پڕوژه‌ بڕیار كونگرس ئه‌مریكا ، كه‌شتى نه‌جات كورد و سوننه‌

شفق نيوز


ئه‌گه‌ر دیارى كردن هێڵ پێه‌ن 36 ساڵ 1991 ئه‌ڕا پاراستن كورده‌یل عراقی ، ئه‌نجامه‌گه‌ێ بوێه‌ دامه‌زرانن سیستمێگ دیموكراسی ئازاد و نیمچه‌ سه‌روه‌خوه‌ی له‌ باشور كوردستان ، پڕوژه‌ تازه‌گه‌ێ كونگرس ئه‌مریكا ئه‌گه‌ر جیوه‌جی بكریه‌ێ ته‌واو كه‌ر بردن هه‌رێم كوردستان له‌ نیمچه‌ سه‌روه‌خوه‌یی ئه‌را سه‌روه‌خوه‌یى ته‌واوه‌.

ئێ گوڕانكاری پێشبینى نه‌كریاگه‌ له‌ سیاسه‌ت ئه‌مریكا هاوزه‌مانه‌ وه‌ل سه‌ردانه‌گه‌ێ بارزانی ئه‌ڕا واشنتون ك وه‌داوه‌ت ڕِه‌سمى سه‌روك ئه‌و وڵاته‌ ئه‌نجام گردێه‌ و بارزانى به‌ڵێن داس ك له‌ سه‌ردانه‌گه‌ێ ئه‌ڕا واشنتون ، بیروكه‌ێ سه‌روه‌خوه‌یى كوردستان وه‌ل ئداره‌ى ئه‌مریكا باس بكه‌ێگ و بارزانى وه‌ڕاسى قاره‌مان سه‌روه‌خوه‌یى چه‌وه‌ڕى كریاگ كوردستانه‌ ، له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ یه‌كێگه‌ له‌و سه‌ركرده‌یله‌ ك داكوكى كه‌ێگه‌ بان سه‌روه‌خوه‌یى كردستان.

له‌ درێژه‌ێ ساڵه‌یل گوزه‌یشته‌ بارزانی هه‌ر ماوه‌ێگ جارێگ جاڕ سه‌روه‌خوه‌یى كوردستان كیشاس و پڕوژه‌گه‌ێ كونگرسیش نیشانه‌ێ ئه‌وه‌سه‌ ك تواێگ زه‌مینه‌ ئه‌ڕا پڕوژه‌گه‌ێ بارزانی خوه‌ش بكه‌ێگ.

هه‌ر وه‌ێ خاتره‌ كورد له‌ یه‌ك ئان گرنگى گه‌وراێگ ده‌ێگه‌ پڕوژه‌گه‌ێ كونگرس و سه‌ردانه‌گه‌ێ بارزانی ئه‌ڕا واشنتون و ئه‌وه‌گ زیاتر متمانه‌ ده‌ێگه‌ كورد ئه‌ڕا سه‌روه‌خوه‌یی ئه‌وه‌سه‌ ك پڕوژه‌گه‌ێ بایدن پڕوژه‌ێگ شه‌خسى بوێ و ئه‌و وه‌خته‌ پارت دیموكرات ئه‌مریكا ده‌سه‌ڵاتدار نه‌وێ ، له‌ وه‌ختێگ پڕوژه‌ێ دوێم ك له‌ لاێه‌ن كونگرسه‌وه‌ خریاسه‌ ڕوێ ته‌عبیر له‌ ڕه‌ئى ملله‌ت ئه‌مریكا كه‌ێگ ، چوین كونگرس وه‌ده‌نگ مه‌ردم دامه‌زریاس.

ئاشكراس كونگرس ئه‌مریكا یه‌كێگه‌ له‌ ده‌زگا هه‌ره‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌گان له‌ سیستم حوكمڕانى ئه‌مریكا و وه‌ێ جوره‌ پڕوژه‌ێ سه‌روه‌خوه‌یی كوردستان بوێه‌سه‌ بڕیارێگ موئه‌سه‌ساتى له‌جی داخوازییگ تاكه‌ كه‌سی و یه‌یش وه‌ماناێ ئه‌وه‌ نییه‌ ك پڕوژه‌ پیشنیار كریاگه‌ شه‌خسیه‌گان ده‌س كه‌م بگریم ، وه‌تایبه‌ت ك له‌ لاێه‌ن ده‌وڵه‌ته‌یله‌وه‌ پشتگیری بكرێه‌ێ ، بنوڕه‌ ڕێكه‌فتن نامه‌ێ سایكس بیكو و پروژه‌ێ ماریشاڵ.

له‌ یادمان نه‌چوگ له‌ێ هه‌فته‌یل دویاخره‌ ، ده‌نگه‌یل فه‌ره‌ێگ به‌رزه‌و بوێه‌ له‌ لاێه‌ن كه‌سایه‌تیه‌یل ناودار ئه‌مریكا و ئه‌وروپا ك پشتگیری بیروكه‌ێ سه‌روه‌خوه‌یی كوردستان كه‌ن ، له‌وانه‌یش فرانسوا هوڵاند سه‌روك فه‌ره‌نسه‌ و بنیامین نه‌تانیاهو سه‌روك وه‌زیره‌یل ئسرائیل و چه‌ن كه‌سێگتریش ،  ئه‌ویش له‌ شوون ئه‌وه‌گ هێزه‌یل پێشمه‌رگه‌ له‌ێ دوێاخره‌ سه‌ركه‌فتنه‌یل گه‌وراێگ له‌ جه‌نگ دژ وه‌ داعش وه‌ده‌س هاوردێه‌ و هاوسوزى و هاوده‌نگى جه‌هانى وه‌شێوه‌ێ بێ وێنه‌ێگ وه‌ل پرس كورد له‌ خوه‌رهه‌ڵات ناوڕاس ده‌سه‌وه‌ر كردێه‌.

نوێسه‌ر ئێ باوه‌ته‌ هاله‌و باوه‌ڕه‌ ك هه‌ر وه‌و جوره‌گ هێڵ پێه‌ن 36 وه‌بێ پرس وه‌ل به‌غدا دیاری كریا ، ئعتراف كردن وه‌ سه‌روه‌خوه‌یی كوردستانیش وه‌بێ پرس وه‌ عراق ئه‌نجام گرێگ .
نوێسه‌ر زیاتر ئوێشێگ من چه‌ندین جار و چه‌ن ساڵ له‌ێه‌ووه‌ر له‌ منبه‌ر ڕوژنامه‌ێ (شه‌رقولئه‌وسه‌ت له‌نده‌نی) ووتمه‌ و چه‌ن ڕوژ وه‌رجله‌ ئیسه‌یش  وه‌ كه‌ناڵ ئاسمانى شه‌رقیه‌ ووتمه‌ ، ك بایه‌د دو مه‌رج ئه‌ڕا سه‌روه‌خوه‌یی كوردستان فه‌راهه‌م بكرێه‌ێ یا یه‌كێگیان ، یه‌كمیان ئعتراف به‌غداس وه‌ سه‌روه‌خوه‌یی كوردستان ك سه‌خته‌ ئه‌نجام بگریِگ و مه‌رج دوێمیش ئه‌وه‌سه‌ ك وڵاتێگ وه‌هێز جه‌هانی جور ئه‌مریكا پڕوژه‌گه‌ بگرێگه‌ عوهده‌ و ئه‌وه‌گ پشتگیری پڕوژه‌گه‌ زیاتره‌و كه‌ێگ ، شمول كردن عه‌ره‌به‌یل سوننه‌ وه‌ پڕوژه‌گه‌س ك توێه‌نێ ئه‌و پێكهاته‌ له‌  له‌ ناوچگن ێه‌كجارى بپارێزێ و هاوسوزی وڵاته‌یل عه‌ره‌بیش وه‌ده‌س بارێگ.

پڕوژه‌گه‌ 75% كومه‌كه‌یل ، تایبه‌ت كه‌ێگه‌ كورد و سوننه‌ و له‌و لایشه‌وه‌ مه‌رج له‌ بان به‌غدا دانه‌ێگ جور (وسانن پشتگیری كردن میلیشیا شیعه‌گان) و داین ده‌سه‌ڵات زیاتر وه‌ پێكهاته‌یل غه‌یره‌ شیعه‌ و هه‌ر وه‌ێ خاتره‌ شیعه‌ به‌رق ئاسا مه‌رجه‌گان واشنتون ڕه‌د كردێه‌ و ێه‌یش له‌ وه‌ختێگه‌ وه‌خت ئه‌ڕا جیوه‌جی كردن مه‌رجه‌گان دیاری كردێه‌ ك ئه‌ویش 2 مانگه‌.

ئمڕوژه‌ ملیونان كورد بى سه‌برانه‌ چه‌وه‌ڕێ واشنتون و بارزانی و سه‌روه‌خوه‌یی كه‌ن و باێه‌د كورد بزانێ ك ڕوژه‌یل ئاینده‌ پڕن له‌ پیلان و كرده‌وه‌یل خراو كاری ئه‌ڕا ئه‌وه‌گ بارزانى و  كونگرس له‌ ئه‌ركه‌گه‌یان سه‌رنه‌كه‌فن و عه‌ره‌به‌یل سوننه‌یش باێه‌د پێشبینی پلانه‌یل ناوخوه‌یی و هه‌رێمى بكه‌ن ئه‌ڕا ئه‌وه‌گ نه‌یلن پڕوژه‌گه‌ێ ئه‌مریكا سه‌ربگرێگ.

عه‌بدولغه‌نی عه‌لی یه‌حیا
ج ك