ئايا مۆسكۆ ده‌سميه‌ت ئێزيديه‌يل ئه‌ياد؟

شفق نيوز

ئێزيديه‌يل ئاگادارن له‌وه‌گ روسيا چه‌وديری بار خوه‌رهه‌ڵات ناوين ئه‌كا وه‌ل عراق و هه‌رێم كوردستانيش له‌ نزيكه‌و جوور ئه‌وه‌گ له‌ڕی شانده‌گه‌يانه‌و باس كريا، ك هه‌ر وه‌و خاتريشه‌ بڕيگ داواكاری له‌لايه‌ن رووڵه‌يل ئايين ئيزيديه‌و خستنه‌ ڕوی وه‌رپرسه‌يل ئه‌و وڵاته‌ ك پيكهات له‌ په‌نج خاڵ و ئه‌و خاڵه‌يليشه‌ ئه‌يانه‌ن:

١- نزيكه‌ی ٤٠٠ هه‌زار ئێزيدی حاڵ حازر له‌ بار سه‌ختيگ ژيه‌ن له‌ ٢١ كه‌مپ و هه‌وه‌جه‌ی فريه‌يگ ديرن ئه‌را خزمه‌تگوزاری ته‌ندروسی و زانستی و خوه‌راك و خزمه‌تگوزاريه‌يل تر و حكومه‌ت هه‌رێميش ئه‌و توانا نه‌يرێد و هه‌ر وه‌و خاتريشه‌ داوا له‌ليدان ئه‌كه‌يم له‌ڕی ئيوه‌وه‌ جوور حكومه‌ت روسيا فيشتر ده‌سميه‌ت ئێزيديه‌يل بدريه‌ێد.

٢- ئه‌و تاوانه‌ ك هاته‌ تويش ئێزيديه‌يل بويه‌ هووكار ئه‌وه‌گ ٥٨٣٨ ديل بكه‌فێده‌ ده‌س ترۆريسته‌يل داعش، ك ٣١٩٢ له‌ليان ئافره‌ته‌و ٢٦٤٦يش له‌ليان پياون و هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش وه‌ناو ئنسانيه‌ته‌و داوا له‌ليدان ئه‌كه‌يم قورتار ئه‌و بيتاوانه‌يله‌ بكه‌ين.

٣- ئه‌و تاوانه‌ ك هاته‌ تويش ئێزيديه‌يل خوه‌ی له‌ ئاست له‌ناوبردن وه‌جه‌م(جينۆسايد)تاريف ئه‌كاو هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش عراق ك ئه‌ندام نيه‌ له‌ دادگای تاوانه‌يل ناوده‌وڵه‌تی، زه‌حمه‌ته‌ ئی دوسيه‌ پيشكه‌ش وه‌ دادگای ناويرياگ بكريه‌ێدو وه‌و خاتريشه‌ داوا له‌ليدان ئه‌كه‌يم وه‌ گووره‌ی توانا ئی دوسيه‌ له‌ڕی ئه‌نجومه‌ن ئاسايش ناوده‌وڵه‌تيه‌و ئاراسته‌ی ئه‌و دادگای ناوده‌وڵه‌تيه‌ بكه‌ين.

٤- هه‌وڵداين وه‌ل كومه‌ڵگای ناوده‌وڵه‌تی ئه‌را مقه‌يه‌تيكردن له‌ ناوچه‌يل ئێزيدی.

٥- داوا له‌ليدان ئه‌كه‌يم له‌گشت بواره‌يل هاوكاری وه‌ل حكومه‌ت هه‌رێم كوردستان بكه‌ين ئه‌را ئه‌و بار قورسه‌ ك گرته‌سه‌ی خوه‌ی له‌شوون تاوان له‌ناوبردن وه‌جه‌م ده‌رهه‌ق ئێزيديه‌يل.

بيگومان ئی په‌نج خاڵ داواكاريه‌ وه‌ فه‌رمی له‌لايه‌ن شاند ئێزيديه‌و خريا وه‌رده‌س روسياو روی وه‌ڕوی داوايش له‌و وڵاته‌ كريا هه‌ولێگ ئه‌را ئی پيكهاته‌ بيه‌ێد ك پياگ و ئافره‌ته‌يليان له‌ زيندان بی به‌زه‌ييانه‌ی داعش گير كردنه‌و چه‌وه‌ڕی ڕه‌حمه‌ت خودا و ته‌قه‌لای ئنسانيه‌ت ئه‌كه‌ن ئه‌را ئه‌وه‌گ قورتار بوون له‌و زوڵم وسته‌مه‌، وه‌لێ ئايا مۆسكۆ ده‌سميه‌ت ئێزيديه‌يل ئه‌ياد؟.

وه‌ل ئه‌وه‌يشا ئێزيديه‌يل خاوه‌ن په‌رسگای تايبه‌تيگن له‌ روسياو نزيكه‌ی ٢٥٠ هه‌زار كه‌س ئيزيدی له‌و وڵاته‌ وجوود ديرن، وه‌لێ پرسياريگه‌ جواودانه‌وه‌ی حيره‌ته‌، چوينكه‌ وه‌ گووره‌ی مێژوو فريه‌جار ئێزيديه‌يل تويش چه‌نه‌ها ده‌سدريژی و له‌ناوبردن وه‌جه‌م هاتنه‌ له‌لايه‌ن فه‌رمانڕه‌وايه‌يل ده‌وڵه‌ت عراقی يا ده‌وڵه‌ته‌يل عوسمانی ك هه‌ميشه‌ شار و ئاوايه‌يليان له‌ڕی هه‌ڵمه‌ته‌يل سه‌ربازيه‌و وه‌رده‌وام داگير كرياو هويچ وه‌ختيگ روسيا ناته‌سه‌‌ جواو له‌ بانيان له‌و تاوانه‌يله‌ ك وه‌ده‌س موسڵمان هاته‌ تويشيان وه‌تايبه‌ت له‌ساڵه‌يل ١٩٨٤ – ١٩٨٧ ك گشت ئاوايه‌يل ئێزيدی له‌ ناوچه‌ی ته‌لكێف و شێخان و قوش و دهۆك و فايده‌ و شوونه‌يل تر كاول كريا له‌لايه‌ن رژيم به‌عس و ئه‌وه‌ بوی له‌ ئامار ساڵ ١٩٧٧يش گشت ئێزيديه‌يل وه‌ عه‌ره‌ب نويسيان وه‌ بڕياريگ له‌ ده‌سڵاته‌يل ئه‌وسای عراقی وه‌بی ئه‌وه‌گ پرسياريگيش له‌ ته‌نيا ئێزيدييگيش بكريه‌ێد يا هه‌ڵويستيان له‌ی مه‌سه‌له‌ وه‌ربگيريه‌ێد، وه‌لی وه‌ل ئه‌وه‌يشا شايه‌ت ئيسه‌ سياسه‌ت وڵاته‌يل ئاڵشت بويه‌و مه‌سه‌له‌ی به‌رژه‌وه‌ندی پا ناسه‌ ئه‌ووه‌رتر و شايه‌ت فه‌توای وڵاته‌يل گه‌وراهيز ئه‌را له‌يوا مه‌سه‌له‌يگ ساڕيژكه‌ر زه‌خم ته‌نگی رووژگاره‌يل خوه‌ی بوود و بخريه‌نه‌ وه‌ر به‌زه‌يی به‌رژه‌وه‌ندی.

ره‌نجده‌ر ئاواره‌