له‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل.. پویل به‌ن و وا فرووشنه‌ پیمان

شفق نيوز

نوێنه‌ره‌یل خوه‌ى، ئه‌وه‌ له‌لیان چه‌وه‌ڕى كردیاد ك ده‌نگ و داواكاریه‌یل و هه‌وه‌جه‌یلى بڕه‌سننه‌ لایه‌نه‌یل قانوون نویسانن و جیوه‌جیكردن وه‌خاتر ڕه‌سین وه‌ دادپه‌روه‌رى كوومه‌ڵایه‌تى و قورتاربوین له‌و زوڵم و زوور و ناهمێریه‌ ك ده‌یان ساڵ وه‌ ده‌س ڕژیمه‌یل دیكتاتۆرى وه‌رین تویشى هات.

وه‌لى ئه‌وه‌گ ئى په‌رله‌مانتاره‌یله‌ له‌ ئان هه‌ڵمه‌ت پڕۆپاگه‌نده‌ یا دیعایه‌ى هه‌ڵوژاردن قه‌وڵى دانه‌ ملله‌ت و له‌بان ئه‌و بنه‌مایشه‌ ملله‌ت هه‌ڵوژارده‌یان ئه‌وه‌ بوى ك وه‌ ئه‌وپه‌ڕ توانا هه‌وڵ و ته‌قه‌لا بیه‌ن ئه‌را جیوه‌جیكردن داواكاریه‌یل ملله‌ت ك وه‌ ڕووڵه‌ى خوه‌ى شماره‌یان كرد و متمانه‌ى خوه‌ى وه‌خشیه‌ پیان، ئمڕوو ئه‌وه‌ دوینیمن ك ئى قه‌درداره‌یله‌ له‌ شوون زیاتر له‌ شه‌ش مانگ و وه‌ ده‌سپیشخه‌رییگ تایبه‌ت له‌لایه‌ن سه‌رۆك هه‌رێم كوردستان ڕیزدار مه‌سعوود بارزانى له‌بان مێزیگ گردیانه‌و كرد و تویه‌نست حكوومه‌ت وه‌پیان دامه‌رزنید ك تا ئیسه‌یش هیمان وه‌زاره‌ته‌یل ئاسایشیى وه‌ بى وه‌زیر مه‌ننه‌ و ئه‌گه‌ر باید و ته‌ماشاى ئه‌و نیشتنه‌یله‌ بكه‌ید ك ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل گریه‌یان ده‌ید و له‌ كه‌ناڵه‌یل ئاسمانى نیشاندریه‌ن مایه‌ى سه‌رسوڕمان و ته‌نانه‌ت په‌شیمانى ئه‌و هاوڵاتیه‌یله‌سه‌ ك ئه‌و هه‌مكه‌ مه‌ترسیه‌ كیشان و چوین ده‌نگ خوه‌یان و متمانه‌ى خوه‌یان وه‌خشانه‌ ئى په‌رله‌مانتاره‌یله‌ ك نه‌ك هه‌ر ده‌نگ هاوڵاتیه‌یل له‌كیسدانه‌ ك چوار ساڵ جاریگه‌ و خه‌رجى وه‌ل خوه‌یه‌و ته‌واو بوود به‌ڵكم ئه‌گه‌ر بایمن و ئه‌و پویله‌ شماره‌ بكه‌یمن ك یانه‌ جوور مه‌عاش و ده‌رماڵه‌ و مه‌نافع كوومه‌ڵایه‌تى وه‌ریگرن له‌ى دونیاى پان و وه‌رینه‌ هاوشیوه‌یگ نه‌یرى!

ئه‌را ئه‌وانه‌گ توان له‌ى قسه‌ دڵنیا بوون له‌یرا وه‌زووان نمره‌ و شماره‌ وه‌لیانا قسه‌ كه‌یمن: له‌و وه‌خته‌ ك مه‌عاش ساڵانه‌ى ئه‌ندام ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل ئه‌مریكا 165 هه‌زار دۆلاره‌ (نزیكه‌ى 190 ملیۆن دینار عیراقى)، و مه‌عاش ساڵانه‌ى ئه‌ندام ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل عێراق 325 هه‌زار دۆلاره‌(نزیكه‌ى 384 ملیۆن دیناره‌)، له‌ وه‌ختیگ ك ئه‌ندام ئه‌نجوومه‌ن عمووم به‌ریتانیا نزیكه‌ى 170 هه‌زار دۆلاره‌(نزیكه‌ى 200 ملیۆن دینار) و ئه‌ندام ئه‌نجوومه‌ن ملله‌ت مسر له‌ 23 هه‌زار دۆلار كه‌متر سینید.

ئه‌وه‌ بیجگه‌ ئه‌وه‌ ك هه‌ر نوێنه‌ریگ عێراقى 50 هه‌زار دۆلار جوور قه‌رتیگ ئه‌را سه‌نین سه‌یاره‌ به‌ید و دویاخریش كریه‌یده‌ مینحه‌ ، وه‌ل پارچه‌یگ زه‌وى ك قیمه‌تى وه‌ میلیۆنه‌ها دینار مه‌زه‌نه‌ كریه‌ێد.

ئه‌گه‌ر بایمن و ئه‌و 384 میلۆن دیناره‌ به‌شه‌و بكه‌یمن مانگانه‌ 32 میلۆن دینار ئه‌كا و ڕووژانه‌ زیاتر له‌ یه‌ك میلیۆن و 66 هه‌زار دینار ئه‌كا وه‌لى وه‌ى جووره‌یشه‌ شماره‌ نیه‌كریه‌ێد چوینكه‌ په‌رله‌مان له‌ هه‌فته‌یگ چوار جار دانیشتن ساز ده‌ید و چه‌ندین پشوو یا عوتڵه‌ دیرید و  وه‌شیوه‌یگ عه‌مه‌لى له‌ ساڵه‌گه‌ نیمه‌یگى ده‌وام ناكا و وه‌ى جووره‌ ڕووژانه‌ى ڕاسكانى هه‌ر په‌رله‌مانتاریگ زیاتر له‌ دو میلیۆن و 125 هه‌زار دیناره‌ و ئه‌گه‌ر بزانیم ك سه‌عاته‌یل ده‌وام ڕه‌سمى له‌ عێراق 8 سه‌عاته‌ وه‌لى په‌رله‌مان دریژترین رێژه‌ى ئه‌و وه‌خته‌ ك دانیشتنه‌گه‌ى كیشیده‌ى نیه‌ڕه‌سیده‌ چوار سه‌عات وه‌ى جووره‌، ڕووژانه‌ى هه‌ر په‌رله‌مانتاریگ ڕه‌سیده‌ چوار میلیۆن و 250 هه‌زار دینار، له‌و لایشه‌و ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌یشه‌ بنه‌یمنه‌ وه‌رچه‌و ك له‌ هه‌ر نیشتنیگ په‌رله‌مان لاى كه‌م 100 ئه‌ندام ده‌وام نیه‌كه‌ن و ته‌نیا دوكوتیان ده‌وام كه‌ن ئه‌وه‌یشه‌ ئه‌رامان ده‌ركه‌فێ ك ڕووژانه‌گیان ڕه‌سیده‌ زیاتر له‌ 6 میلیۆن دینار ئه‌را چوار سه‌عات له‌ نیشتنیان له‌ ژیر گومه‌ز په‌رله‌مان ك هه‌ر سه‌عاتیگى زیاتر له‌ یه‌ك میلیۆن و 500 هه‌زار دینار خه‌رج دیرى و ئه‌گه‌ر یه‌یشه‌ به‌شه‌و بكه‌یمنه‌ بان 60 ده‌قیقه‌ ئه‌وه‌ ئه‌رامان ئاشكرا بوود  ك هه‌ر ده‌قه‌یگ 25 هه‌زار دینار عێراقى له‌ دارایى گشتى عێراق خوه‌ید.

وه‌لى خوه‌زه‌و ئى ده‌قه‌یله‌ ك 25 هه‌زار دینار له‌ حاڵ و ماڵ ملله‌ت خوه‌ن، ئى په‌رله‌مانتاره‌یله‌ وه‌ مه‌سه‌له‌یگ نه‌فدار بووه‌نه‌ى سه‌ر، راسیه‌گه‌ى ئه‌وه‌سه‌ سه‌دان قانوون گرنگ له‌ بان ڕفه‌ى په‌رله‌مان تووز خواردیه‌سه‌یان و چه‌وه‌ڕى ده‌س ڕه‌حمه‌ت ئى په‌رله‌مانتاره‌یله‌ كه‌ن ك بارنه‌یانه‌ خوار و پفیگ بكه‌نه‌لیان و بخه‌نه‌یانه‌ وه‌ر باس و له‌یه‌كه‌وداین ... ئه‌وه‌گ له‌ ڕاسى له‌ژیر گومه‌ز په‌رله‌مان ڕوى ئه‌یاد ئه‌وه‌سه‌ ك زوورمى وه‌خت ئى په‌رله‌مانتاره‌یله‌ وه‌ باوه‌ته‌یلیگ لاوه‌كى به‌نه‌ى سه‌ر و هه‌میشه‌ خه‌ریك به‌یاننامه‌ و وتاره‌یل ئنشائى بى تام و بوو پیشكه‌ش كردنن و قسه‌ى بیمه‌عنا فرووشنه‌ مه‌ردم و پویل مه‌ردم ته‌رف و توین كه‌ن!!

 

ماجد سوره‌مێرى