بیلا لایه‌نه‌یل كورد له‌ سووریه‌ ئه‌زموون ئیمه‌ وه‌ل به‌عس دواره‌وه‌ نه‌كه‌ن

شفق نيوز

راپه‌ڕینیگ وه‌رپا كردنه‌ و خوه‌ى نیشانداین سه‌راسه‌رى شاره‌یل گه‌ورا و بویچگ ئى وڵاته‌ گردیه‌سه‌ وه‌ر و مه‌ردم داواى دو ماف سروشتى و بنه‌ڕه‌تى كه‌ن ك ئه‌ویش ئازادى و دیموكراسیه‌. وه‌لى رژیم دكتاتورى به‌عس ك به‌شار ئه‌سه‌د سه‌روكایه‌تیى كه‌ێد وه‌ئاگر و ئاسن وه‌شكیاسه‌ مه‌ردمه‌گه‌ى ئه‌را ئه‌وه‌گ هاوار ئازادى له‌ قوڕگیان بتاسنێ و دریژه‌ به‌یگه‌ سیاسه‌ت سه‌ركوتكردن و زه‌بر و زه‌نگ ئه‌را ئه‌وه‌گ ده‌سه‌ڵاته‌گه‌ى بسه‌پنیگه‌ بان ملله‌ت سووریه‌.
بى گومان ملله‌ت كوردمان له‌ سووریه‌ ك ماوه‌ى زیاتر له‌ چل ساڵه‌ دوچار كوشتن و بڕین و سیاسه‌ته‌یل ته‌عریب و ته‌بعیس و كووچ زووره‌ملى هاتگه‌ و له‌ ساده‌ترین مافه‌یل خوه‌ى بى به‌ش كریاگه‌ له‌ وانه‌یش بى به‌ش كردنیان له‌ ره‌گه‌زنامه‌ى سوورى نه‌خش چالاكیگ له‌ هانداین  مه‌ردم دژ وه‌ رژیم به‌شار ئه‌سه‌د له‌ شاره‌یل كوردنشین و  ته‌نانه‌ت له‌ شاره‌ گه‌وراگان دمه‌شق و حه‌له‌ب و حمس و بانیاس داشتگه‌ و تویه‌نستگه‌ ره‌وت رویداگه‌گان ئاڵشت بكه‌ێد.
وه‌لی وه‌داخه‌و لایه‌نه‌یل كوردستانى له‌ سووریه‌ له‌ى دویاخره‌ دانیشتنیگ وه‌رپا كردنه‌ و له‌ شوون له‌ یه‌كه‌وداین رویداگه‌یل وڵات ده‌سپیشخه‌رییگ ئه‌را چاره‌سه‌ركردن قه‌یران ئیسه‌ى وڵاته‌گه‌یان له‌ هه‌یشت خاڵ پیشنیار كردنه‌.
وه‌باوه‌ڕ من ئى ده‌سپیشخه‌ریه‌ ئه‌گه‌ر جیوه‌جى بكریه‌ى وه‌سوود و قانجاز رژیم به‌عس شكیه‌یگه‌و و كورد زه‌ره‌دمه‌ند یه‌كمه‌، ئه‌ویش وه‌گوره‌ى ئه‌و ئه‌زموونه‌یله‌ ك لایه‌نه‌یل كورد له‌ كوردستان عراق وه‌ل رژیم به‌عس گوڕوه‌گوڕ داشتنه‌سه‌ى و هه‌ر وه‌ختیگ رژیم لاواز و ده‌سه‌ڵاتى سسه‌و بویه‌ وه‌ل كورد گفتوگوو كردگه‌ و هه‌ر وه‌ختیگیش دواره‌ خوه‌ى گردگه‌سه‌و له‌ وه‌كار بردن چه‌كه‌یل كومه‌ڵكوژ و كوشتن ده‌سه‌جه‌مى مه‌ردم بى گونا و سزانن و رمانن ئاوایه‌یل و چه‌مه‌نتوڕیژ كردن كانیاوه‌گان و سزانن مه‌زرا و باخ و بووسانه‌گان دریغى نه‌كردگه‌.   
بیلا وه‌یه‌كه‌و سه‌یریگ ده‌سپیخه‌ریه‌گه‌ى لایه‌نه‌یل كوردى بكه‌یم و وه‌گوره‌ى ئه‌زموون ملله‌ته‌گه‌مان له‌عراق وه‌ل حزب به‌عس دیدگاى خوه‌م له‌باوه‌ت هه‌ر كام له‌ خاڵه‌گان بخه‌مه‌ روى.
1- له‌خاڵ یه‌كم ده‌سپیشخه‌ریه‌گه‌ هاتگه‌ ك بایه‌د گشت لایه‌نه‌یل له‌ وه‌كارهاوردن توندوتیژى و كوشتن وه‌هه‌ر بیانگیگ دویرى بگرن و رێ بدریه‌یگه‌ به‌رپاكردن خوه‌ى نیشانداین ئاشتیانه‌ تا مه‌ردم داخوازیه‌یل خوه‌یان بخه‌نه‌ روى و زووان گفتگووى نیشتمانى گشتگیر له‌ ناونى هویره‌یل جیاواز سیاسى و نیشتمانى و چین رووشنهویر ك باوه‌ڕ وه‌كار هاوبه‌ش دیرن باریه‌یگ ئه‌را رێككه‌فتنیگ هه‌مه‌ لایه‌نه‌.
*ئاخر كه‌ى تائیسه‌ له‌ فه‌رهه‌نگ به‌عس و عه‌ره‌ب ڕاى وه‌راوه‌ر قه‌بوول كریاگه‌ و رێ دریاگه‌سه‌ مه‌ردم ك وه‌ئازادى داخوازیه‌یلیان بخه‌نه‌ روى؟ مه‌گه‌ر له‌ ماوه‌ى زیاتر له‌ چل ساڵ ده‌سه‌ڵات به‌عس له‌ سووریه‌ هه‌ر ده‌نگیگ ئازادیخواز كپه‌و نه‌كریاگه‌ و هه‌ركه‌سیگیش ته‌نانه‌ت بوو ئازادى له‌ ده‌روینیشى هاتگه‌ له‌ناو نه‌بریاگه‌؟، ئاخر به‌عس كه‌ى باوه‌ڕ وه‌گفتوگوو دیرى ئه‌را چاره‌سه‌ركردن كیشه‌ و گرفته‌گان، به‌عس ته‌نیا یه‌ك زووان فامیگ ، ئه‌ویش زووان زووره‌.

2- پراكتیزه‌ كردن فه‌رمان سه‌روكایه‌تى ئه‌را نه‌هیشتن بار نائاسایى و حوكم عورفى و گشت دادگاییكردنه‌ نایاساییه‌گان هه‌ڵبوه‌شیه‌نه‌وه‌ و گشت زندانیه‌یل سیاسى و راى جیاواز ئازاد بكریه‌ن.
*من له‌ هاوزووانه‌یلمان له‌ سووریه‌ پرسم داخم ئیوه‌ وه‌ڕاسى باوه‌ڕ كردینه‌ ك رژیم به‌شار ئه‌سه‌د بار نائاسایى و دادگاگان و بڕیاره‌ نادادپه‌روه‌ریه‌گان دادگاگانى ئه‌ڵوه‌شنیگه‌و؟، ئه‌گه‌ر له‌یوا بوود یه‌ وه‌ ماناى ئه‌وه‌سه‌ ك ده‌سه‌ڵات له‌ به‌عس بسینیه‌یگه‌و، له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ ئى رژیمه‌ وه‌ى سیاسه‌ته‌یله‌ تائیسه‌ وه‌پاوه‌ مه‌نگه‌ و ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ له‌لى بكه‌یده‌و منه‌یگه‌ گورگیگ دگانه‌یلى كیشیاویگ و تواناى زگدڕین نه‌یاشتوود، ئاخر به‌عس چوین تویه‌نێ زندانى سیاسى ئازاد بكه‌ێد و خوه‌ى وه‌بنه‌ماگان ئازادى و دیموكراسى باوه‌ڕ نه‌یرێ.

3-رێ بدریه‌یگه‌ ره‌وته‌یل سیاسى و حزبه‌یل ك نوێنه‌رایه‌تى چینه‌یل كومه‌ڵگه‌ بكه‌ن تا وه‌ختیگ یاسایگ سه‌رده‌میانه‌ى تایبه‌ت وه‌چالاكى حزبه‌یل و لایه‌نه‌یل سیاسى و دیموكراسى ده‌رچوود.
*ئاخر ئیوه‌ وه‌چ عه‌قڵیگه‌و داواى ئازادى كار حزبه‌یل و رێكخراوه‌یل له‌ حزبیگ كه‌ین ك خوه‌ى وه‌تاكه‌ هویر و ئایدیۆلۆجیا زانیگ و هه‌میشه‌ هاله‌ هویر كوده‌تا و پاشقولداین لایه‌نه‌یلتر.  

4- گشت ئه‌و سیاسه‌ته‌یل و كرده‌وه‌یل ژیروه‌ژیره‌ ك له‌ دژ ملله‌ت كورد پیاده‌ كریه‌ن هه‌ڵبوه‌شیه‌نه‌و و هه‌ڵه‌په‌ڵه‌ بكریه‌ێ له‌ دانه‌وه‌ى ره‌گه‌زنامه‌ى سوورى وه‌ئه‌وانه‌گ له‌لیان سه‌نریاگه‌سه‌و و گرنگیداین وه‌ناوچه‌یل كوردنشین و یه‌كسانكردنیان وه‌ل ناوچه‌گانتر.
* ئه‌گه‌ر بایمن و كرده‌وه‌یل به‌عس له‌ سووریه‌ له‌ى چل و چه‌ن ساڵه‌ له‌یه‌كه‌و بیه‌یم رووژیگ له‌ رووژان نه‌یمنه‌ ته‌نانه‌ت له‌ ره‌ساننه‌یل و ئه‌ده‌بیات ئى رژیمه‌ باس هه‌ق كورد بكریه‌ێ چ بڕه‌سیگه‌ هه‌ڵوه‌شاننه‌وه‌ى سیاسه‌ته‌یلى دژ وه‌ى ملله‌ته‌ و ئیمه‌ كورده‌یل فه‌یلى له‌ وه‌خت دامه‌زرانن عراق و تا ئیسه‌یش ك به‌عس ته‌فروتوینا كریاگه‌ هیمانى كیشه‌ى ره‌گه‌زنامه‌مان چاره‌سه‌ر نه‌كریاگه‌، ئیوه‌ چوین له‌ به‌عس سووریه‌ ته‌وه‌قوع دیرین ك جنسیه‌ به‌یگه‌ پیدان و گرنگى به‌یگه‌ ناوچه‌یل كوردنشین؟، وه‌باوه‌ڕ من یه‌ ته‌نیا خه‌یاڵ پڵاوه‌.

5- به‌سان كۆنگره‌یگ نیشتمانى گشتگیر وه‌بى ئه‌وه‌گ هویچ لایه‌نیگ كۆنترۆڵى بكه‌ێد، سه‌ره‌تاى ئه‌ركه‌گه‌ى ئه‌وه‌ بوود بڕیار له‌ بان داڕشتن پرۆژه‌ى ده‌ستووریگ  نوو بیه‌یگ وه‌بى ئه‌وه‌گ دوچه‌وه‌كى بكه‌ێد وه‌ مه‌رجیگ مه‌ردم ده‌نگ بیه‌نه‌ پى و هه‌میش بڕیار له‌ بان یاساى هه‌ڵوژاردن بیه‌یگ و ئازادى رووژنامه‌نویسه‌یل ده‌سه‌وه‌ر بكریه‌ێ.
*ئى خاڵه‌ ئه‌را رژیم به‌عس سووریه‌ مه‌رجیگ ته‌عجیزیه‌، له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ ئى حزبه‌ له‌ بنه‌ڕه‌ت له‌ بان وه‌یه‌كه‌و ژیان ئاشتیانه‌ و قه‌بوولكردن لایه‌ن وه‌راوه‌ر نه‌مه‌زریاگه‌ و بیجگه‌ هویر ره‌گه‌زپه‌ره‌سى و تاكڕه‌وى ئاماده‌ نیه‌ لایه‌نیگتر هاوبه‌شى له‌ ده‌سه‌ڵات بكه‌ێد.

6- جیاكردنه‌وه‌ى سێ ده‌سه‌ڵاته‌گه‌ى یاسادانان و جیوه‌جیكردن و دادوه‌رى و نه‌خش و سه‌روه‌خوه‌یى دادگا قایمتر بوود.
* رژیم به‌عس سووریه‌ هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاى ره‌سینى وه‌ده‌سه‌ڵات بانگه‌شه‌ى جیاكردنه‌وه‌ى سێ ده‌سه‌ڵاته‌گه‌ كردگه‌، وه‌لى یه‌یش بایه‌د بزانیم ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌یله‌ چ جیا بوون و چ نه‌ون هویچ جیاوازییگ نه‌یرێ، له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ سه‌روك كومار ك نوێنه‌رایه‌تى حزب به‌عس كه‌ێد خوه‌ى بڕیار كوتایى له‌ بان هه‌ر كیشه‌ و كاروباریگ ده‌یگ و وه‌مانایگتر بڕیار حزب زاڵه‌ وه‌بان بڕیار هه‌رسێ ده‌زگاگه‌ و حزب ئداره‌ى وڵاته‌گه‌ كه‌ێد نه‌گ حكوومه‌ت.  

7- چاره‌سه‌ركردن مه‌سه‌له‌ى نه‌ته‌وه‌یى ملله‌ت كورد له‌ سووریه‌ ك ئه‌و چاره‌سه‌ره‌ له‌ چوارچیوه‌ى بنه‌ماگان دیموكراسى و یه‌كیه‌تى وڵات بوود و له‌ ده‌ستووریش جوور پێكهاته‌یگ نه‌ته‌وه‌یى سه‌ره‌كى ئعتراف وه‌پى بكریه‌ێ و گشت مافه‌یل نه‌ته‌وه‌ى كورد زامن بكریه‌ێ.

* ئه‌گه‌ر وه‌ڕاسى رژیم به‌عس سووریه‌ ك له‌ بان بنه‌واى شوفێنى و ره‌گه‌ز په‌ره‌سى عه‌ره‌بى بنیا نریاگه‌ باوه‌ڕ وه‌هه‌ق ملله‌ت كورد بیاشتاگ بایه‌د هه‌ له‌ سه‌ره‌تاى هاتنه‌ بان ده‌سه‌ڵات دگان بناتاگه‌ بان ئه‌و مافه‌یله‌ و سیاسه‌ت كوشتن و بڕین و زه‌برو زه‌نگ وه‌كار نه‌ورداگ و سیاسه‌ت پاكتاو نژادى دژ وه‌ رووڵه‌یل ملله‌ت كورد له‌ى وڵاته‌ وه‌كار نه‌وردیاد، ره‌فتار چه‌ن ده‌یه‌ى گوزه‌یشته‌ى حزب به‌عس له‌ سووریه‌ و عراق دژ وه‌هه‌ق نه‌ته‌وه‌گانتر نیشان ده‌یگ ك ئه‌گه‌ر ئه‌راى بكریه‌ى هویچ نه‌ته‌وه‌یگ و كه‌مه‌ نه‌ته‌وایه‌تییگتر له‌ روى زه‌وى نیه‌یلیگ بیجگه‌ نه‌ته‌وه‌ى عه‌ره‌بى و چه‌وه‌ڕێ هویچ مافیگ ئه‌را كورد له‌ لاى حزب به‌عس نه‌كه‌ن و دریژه‌ بیه‌نه‌ راپه‌ڕین تا رمیان ئه‌و رژیمه‌ و یه‌یش بزانن ته‌نیا له‌ سایه‌ى رژیمیگ دیموكراسى راسكانى مافه‌یل ملله‌ت كورد ده‌سه‌وه‌ر بوود نه‌ له‌ ژیر چه‌كوش حزبیگ ره‌گه‌ز په‌ره‌س و شوڤێنى.

8- پارێزگارى كردن و زامن كردن ماف رووشنهویرى كه‌مه‌ نه‌ته‌وایه‌تى و ئاینیه‌گان.

* دڵنیا بوون وه‌ختى رژیمیگ ئاماده‌س وه‌ و تووپ و تانك بوه‌شكیه‌یگه‌ مه‌ردم بى گوناى شاره‌یل سووریه‌ ته‌نیا له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ داواى ئازادى كه‌ن، له‌یوا رژیمیگ هویچ وه‌ختیگ ئاماده‌ نیه‌ دگان بنه‌یگه‌ مل ماف رووشنهویرى كه‌مه‌ نه‌ته‌وه‌ و ئاینیه‌گان له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ ماف رووشنهویرى به‌شیگه‌ له‌و ئازادیه‌ ك ملله‌ت سووریه‌ ماوه‌ى دو مانگه‌ خوین ئه‌راى رشنیگ و تائیسه‌ نزیكه‌ى هه‌زار قوروانى له‌ى رێه‌ داگه‌.  

هاوزووانه‌یل ئه‌زیزمان و حزب و لایه‌نه‌ خاباتكاره‌گان كورد له‌ سووریه‌ بایه‌د بزانن ك ته‌وبه‌ى گورگ مه‌رگه‌ و ئیسه‌ رژیم به‌عس هاله‌ ئه‌وپه‌ڕ لاوازى و ئه‌وقه‌ره‌ گوشاره‌گان له‌بانى توندتره‌و بكه‌ن تا بخنكیه‌یگ و ئه‌را هه‌میشه‌ گشت ملله‌ته‌یل سووریه‌ له‌ چنگ ئى حزب ئایمكوشه‌ نجاتیان بوود و ئیوه‌ ته‌قالا مه‌كه‌ن وه‌ى موباده‌ره‌یله‌ به‌شار ئه‌سه‌دیگ نیشتگه‌ ئاخرین نه‌فه‌سه‌یل خوه‌ى كیشیگ  نه‌شته‌رگه‌رى نه‌فه‌سكیشان ده‌سكرد ئه‌راى بكه‌ین و له‌ مه‌رگ حه‌تمى نجاتى بیه‌ین.  

جواد كازم فه‌یلى