خه‌ليفه‌ هادی (١٦٩-١٧٠ك/ ٧٨٥ – ٧٨٦ز)

شفق نيوز

، چوينكه‌ مووسا هادی گه‌وراتر بوی له‌ هاروون ره‌شيد برای ، له‌وه‌ر ئه‌وه‌ له‌و سه‌رده‌مه‌ باوگی بڕياردا سه‌ره‌تا هادی ده‌سڵات وه‌ربگريگ وه‌ مه‌رجيگ له‌شوون خوی خوه‌ی خلافه‌ت به‌يگه‌ ده‌س (هاروون ره‌شيد) برای ، ئمجا سه‌رچه‌وه‌يل ئشاره‌ت وه‌ ئه‌وه‌ كه‌ن چه‌ن رووژيگ وه‌رجه‌ ئه‌وه‌ك (هادی) ده‌سڵات بگريگه‌ ده‌س له‌ وڵاته‌يل رووژهه‌ڵات وه‌ل ناوچه‌يل (گبرستاو جرجان) جه‌نگ كرد .

(خگيب) ئويشيگ : كه‌س له‌ی مناڵ تر نه‌ويه‌ له‌ خه‌ليفه‌يل ك ساڵيگ خلافه‌ت وه‌ربگريگ ، ماوه‌ی خلافه‌ت هادی ساڵيگ و چه‌ن مانگيگ دريژه‌ داشتگه‌ . وه‌ خه‌ليفه‌ هادی وتيان ( مووسا ئه‌گبق) چوينكه‌ ليوی له‌بانه‌وه‌ هه‌ر له‌ مناڵيه‌وه‌ واز بوی و باوگی خزمه‌تكاريگ كردويگه‌ نه‌وكه‌ری و گشت جاريگ وه‌ختی دياگه‌ی وه‌پی وتياگ (مووسا) ده‌مد بنه‌ يه‌ك ، ئه‌ويش ليوه‌يلی لكانياگه‌ قه‌ی يه‌كه‌وه‌و هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش وه‌ (مووسا ئه‌گبه‌ق) ناو ده‌ركرد .

هادی له‌لايه‌ن باوگيه‌وه‌ خلافه‌ت وه‌پی دريا وه‌ مه‌رجيگ له‌شوون خوه‌ی به‌يگه‌ی (هاروون) برای ، وه‌لی دوياخر هادی په‌يڕه‌و بڕياره‌گه‌ی باوگی نه‌كرد و فه‌رماندا ك (هاروون ره‌شيد) دويره‌و بخريه‌يگ ئه‌را ئه‌وه‌ك خلافه‌ت به‌يگه‌ ده‌س كوڕه‌گه‌ی خوه‌يه‌وه‌ ك ناوی (جه‌فه‌ر) بوی ، وه‌هه‌رحاڵ (يه‌حيا كوڕ خالد به‌رمه‌كی) ئامووژگاری هادی كرد ئه‌و كاره‌ نه‌كه‌يگ چوينكه‌ جه‌عفه‌ر كوڕی هيمان مناڵه‌و، وته‌پی : بايه‌سه‌ وه‌سيه‌ت باوگد باريده‌جی . ئه‌مجا ئه‌وانه‌ك موبايعه‌ی (جه‌عفه‌ر) كردن ئه‌را خلافه‌ت (يه‌زيد كوڕمعاويه‌ ، عه‌بدوڵڵا كوڕ مالك ، علی كوڕ عه‌سا)و چه‌ن كه‌سيگ تر بوين .

(يه‌حيا كوڕ خالد) وته‌ هادی : خوه‌زگه‌ جه‌عفه‌ر كوڕد دويره‌و بخه‌يد له‌ خلافه‌ت تا وه‌ختيگ عومری گه‌ورا بووگ و دوياخر داوا له‌ (هاروون) بكه‌ واز له‌ خلافه‌ت باريگ ئه‌را كوڕه‌گه‌د . يه‌حيای به‌رمه‌كی قسه‌ ئه‌را (خه‌ليفه‌ هادی) كردياگ و ئه‌ويش گووش له‌لی گرتياگ ك وته‌پی : ئه‌ی سه‌ركرده‌ی موسڵمان ئه‌گه‌ر له‌يوا بكه‌يد مه‌ردم په‌شيمانه‌و بوون له‌باوه‌ڕ خوه‌يان و خوه‌يان كيشنه‌وه‌ له‌ په‌يمانيان ، وه‌لی ئه‌كه‌ر خلافه‌ته‌گه‌ بيليده‌جی ئه‌را هاروون براد و دوياخر به‌يده‌ی جه‌عفه‌ر كوڕد ئه‌و وه‌خته‌ جه‌خت له‌بان به‌يعه‌گه‌ كريه‌يگ و مه‌ردميش رازی بوون وه‌و بڕياره‌ . ئی ئامووژگاريه‌ كاريگه‌ری داشت له‌بان هادی و ئه‌وه‌ بوی (هادی) پيشنياره‌گه‌ی (يه‌حيا به‌رمه‌كی) په‌سه‌ن كرد ، دوياخريش زاڵ بويه‌ بان ئه‌و خوه‌شه‌ويسيه‌ ك ئه‌را كوڕه‌گه‌ی داشته‌ی و شه‌رميشی هات له‌ براگه‌ی ، وه‌لی (هاروون) تواس جواو براگه‌ی به‌يگه‌وه‌ دويای ئه‌وه‌ك حاڵی هاوردويگه‌‌ ته‌نگ و چه‌وسانويگه‌ی . يه‌حيا ئشاره‌ت وه‌ ئه‌وه‌ كه‌يگ ك (هاروون) داوا له‌ (هادی) برای كه‌يگ ك ريگه‌ به‌يگه‌پی ئه‌را گه‌شتكردن و ڕاوكردن ، ئه‌ويش ريگه‌ ده‌يگه‌پی ، وه‌لی هاروون زوی خوه‌ی گوم كه‌يگ و له‌يوا له‌لی هات (هادی) داوای هاوردنه‌وه‌ی كه‌يگ و قسه‌ی فره‌يگيش وه‌پی كرد ، ئه‌وه‌ بوی هاروون داوای وه‌خشين له‌ (هادی) برای كرد و ئه‌را ماوه‌ی فره‌يگ (هاروون ره‌شيد) سه‌بر كرد تا مردن (هادی)برای ك له‌شوون خوه‌ی به‌يعه‌ت وه‌پيدا .