كورته‌یگ له‌ ژیان مومه‌ی

شفق نيوز

كوردنشین كویه‌شت له‌ داڵگ بویه‌, مومه‌ هه‌مراێ عومرى نه‌ڕه‌سویده‌ هه‌فت ساڵ، له‌ داوان پڕ مهر وخوه‌شه‌ویستى داڵگ بیبه‌ش بوود و 3 ساڵ له‌ شوون ئه‌وه‌یش سایه‌ى باوگ له‌ سه‌رى كه‌م بوود و سه‌ره‌نجام ده‌نه‌ى ده‌س دایه‌یگ تا گه‌ورا و په‌روه‌رده‌ى بكا. وه‌لى كه‌مده‌سى و گرفته‌یل ژیان ته‌نگ وه‌پیان ئه‌ڵچنێد و ناچار بوود وه‌ل دایه‌گه‌ى ئه‌را شار كورد په‌روه‌ر كرماشان كووچ بكا و له‌ى شار كوردنشینه‌ نیشته‌جا بوود. مومه‌ هه‌ له‌ مناڵیه‌و خولیاى لاوه‌ لاوه‌ و هوره‌ و گورانى و موسیقاى كوردى بوود و ئه‌و ئاوازه‌یله‌ له‌ هویر و هووش و وژدانى نه‌خش به‌سن و له‌وه‌ر خوه‌یه‌و تكراریان ئه‌كا, مومه‌ى مناڵ تیژ هویر و وریایگ بویه‌, له‌ شوون ماوه‌یگ خوه‌ى و دایه‌گه‌ى دڵیان دوى كه‌ێد ئه‌را كویه‌و ده‌یشته‌یل و باخ وگوڵزاره‌یل كویه‌شت و بڕیار ده‌ن بچنه‌و ئه‌را زێد باوگ و باپیره‌یل و مومه‌یش جوور هه‌ر یه‌تیمیگ ده‌س كه‌ێده‌ شوانی له‌ ئاواییه‌یل نزیك شاره‌گه‌.

رووژیگ له‌ رووژه‌یل مومه‌ وه‌بى ئه‌وه‌گ نه‌مایش وه‌یلكان یا شانۆ یا سینه‌ما بوینێد, وه‌كوتیگ فه‌ره‌جى و چۆكۆڵیگ وه‌یلكانیگ دروس ئه‌كا و جوور شه‌خسیه‌تیگ داستانى نه‌ێده‌ى وه‌راوه‌ر خوه‌ى و مه‌ته‌ڵیگ له‌ بان وه‌یلكانه‌گه‌ ئویشێد. رووژیگ له‌ رووژه‌یل جوور داب و نه‌ریتیگ كوردانه‌ى ئه‌و سه‌رده‌مه‌ مومه‌ى ئه‌را كار ئجبارى به‌ن له‌ قه‌ڵاى (سه‌ردار ئه‌مانلا خان)ده‌سه‌ڵات ئه‌و مه‌وقه‌ى ناوچه‌گه‌ و له‌ شوون كار سه‌خت و ئه‌ره‌ق رژانن و شه‌كه‌تى فه‌ره‌یگ وه‌بى ئه‌وه‌گ ئاگاى له‌ خوه‌ى بوود ده‌س ئه‌كاده‌ گورانیچڕین و له‌ى وه‌خته‌ عه‌لى ره‌زا خان كوڕه‌ گه‌وراى خان ده‌نگه‌ زوڵاڵه‌گه‌ى مومه‌ى ژنه‌فێ و له‌ دڵى نیشێد و فه‌رمان ده‌ێد تا جنگ تازه‌یگ ئه‌راى بارن و بووده‌ میوان هه‌میشه‌یى سفره‌ى خان بیجگه‌ ئه‌وه‌یش مومه‌ى ئایم حازر جوواویگ بویه‌ و زووان خوه‌ش و قسه‌ نه‌سته‌ق بویه‌ و كه‌م كه‌م پاى مومه‌ى كیشیاسه‌ ئاهه‌نگه‌یل شادى و شوین مه‌ردم.

مومه‌ى له‌ هه‌ر ئاهه‌نگیگ وه‌جوانى تویه‌نستیاد قابلیه‌ت و تواناى خوه‌ى بخستاگه‌ ده‌یشت له‌ شادیه‌یل وه‌بى دره‌نگ مه‌ردم خه‌نانیاد و له‌ شیوه‌ن و پرسه‌یش وه‌سووز ده‌نگ و هه‌ڵبه‌سته‌یل غه‌مگین كورده‌وارى زوى دڵ مه‌ردم ته‌نگ كردیاد و كردیاده‌یانه‌ گیریه‌و, مومه‌ى دوریگ ئاڕازیاگ وه‌مروارى بوى هه‌م نه‌مایش وه‌یلكانى یاعه‌روسه‌كى و هه‌م پانتۆمیم كاركردیاد و موور و هوره‌یش هامیته‌ى دڵ و ناخ وهویر و هووشى بوى, مومه‌ى كه‌م كه‌م پاى كیشیا دونیاى هونه‌ر هه‌فتوم و له‌ فلمه‌یلى چوین (گوزه‌رى وه‌لوڕسان) و (سویر و سووگ) جوور ئه‌كته‌ریگ وه‌توانا هونه‌رنه‌مایى كرد.

رووژیگ كاروه‌ده‌سیگ پایه‌به‌رز پارێزگاى لوڕسان له‌ ئاهه‌نگیگ وه‌ئاماده‌بوین خانه‌یل و ناوداره‌یل و ده‌مچه‌رمگه‌یل لوڕسان به‌شدارى كردوید و مومه‌ى وه‌ده‌نگه‌ دڵنشینه‌گه‌ى خوه‌ى و شرین كاریه‌گانى سه‌رنج كاروه‌ده‌سه‌گه‌ وه‌ره‌و لاى خوه‌ى كیشا و ناوبریاگ له‌ خان رجا كرد ك موڵه‌ت بیه‌یده‌پى مومه‌ى وه‌ل خوه‌ى بوه‌ێد ئه‌را تاران تا دریژه‌ بیه‌ێده‌ هونه‌ره‌گه‌ى و زانست و ئه‌زموون زیاتریگ له‌ گه‌ورا هونه‌رمه‌نده‌یل سینه‌ما و شانۆ ئیران بارێده‌ ده‌س وه‌لى وه‌داخه‌و خان ئى داخوازیه‌ په‌سه‌ن نه‌كرد و وت: لوڕسان وه‌بى مومه‌ى ره‌نگ و بوو نه‌یرێد, بى گومان ئى بڕیار ناعاقڵانه‌ دونیای كومێدى و ته‌نز له‌ ئاماده‌بوین و هاوبه‌شى ئاساره‌یگ هونه‌ر كوردى بیبه‌ش كرد.

مومه‌ى خاون شیواز و ستایل تایبه‌ت وه‌خوه‌ى بوى له‌ موورهاوردن و هوره‌چڕین و ئى شیوازه‌ وه‌ناو مومه‌ى ناوبانگ ده‌ركردگه‌, ئى هونه‌رمه‌نده‌ چه‌ندین مناڵ و نه‌وه‌ داشتگه‌ وه‌لى ته‌نیا یه‌كیگ له‌ كوڕه‌زاگانى وه‌ناو (باباعه‌لى جوزى پوور) هه‌ست و تواناى هونه‌رنه‌مایى دیرێ و له‌ى بواره‌ هه‌ڵكه‌فتگه‌. مومه‌ى له‌ ساڵ 1373 كووچى هه‌تاوى له‌ فستیڤاڵ كووچ و له‌ ساڵ 1376 كووچى هه‌تاوى له‌ ڤستیڤاڵ موسیقاى حه‌ماسى و ئاوازه‌یل مه‌قامى ك له‌ تاران وه‌رپا كریا سه‌ربه‌رزى و شانازى گه‌ورایگ ئه‌را ملله‌ت كورد و پارێزگاى لوڕسان وه‌ده‌سهاورد.

وه‌داخه‌و كاره‌یلیگ ك له‌ مومه‌ى جوور میراتیگ هونه‌رى مه‌نگه‌سه‌جى خاس تومار نه‌كریانه‌ وه‌لى هه‌ر ئه‌وانه‌یش جوور گه‌نجینه‌یگ هونه‌رى گرانقیمه‌ت وه‌حه‌ساو تیه‌ن. مومه‌ى له‌ ساڵ 1378 و له‌ ته‌مه‌ن 93 ساڵى گیان وه‌گیان ئافه‌رین سپارد و ئه‌را هه‌میشه‌ له‌ هونه‌ر و هونه‌ردووسه‌یل و ملله‌ته‌ به‌ش خوریاگه‌گه‌ى ماڵئاوایى كرد و وه‌ى جووره‌ چشته‌یل شاریاگ فه‌ره‌یگ له‌ دڵ وهویرى وه‌ل خوه‌یا برده‌ ژیرخاك, روحى شاد و یادى هه‌میشه‌ زینگ.

 

ئا و هه‌ڵه‌وگه‌ردانن: جواد كازم فه‌یلی