مێژوو ته‌ڵايی رووژنامه‌نويسی كوردی

شفق نيوز

 

جوور ئه‌وه‌ك ئاشكراس رووشنهويره‌يل كورد له‌ ده‌وروه‌ر كووتايی سه‌ده‌ی ١٩، وه‌گه‌رمی تيكه‌ڵ خه‌بات نه‌ته‌وه‌ی ملله‌ته‌گه‌يان بوين و تاڕاده‌ی خاسيگيش خوه‌نه‌واری و هوشياری و سووز نه‌ته‌وايه‌تی و سياسی له‌ناويان بڵاوه‌و بويد، وه‌تايبه‌ت له‌ناو پياگه‌يل كورد خوه‌نهه‌وار و دڵسووز له‌ به‌ش كوردستان باكوور، ك هه‌ر له‌و رووژگاريشه‌و ره‌سينه‌و له‌ گرينگی و نرخ رووژنامه‌، وه‌تايبه‌ت ئه‌و روڵه‌يل قاره‌مانه‌ ك له‌ ئه‌سته‌مبوڵ ژياوين، چوينكه‌ ئه‌وان له‌ واقعه‌گه‌ ره‌سوينه‌و ك رووژنامه‌نويسه‌يل تورك و ملله‌ته‌يل تر ناو ده‌وڵه‌ت عوسمانی چ نه‌خشيگ له‌ ژيان كوومه‌ڵگا داشتنه‌، له‌ولايشه‌و زاڵبوين هس نه‌ته‌وايه‌تی هان خوه‌نه‌واره‌يل كوردستان دا خامه‌يليان بخه‌نه‌ كار ئه‌را ده‌ركردن رووژنامه‌و گووڤار و بڵاوكردنه‌وه‌ی وه‌ زووان داڵگی خوه‌يا، تا له‌ی ڕييه‌و بتويه‌نن خزمه‌ت وه‌ نه‌ته‌وه‌گه‌يان و بڵاوكردنه‌وه‌ی هووشياری نه‌ته‌وه‌يی و سياسی بكه‌ن و ده‌نگ نه‌ته‌وه‌ی كورد بڕه‌سنن له‌وه‌ر خاتر وه‌ده‌سهاوردن رزگاری.

مێژوو رووژنامه‌نويسی كوردی مێژوويگ ته‌ڵايی و پڕ له‌ هه‌وڵ و ته‌قه‌لاو خه‌بات و گه‌وراييه‌، چوينكه‌ هه‌ر زوی رووشنهوير و فكرمه‌نه‌يل كورد هوير له‌ ده‌ركردن و بڵاوكردنه‌وه‌ی رووژنمه‌و گووڤار كوردی كردنه‌و ئاشكرای ئه‌وه‌يش كردن ك ئه‌و گووڤار و رووژنامه‌يله‌ له‌يوا وه‌ ئاسانی جی ره‌زامه‌نی دوشمن و داگيركه‌ره‌يل كوردستان وه‌ده‌س نايه‌ريد، به‌ڵكوو له‌يوا له‌ليان ئه‌كا ك له‌ بويچگترين غه‌ڵه‌ت بتويه‌نن نويسه‌ر و خاوه‌ن ئيمتيازی له‌ناو بووه‌ن و رووژنامه‌و گووڤاره‌گه‌يش بووه‌سن.

وه‌ل ئه‌وه‌يشا ئه‌و رووشنهويره‌يل كورده‌ ك له‌وه‌ر هه‌ڵويست نيشتمانی و نه‌ته‌وه‌ييه‌و تويش هه‌زاران ده‌رده‌سه‌ری و ماڵويرانی هاتيان، وه‌لی هه‌ر وه‌رده‌وام بوين و مل سه‌ر ئه‌را دوشمن نه‌چه‌مانن و دويای هه‌ر ناڕه‌حه‌تی و ئازاريگ داهێنان و به‌رهه‌م تازه‌يگ پيشكه‌ش كرديانه‌ نه‌ته‌وه‌گه‌يان، چوينكه‌ زانستيان ملله‌ته‌گه‌يان تيه‌نگ ئی بوراه‌سه‌.

بايه‌سه‌ ئه‌وه‌يش بزانيم ك يه‌كه‌مين رووژنامه‌ی كوردی وه‌ناو(كوردستان)ه‌و له‌٢٢ نيسان ساڵ ١٨٩٨زايينی له‌ قاهيره‌ له‌لايه‌ن(مقداد به‌گ به‌درخان)ه‌و ده‌رچی و دوياخريش له‌لایه‌ن(عه‌بدولڕه‌حمان به‌گ)برايه‌و ده‌رچی. ئمجا نه‌وه‌يل به‌درخانی ئه‌را ئه‌وه‌ك وه‌رده‌وامی بيه‌نه‌ خه‌بات سياسی و كلتووری كورد، دويای له‌ناوچگن ميرنشينی بۆتان و ئاواره‌بوينيان هس وه‌ ئه‌وه‌ كرديان ك رووژنامه‌ خاسترين و كاريگه‌رترين چه‌كه‌ ئه‌را هووشياری و رووشنهويری نه‌ته‌وه‌، وه‌لی ناحه‌ز و دوشمنه‌يل كورد هه‌ميشه‌ له‌ شوونيان بوين ئه‌را سه‌ركوتكردن خامه‌و رووژنامه‌ی كوردی.

رووژنامه‌ی كوردستان جوور ئه‌وه‌ك ئاماژه‌ وه‌پی كرديم يه‌كه‌م رووژنامهی كوردی بويه‌، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش فريه‌يگ له‌ تاريخنويسه‌يل كوردو بيگانه‌ ده‌رچگن رووژنامه‌ی كوردستان وه‌ ده‌س وه‌پيكردن و سه‌ره‌تای گه‌ورای ئاڵشتكاری له‌ ژيان كورد و كوومه‌ڵگای كورده‌واری زانستنه‌.

سومه‌يه‌ چۆمانی

ج . أ