هه‌رێم كورده‌یل فه‌یلى له‌ ناوبه‌ین جوگرافیا و وژدان سیاسه‌ت

شفق نيوز

ئه‌وه‌نه‌ ته‌پ و سه‌خت و نادیار و بى چاره‌نویسه‌!

ئه‌گه‌ر باید و باس له‌ بارووه‌زع خود كورده‌یل فه‌یلى بكه‌ید ئه‌وه‌ یه‌كڕاس ئه‌راد ئاشكرا بوود مه‌عناى ئه‌و قسه‌ چه‌س؟...

وه‌ شیوه‌یگ گشتى دیاره‌ ك كورده‌یل فه‌یلى كێشه‌گه‌یان ها له‌ورا ك زوڵمیگ تاریخى تویشیان هاتیه‌ وه‌ل سه‌ره‌تاى دامه‌زرانن ده‌وڵه‌ت عیراق له‌ ساڵه‌یل بیس سه‌ده‌ى وه‌رینه‌و ئه‌ویش وه‌ ده‌رچوین قانوون ڕه‌گه‌زنامه‌ یا جنسیه‌ى عیراقى ك عیراقیه‌یل كرده‌ دو به‌شه‌و له‌ لایه‌ن ته‌به‌عیه‌ته‌و بڕیگیان وه‌ ته‌به‌عیه‌ت عوسمانى داقه‌ڵه‌م و ئه‌و بڕه‌گه‌ى تر وه‌ ته‌به‌عیه‌ت ئیرانى و ئه‌راى به‌دبه‌ختى كورده‌یل فه‌یلى له‌ به‌ش دویم بوین... و له‌بان ئى بنه‌ڕه‌ته‌ تویش ئه‌و كاره‌ساته‌یل گه‌ورا هاتن و تا ڕه‌سیه‌ كوشتن و بڕین و كووچوه‌پیكردن وه‌زوور و بى سه‌روشوون كردن هه‌زاران له‌ جایڵه‌یلیان ، ئه‌وه‌ بیجگه‌ خستن ڕه‌گه‌زنامه‌گیان وه‌بڕیاریگ زاڵمانه‌ وه‌ شماره‌ى 666 ك له‌ لایه‌ن ڕژیم دیكتاتۆرى به‌عسى له‌ ساڵ 1980 ده‌رچوى و سه‌دان هه‌زار كورد فه‌یلى له‌ به‌غدا و شاره‌یل ناوڕاس و باشوور عیراق له‌ ڕه‌گه‌زنامه‌ى عیراقى ناهمى كرد.

له‌ شوون ڕمیان ئه‌و ڕژیمیشه‌ عیراقیه‌یل وه‌گشت پێكهاته‌یلیانه‌و تا ڕاده‌یگ تویه‌نستن هه‌ناسیگ ئووخه‌ى هه‌ڵمژن و به‌شیگ له‌ هه‌قه‌یل خوه‌یان بسیننه‌و... ملله‌ت كوردیش له‌ چوارچیوه‌ى هه‌رێم كوردستان به‌شیگ له‌ مافه‌یل خوه‌ى ده‌سه‌وه‌ر كرد، وه‌لى ئه‌وه‌گ مایه‌ى ژان و خه‌م و په‌ژاره‌س ك كوتیگ له‌ هه‌رێم كوردستان تا ئیسه‌یش وه‌ باوه‌ش كوردستان داڵگ شاده‌و نه‌ویه‌ هه‌رچه‌نى ك ماده‌یگ له‌ ده‌ستوور عیراق نویسیاس، ئه‌را یه‌لاكردن كێشه‌ى ئى ناوچه‌یله‌ و شماره‌گه‌ى 140ـه‌، وه‌لى تا ئیسه‌ ئى مادده‌ له‌ لایه‌ن فراكسیۆنه‌یل سیاسى و هێزه‌یل ده‌سڵاتدار په‌كى خریاس و ئاسوو جیوه‌جیكردنیشى نادیاره‌، هه‌رچه‌نى ك هه‌میشه‌ خریه‌یده‌ ناو ئه‌و ڕیككه‌فتنه‌یله‌ ك فراكسیۆنه‌یل كوردستانى له‌ بانى گفتوگوو كردنه‌ و قه‌وڵ جیوه‌جى كردنى دریاسه‌ پیان... ئى جاریشه‌ ناوچه‌یل كورده‌یل فه‌یلى كه‌فته‌ ئه‌و ناوچه‌یل جیناكووكیه‌ له‌ خانه‌قین و مه‌نه‌لى به‌دره‌ و جه‌سان ...هتد!... ئه‌وه‌یشه‌ بایه‌س بزانیم ك له‌ ئاكام سیاسه‌ته‌یل ڕژیم وه‌رین زوورمى ئه‌و شاره‌یله‌ ویران كریانه‌ و بڕیگیان جاریگتر وه‌ كار نیه‌تیه‌ن ئه‌را ئه‌وه‌گ له‌ تى بنیشید و ئاوه‌دانیه‌و بكه‌ید له‌ وه‌ر فره‌ هووكار جیاجیا... سه‌باره‌ت وه‌ كورده‌یل فه‌یلى له‌ به‌غدا ك وه‌ گه‌وره‌ترین شاریگ له‌ عیراق دریه‌یده‌ قه‌ڵه‌م له‌ لایه‌ن شماره‌ى نیشته‌جابویه‌یلى، و هه‌میش له‌ ئاكام سیاسه‌ته‌یل ڕژیم وه‌رین زوورمى كورده‌یلى هیمان به‌رش و بڵاو بوینه‌سه‌ ناو وڵاته‌یل تاراوگه‌ و كوت كه‌میگ له‌ لیان هاتیه‌سه‌و ئه‌را ئى شاره‌ و هیمان زیاتر له‌ 95% له‌وانه‌گ هاتنه‌سه‌ نه‌تویه‌نستنه‌ ماڵ و موڵكه‌یل خوه‌یان بسیننه‌و ك له‌ لایه‌ن كه‌سه‌یلیگتر داگیركریانه‌ و هویچ ئیراده‌تیگ سیاسى نیه‌ ئه‌را چاره‌سه‌ركردن ئى كێشه‌یانه‌ وه‌ بڕیاریگ سیاسى هاوسه‌نگ  بوود وه‌ل بڕیاره‌یل ڕژیم وه‌رین ك وه‌ ماوه‌ى كه‌میگ ئه‌و مه‌ردمه‌ شاروه‌ده‌ر و ئاواره‌ى وڵاته‌یل غه‌ریبى كرد...

له‌ى ماوه‌ یه‌كیگ له‌ چالاكوانه‌یل كورد فه‌یلى ئه‌و هویره‌ خسته‌ وه‌رباس و له‌یه‌كه‌وداین ك كورده‌یل فه‌یلى له‌ لایه‌ن شماره‌ و تواناوه‌ تویه‌نن له‌ ناوچه‌یل خوه‌یان هه‌رێمیگ دامه‌رزنن تا خوه‌یان بتویه‌نن چاره‌سه‌ر كێشه‌یل خوه‌یان بكه‌ن ئه‌گه‌ر حكوومه‌ت ناوه‌ندى نه‌تویه‌نست ئى كێشه‌یانه‌ چاره‌سه‌ر بكا... ئیمه‌یش له‌یرا هه‌ق ئه‌وه‌ دیریمن ك له‌ى كابرا بپرسیم ك ئایا تو چه‌نى جددید له‌ى داواكارییده‌ ك ئویشید ته‌نیا هووكار جوگرافى ڕى له‌ دامه‌زرانن ئیجووره‌ هه‌رێمیگ گردیه‌؟ ئه‌وه‌یشه‌ خه‌یمنه‌ هویرى ك كورد فه‌یلى به‌شیگ دانه‌وڕیایه‌ له‌ ملله‌ت كورد و ناوچه‌یلیشى به‌شیگن له‌ كوردستان و هویچ وه‌ختیگ سه‌ركردایه‌تى كوردستانى و حكوومه‌ت هه‌رێم كوردستان واز له‌ى به‌شه‌ نه‌هاوردیه‌ و وه‌ل ئه‌و هه‌مكه‌ تواناى سیاسى و قورسایى سیاسه‌تمه‌داره‌یل كوردستانى و توانایه‌یل ئابوورى خستیه‌سه‌ گه‌ڕ ئه‌را چاره‌سه‌ركردن كێشه‌ى ناوچه‌یل داوڕاى ك ناوى نانه‌ ناوچه‌یل جیناكووكى وه‌لى تا ئیسه‌یش ئاسووه‌یل ئاینده‌ نادیارن... و یه‌كیگ له‌ بنه‌مایه‌یل عیراق نوو ئه‌وه‌سه‌ ك عیراق وڵاتیگ دیموكراتى و فیدرالى و فره‌نه‌ته‌وه‌س.. و بایه‌ته‌ گشت پیكهاته‌یلى وه‌ ماف خوه‌یان بڕه‌سن و یه‌یشه‌ له‌بان ئه‌وه‌ مینید ك پیكهاته‌ى گه‌ورا هه‌ق پیكهاته‌ى بویچگ نه‌خوه‌ید و له‌ ڕوى قانوون و ماف ئاده‌میزاد و شه‌ریعه‌ته‌یل ئاسمانى و بان زه‌وى، گشت لایه‌نه‌یل یه‌كسانن ... وه‌لى ئایا زوورینه‌ له‌ عیراق وه‌ى بنه‌مایه‌یله‌ تا چ ڕاده‌یگ كار كه‌ید و وژدانى تا چه‌نى قه‌بوول وه‌ وجوود و ماف و را و ئه‌راى چوینه‌یل وه‌رانوه‌ر دیرید... دیاریشه‌ ك گشتمان زانیمن یانه‌ وه‌شیوه‌یگ عه‌مه‌لى جوواو ئى پرسیاره‌ دانه‌ و مه‌سه‌له‌یل سیاسى وه‌ وژدانه‌و په‌یوه‌س نیه‌كه‌ن و جوور قانوون جه‌نگڵستان ڕه‌فتار كه‌ن و هه‌میشه‌ زووردار له‌لایان خاوه‌ن هه‌قه‌... و ئیمه‌یش ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له‌گه‌ بخه‌یمنه‌ بان وژدان ئه‌یانه‌ دیاره‌ ك زووان حاڵ وژدانیان ئویشى ك به‌ڵى ئیمه‌ هه‌ق دروسكردن هه‌رێمیگ ده‌یمنه‌ كورده‌یل فه‌یلى وه‌لى له‌و شوونه‌ ك ڕژیم وه‌رین ئه‌رایان هه‌ڵوژانیه‌سه‌ى، ئه‌ویش له‌ بیاوانه‌یل باشوور و ڕووژئاواى عیراق، وه‌ل ته‌رم ئه‌و جایڵ جووانه‌یل نادیاره‌ ك تا ئیسه‌یش كه‌سیگ ئاماده‌ نیه‌ شایه‌تى ئه‌وه‌یش ئه‌رامان بیه‌ید ك كه‌ى وچوین و له‌كورده‌ ئه‌و جایڵه‌یلمانه‌ كوشیانه‌ و خاك كریانه‌؟!!

 

ماجد سوره‌مێرى