كورده‌یل فه‌یلى خه‌و وه‌ چه‌وه‌ ئه‌وینن؟

شفق نيوز

گوڕ وه‌ گووڕ هاورده‌ى تویشیان. ئمجا  وه‌ل به‌رزه‌وبوین ده‌نگ و هاوار خاوه‌ن وژدانه‌یل زینگ ئه‌را خواست یه‌كلاكردن كێشه‌یلیان و هه‌ڵه‌په‌ڵه‌كردن ئه‌را چاره‌سه‌ر ئه‌و زه‌ره‌ده‌یله‌ ك هاته‌ تویشیان له‌ ئاكام بڕیاره‌یل ده‌ركریاگ له‌لایه‌ن رژیم سه‌دام به‌عسى شۆڤێنى ده‌رهه‌قیان، ئه‌وه‌ بوى سیاسه‌تیگ جوور سیات جیاوازى ره‌گه‌زى ده‌رهه‌قیان هاوریا كار ك وه‌ گووره‌ى ئه‌و جیاوازیه‌ كه‌فتنه‌ وه‌ر دویره‌وخستن و سته‌م له‌ جیوه‌جیكردن ئه‌و سیاسه‌ته‌یل غه‌ڵه‌ت و ناهه‌قه‌، یه‌یش له‌وه‌ختیگه‌  ك ئیمه‌ له‌ سه‌رده‌م پێشكه‌فتن رووشن و دیمۆكراسى و سه‌روه‌رى یاساو دادگه‌رى و هه‌ق چاره‌نویس ملله‌ته‌یل ژیه‌یم.

 

له‌ عراق و له‌ ده‌وڵه‌ت دام و ده‌زگاو عراق یاساو عراق فره‌یى و فیدراڵى و دیمۆكراسى، كورده‌یل فه‌یلى خوه‌شاڵ بوین له‌و ئاڵشتكاریه‌ ك له‌ 9/ 4/2003 رویداو عراق ئاڵشت بوى ئه‌را كومار ئتحادى فیدراڵى دیمۆكراسى و كورده‌یل فه‌یلییش وه‌ل گشت ملله‌ت عراق وه‌ گشت پێكهاته‌یلى هه‌ناسه‌ى خوه‌شى هه‌ڵكیشان وه‌ نه‌مه‌ندن ئه‌و رژیمه‌ ك وه‌ دریژایى چه‌ن ده‌یه‌یگ سته‌م له‌ ملله‌ت كرد.

 

فه‌یلیه‌یل له‌ شوون ئاڵشتكارى رژیم، چه‌وه‌ڕێ و ئاره‌زوو چاره‌سه‌ر كێشه‌یلیان كه‌ن ك وه‌ گووره‌ى وژدان قه‌ره‌بوو بكریه‌ن و ناسنامه‌و ئه‌و ماڵ و موڵكه‌یلیانه‌ باریه‌یده‌و و هه‌قه‌یلیان یه‌كسانه‌و بكریه‌ن وه‌ل تاكه‌یل تر ملله‌ت عراق وه‌بێ جیاوازى، ئه‌ویش وه‌ ئه‌وه‌ك قه‌ره‌بوو بكریه‌ن وه‌ گووره‌ى ئه‌و زه‌ره‌ده‌یله‌ ك كردن جوور ماڵ و دارایى و دوكانه‌یل بازرگانى و...هتد.

 

جى داخه‌ ئه‌وان تا ئیسه‌ هویچ وه‌رپرسیگ عراقى دڵسووز لایگ نه‌كردگه‌سه‌ لایان ك هه‌رچه‌نیگیش باس مه‌سه‌له‌گه‌یان كریه‌ێد، وه‌لى له‌ڕاسى هێمان هویچ چشتیگ بیجگه‌ ئه‌و قه‌وڵه‌یله‌ ك وه‌پیان دریه‌ێد وه‌ده‌س ناوردنه‌.

 

هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش كورده‌یل فه‌یلى تا ئیسه‌یش ئه‌زره‌ته‌مه‌ن ئه‌وه‌ن، ئه‌و قه‌وڵه‌یله‌ ك وه‌پیان دریا جیوه‌جى بكریه‌ێد، چوینكه‌ قسه‌و قه‌وڵه‌یلیگ خوه‌ش زنه‌فتیان وه‌ بوونه‌ى پشتگیریكردن ئه‌را وه‌دیهاوردن هه‌قه‌یلیان، وه‌لى هویچیگ  له‌و قسه‌و قه‌وڵه‌یله‌ نه‌چیه‌ بوار جیوه‌جیكردن و پابه‌ندى وه‌و لێدوان و بڕیاره‌یله‌ نه‌كریا ك وه‌رپرسه‌یل دانه‌ى كورده‌یل فه‌یلى.

 

وه‌ل ئه‌وه‌یشا لایه‌نه‌یلیگ سیاسه‌ هه‌ن ك ئه‌خوازن مه‌سه‌له‌ى كورده‌یل فه‌یلى بكه‌نه‌ ده‌سپیچگیگ ئه‌را به‌رژه‌وه‌ندیه‌یل خوه‌یان، وه‌لى بایه‌د ئه‌وه‌ بزانن ك له‌ناونى كورده‌یل فه‌یلى مه‌ردمانیگ وه‌ تواناى خاس و رووشنهویر هه‌س، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش نه‌بایه‌د خه‌و فه‌یلیه‌یل بشیونن له‌وه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیه‌یل تایبه‌تیان و له‌ هه‌مان وه‌خت ڕێ وه‌ كه‌سه‌یل گه‌ناته‌كار نه‌یه‌ن زاڵ بوونه‌ بانیان و ده‌رفه‌ت له‌ى وه‌زع ئیسه‌ وه‌ربگرن و بكه‌نه‌ى هه‌ل.

 

له‌ هه‌مان وه‌خت بایه‌د ئاماژه‌ وه‌ یه‌یش بكه‌یم ك قه‌واره‌ى ئیسه‌ى نوێنه‌ر ایه‌تى كورده‌یل فه‌یلى له‌ به‌غدا هه‌وه‌جه‌ وه‌ هاوكارى و پشتگیرى گشتلایگ دیرید ك هه‌رچه‌نى بڕیگ جیاوازى و ناكووكییش دیرن له‌ناونى خوه‌یان، وه‌لى ناوه‌ڕووك راسیه‌گه‌ پێكهاتگه‌ له‌ یه‌كڕزى فه‌یلیه‌یل نه‌ك تویچیان و دویره‌وكه‌فتن له‌ یه‌كترى، ئمجا هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش بایه‌د ئى رێه‌یله‌ بگیریه‌یده‌ وه‌ر:

 

1- وه‌دیكردن رێ وشوونیگ ئه‌را كێشه‌ى كورده‌یل فه‌یلى و له‌یه‌كه‌وداین وه‌زعیان و تاوتوێكردن ئه‌و بڕیاره‌یله‌ ك په‌یوه‌سه‌ وه‌پیان.

2- ئه‌نجامداین سه‌رشمارییگ ئه‌رایان له‌وه‌ر چه‌ودیریكردن كێشه‌گه‌یان.

3- وه‌دیكردن ناوه‌ندیگ ئه‌را شیه‌وكردن كاروبار فه‌یلیه‌یل ئه‌را به‌ڵگه‌كردن وه‌زعیان و چاره‌سه‌ر كێشه‌یلیان له‌ ئاكام ئه‌و بڕیاره‌یل رژیم وه‌رینه‌ ك وه‌ زووره‌ملى هاته‌ تویشیان.

4- دامه‌زرانن رێكخریاگ و ده‌زگایه‌یل كوومه‌ڵگاى مه‌ده‌نى له‌ گشت چینه‌یل كورد فه‌یلى و پشتگیریكردن ئى ده‌زگایه‌یله‌.

5- وه‌پیداین هه‌قه‌یل رووشنهویرییان جوور وازكردن خوه‌ندنگا ئه‌را رووڵه‌یلیان ك وه‌ شیوه‌زووان خوه‌یان ده‌رسه‌یلیان په‌یڕه‌و بوود.

6- لیژنه‌یلیگ تایبه‌ت له‌ هه‌ردوگ وه‌زاره‌ت دارایى و ناوخوه‌یى دامه‌زریه‌ێد ئه‌را چاره‌سه‌ر كێشه‌یل موڵكدارییان وه‌ گووره‌ى یاساو دریغى له‌ جیوه‌جیكردن كاره‌یلیان نه‌كریه‌ێد له‌ى باوه‌ته‌و.

 

ك یه‌یش مشتیگه‌ له‌و خه‌رمان ئاره‌زووه‌یله‌و كورده‌یل فه‌یلى هێمان ئه‌زره‌تمه‌ن و ئومیده‌وارن حكوومه‌ت عراقى كێشه‌گه‌یان بگرێده‌ مل و له‌و خه‌م و مه‌ویسیه‌ ده‌رچن ك له‌وه‌خت رژیم وه‌رین هاته‌ تویشیان.

 

محه‌مه‌د عه‌لى سه‌ماوى

ج. ا