وه‌ ژير وه‌ژير و ئيسه‌يش رينمايى چه‌پڕه‌وى ها ده‌يشت وازيه‌گه‌، وه‌لى كيشمه‌كيش ناونى نه‌ته‌وه‌و تايفه‌ هه‌ناسه‌ى دريژه‌و ئه‌گونجيه‌ێد وه‌ل ئالشتكاريه‌يل ئه‌نجامدرياگ له‌ كومه‌ڵگاو ڕيشگ ئه‌و كيمشه‌كيشه‌ دريژه‌و كرياگه‌ له‌ناونى زه‌وى و ئاسمان.

له‌يرا بايه‌سه‌ دگان وه‌ ئه‌وه‌يا بنه‌يم ك به‌زه‌يى له‌ناونى خوه‌مان نازانيم و خوه‌مان وه‌ گه‌ورا دوينيم و لويتبه‌رزى ئه‌كه‌يم له‌بان يه‌كترى و ئه‌ياكه‌مان داڵوه‌خشى ئه‌واكه‌مان نايه‌ێد ك هه‌رچه‌نى گوناى بويچگيگيش داشتوود، ئمجا له‌وه‌خت پاكه‌وكردن هساو سه‌ختترين شيواز ره‌فتار ئه‌يه‌ريمنه‌ كار له‌ دويره‌وخستن و لاوردن له‌ بوار كيشه‌گه‌مان، هه‌ر وه‌و خاتريشه‌ هه‌ر له‌ وه‌خت رميان رژيم تائيسه‌ ئه‌زموونه‌يلمان وه‌ناو مه‌زڵوميه‌ت و ته‌سفير و كووچ وه‌پيكردن و سته‌م و ته‌عريبه‌، ك هه‌ميشه‌ وه‌پيانه‌و مه‌ويسى دوينيم و ئيسه‌يش ماوه‌ى كه‌ميگ نيه‌ ك سه‌ڵاحيه‌تيان ته‌مام بويه‌و بايه‌سه‌ بوى روى وه‌ڕوى ئه‌و راسيه‌يله‌ بوياتايم و له‌ى ماوه‌ى دوياخره‌ مه‌ردمه‌يلمان خه‌ريك كيشه‌يل گشتى بوين و دويره‌و كه‌فتن له‌و مه‌ينه‌تيه‌يله‌ و جارجاريگيش ئه‌و كه‌سايه‌تيه‌يل قوربانيده‌ره‌ له‌ پيكهاته‌گه‌مان به‌شدارن له‌ كه‌مكردنه‌وه‌ى مه‌عنه‌ويه‌ت و ته‌نانه‌ت له‌ مه‌سه‌له‌ى گه‌ردين له‌ بوار نه‌ختيگ ئه‌را كه‌سه‌يليگ و ئه‌و نه‌خشه‌يله‌ رووله‌يل پيكهاته‌گه‌ ئه‌نجامى ديان له‌ گوزه‌يشته‌ جوور سه‌ركرده‌ يا كه‌سايه‌تى له‌ حزب و هه‌ر وه‌و خاتريشه‌ خستنه‌يانه‌ خانه‌ى دريغكه‌ره‌يل و تومه‌تباريان وه‌ ئه‌وه‌ كردن ك چه‌وديرى بار و دووخ پيكهاته‌گه‌ ناكه‌ن.

عه‌لى حسێن فه‌يلى