فه‌يله‌سووفيگ نويساسه‌ی

شفق نيوز

 

يه‌يش ئه‌و وشه‌يله‌سه‌ ك فه‌يله‌سووفه‌گه‌ تاريفيان كردگه‌ وه‌ گووه‌ری دونيا ديده‌يی خوه‌ی و فامستنی له‌ژيان، ك وتگه‌:

* جغاره‌: پيچانن ته‌ماكوو، ك سه‌ريگی ئاگره‌و، نه‌فاميگ ها ئه‌و سه‌ره‌گه‌ی.

* وانه‌ وتنه‌وه‌(محازره‌): هونه‌ر جيوازكردن زانياری له‌ يادوه‌ری وانه‌وێژ ئه‌را يادوه‌ريه‌يل ئاماده‌بويه‌يل، وه‌بی گوزه‌ركردن وه‌ مه‌ژگيان.

* دانيشتن وگفتوو: هونه‌ر دابه‌شكردن كێك وه‌ شيوازيگ ك دوياخر هه‌ر يه‌كيگ له‌ ئاماده‌بويه‌يل باوه‌ڕی ئه‌وه‌ بوود به‌شه‌ گه‌وراگه‌ی بردگه‌.

* غورفه‌ی گرده‌وبوين: شوونيگه‌ گشت كه‌سيگ له‌تی قسه‌ ئه‌كا ئه‌را ئه‌وه‌گ دوياخر گشتيان برياره‌گان ره‌ته‌و بكه‌ن.

* زه‌رده‌خه‌نه‌: چه‌ميانيگ گشت كاريگ له‌تی راسه‌و بوود.

* هتد: نيشانه‌يگه‌ ئه‌را كه‌سه‌يل تر ك گوايا زياتر زانێد له‌وه‌گ وتيده‌سه‌ی.

* شاره‌زايی: شماره‌ی ئه‌و هه‌ڵه‌يله‌سه‌ ك زويتر له‌ ژياند ئه‌نجاميان داێده‌.

* بۆمبای ئه‌تۆمی: داهێنانيگه‌ ئه‌را له‌ناوبردن گشت داهێنانيگ.

* فه‌يله‌سووف: پياويگ نه‌فام، ك وه‌دريژايی ژيانی مه‌ينه‌تباره‌و ته‌نيا دويای مردنی يادی كه‌ن.

* دبلۆماتكار: كابرايگه‌ داوا له‌لێد ئه‌كا بچێد ئه‌را دووزه‌خ وه‌ شيوه‌يگ ك له‌يوا وه‌پێد ئه‌كا هه‌ڵه‌په‌ڵه‌ بكه‌ێد له‌و گه‌شته‌.

* تاوانبار: كه‌سيگه‌ جوور هه‌ر كه‌سيگ تر، ته‌نيا جياوازيه‌گه‌ی ئه‌وه‌سه‌ ك تومه‌ته‌گه‌ی چه‌سپياگه‌.

* وه‌ڕيه‌وبه‌ر: پياويگه‌ رووژانه‌ دير ئه‌چێده‌ بان كاره‌گه‌ی و زوی تيه‌ێد له‌ وه‌ختی ك دويا كه‌فتگه‌.

* سياسی: كه‌سيگه‌ وه‌رجه‌ هه‌ڵوژاردن ده‌سمشتاق وه‌لدا ئه‌كاو متمانه‌ له‌لێد وه‌رگرێد.

* ئه‌رك: ئه‌وه‌سه‌ ك داوای له‌ كه‌سه‌يل تر ئه‌كه‌يم.

* خوه‌نكار سه‌رنه‌كه‌فتگ: ئه‌و خوه‌ندكاره‌سه‌ ك شايه‌ت يه‌كه‌م بوود له‌ ده‌رسه‌يلی ئه‌گه‌ر خوه‌ندكاره‌يل تر وجوود نه‌ياشتوون.

* هاوسه‌ری: ته‌نيا باوه‌تيگه‌ ك گشت ئافره‌ته‌يل له‌بانی كووكن و گشت پياوه‌يل له‌بانی جياوازن.

* ژن: ئه‌و دروسكرياگه‌يله‌نه‌ ك فيشتر ئاژاوه‌ نه‌نه‌و، وه‌لێ وه‌ل ئه‌وه‌يشا نيمه‌ی كۆمه‌ڵگان.

* پياو ناودار: كه‌سيگه‌ گشت هه‌وڵيگ ده‌ێد گشت مه‌ردم بناسنه‌ی، دوياخريش عه‌ينه‌ك سيه‌ ئه‌كاده‌ چه‌و حاشا بكا له‌ ئاشنايه‌تی ئه‌و مه‌ردمه‌ وه‌ليا.

* ته‌مه‌ڵی: ئه‌وه‌سه‌ ك وچان فره‌يگ بيه‌ێد وه‌رجه‌ ئه‌وه‌گ شه‌كه‌تی وه‌پێد بڕه‌سێد.

* زانستی ده‌روينی/ علم النفس: ئه‌و زانستيه‌سه‌ ك چشته‌يليگ ئه‌راد باس ئه‌كا وه‌ڕاسی وه‌ وشه‌ زانيده‌يان، وه‌لی توانای فامستنيان نه‌يرێد.

* له‌خوه‌يبايی/ الغرور: ئه‌و بيهووشكه‌ره‌سه‌ ك ژان غافڵه‌يل كه‌مه‌و ئه‌كا.

* جوانی: وێنه‌يگه‌ فۆتۆگرافی ك رووژگار ئاڵشتی ئه‌كا ئه‌را وێنه‌يگ كاريكاتێری.

* ئارامگرتن: هونه‌ر شاردنه‌وه‌ی له‌ده‌سچگن سه‌بر.

* دويه‌ت نموونه‌يی: ئه‌و دويه‌ته‌سه‌ ك ناوقه‌ی ته‌نگه‌و ئه‌كاو ئه‌قڵی فراوان ئه‌كا.

* هاوسه‌ر: پياويگه‌ داوا له‌ ژنه‌گه‌ی ئه‌كا بووده‌ نموونه‌يی تا ڕاده‌يگ ك ژنه‌گه‌ به‌زه‌يی وه‌پی بايد ك پياويگ نموونه‌يی نيه‌.

* پزيشك: كه‌سيگه‌ هه‌قده‌س خوه‌ی وه‌ئه‌گرێد، ك هه‌رچه‌نی خودا خوه‌ی شفاده‌ره‌.

* پارێزه‌ر: كه‌سيگه‌ وه‌رگری له‌ دارايی كه‌سيگ تر ئه‌كا ك نسيو له‌لی داشتوود.

* دوكاندار: كه‌سيگه‌ رزق و رووزی وه‌ كيشانكيشان په‌يا ئه‌كا.

* پزيشك دگان: كه‌سيگه‌ رزق و رووزی خوه‌ی له‌ناو ده‌م مه‌ردم په‌يا ئه‌كا.

* نهێنی/ ڕاز: ئه‌مانه‌تيگه‌ ها گه‌ردن هه‌ڵگره‌گه‌ی.

* ئه‌زموون: بنه‌مايگه‌ ك دانايه‌يل ژيانيان له‌بانی دروس ئه‌كه‌ن.

* قه‌وڵ دروو: ئه‌ور بی واران.

* خوسه‌و كينه‌ت: گڕكان گڕگرتگ له‌ سينه‌ی خاوه‌نه‌يليان.

* هه‌قه‌وكردن/ الانتقام: جوور ئه‌وه‌سه‌ قه‌پ له‌ سه‌گيگ بگرێد ك قه‌پ له‌لێد گرتگه‌.

* ژيان: ده‌رده‌سه‌رييگه‌ وه‌ مه‌ويسی كووتايی وه‌پی تيه‌ێد.

* عوزرخوازی: پاسه‌پۆرتيگه‌ وه‌پی ئه‌چێده‌ ناو دڵ مه‌ردم.

* پڕوپاگه‌نده‌/ الاشاعه‌: پا نه‌يرێد، وه‌لێ گورجی جموجويل ئه‌كا.

* سووزداری: گه‌وراترين سه‌رمايه‌يگ له‌چاڵ نرياگه‌و مه‌ردم جه‌هان نايه‌رنه‌ی كار.

* خوه‌شه‌ويسی: كرده‌وه‌س نه‌ك ناو.

*مه‌رگ: پشوو دويا ژيان راسكانيه‌و ته‌نيا چشتيگه‌ مه‌ردم له‌ هوير خوه‌يان بردنه‌سه‌ی.

ئمجا له‌يرا ئويشيم هه‌زاران ره‌حمه‌ت له‌ گيان پاك ئه‌و فه‌يله‌سووفه‌ ك ئی قسه‌يل ماناداره‌ كرده‌سه‌ ملوانكيگ ئه‌را مل ئه‌و كه‌سه‌يله‌ ك بخوازن په‌ند و عبره‌ت له‌ خوه‌ندنگای ژيانيان وه‌ربگرن و بزانن هه‌ر كرده‌وه‌و ره‌فتاريگ كاردانه‌وه‌ی خوه‌ی ديرێد و هه‌ر وشه‌يگ له‌ژيانمان هه‌وه‌جه‌ وه‌ شيه‌وكردن قويل و ته‌ماميگ ديرێد ئه‌را ئه‌وه‌گ بتويه‌نيم وه‌پی بڕه‌سيمنه‌ ئه‌زره‌ت و ئامه‌نجه‌يليگ ك شايه‌ت فره‌جار له‌ هوير و هزرمان جيگيركردنی سه‌خت و سته‌م بوود.

جه‌ماڵ ئه‌ركه‌وازی