كورد و كانیاو

شفق نيوز

له‌شوون له‌وه‌ڕگاو سه‌وزه‌ڵانى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش له‌هه‌ر شوونیگ سه‌رچه‌وه‌ى ئاو وجوود بیاشتاد، ئه‌وه‌ ماڵه‌ كورد وه‌تایبه‌ت ئه‌و خیزانه‌یل كورده‌ ك هه‌میشه‌ كووچ كردنه‌و ئیڵاخ و گه‌رمه‌سیر كردنه‌ له‌و شوونه‌ له‌نه‌گه‌ر به‌سانه‌و نیشته‌جى بوینه‌.

له‌سروشت و خاك كوردستان وه‌ گووره‌ى ئاو ژیر زه‌وى، چه‌ن جووریگ له‌كانیاو كه‌فێده‌ وه‌رچه‌و ك له‌بنار جه‌وه‌ڵه‌یل و ته‌په‌و ده‌یشتایه‌یل كریه‌نه‌ دى و له‌وانه‌یش:

*كانیاو شرین: ك ئاوه‌گه‌ى پاك و سازگار و شرینه‌.

* كانیاو لێڵ: ئاوه‌گه‌ى بى تام و لێڵه‌، چوینكه‌ له‌وه‌خت هاتنى له‌سه‌رچه‌وه‌گه‌یه‌و ڕیه‌یل كوچگین و خوه‌ڵین گرێده‌ وه‌ر تاره‌سێده‌ ئه‌و شوونه‌ ك بووده‌ كانى.

* كانیاو قه‌وزاخدار: ئى جووره‌ كانیاوه‌ له‌وه‌ر ئه‌وه‌ك گیانله‌وه‌ر جویر قوڕواق و كیسه‌ڵ و قرژنگ ...هتد له‌تى ژیه‌ن ئاوه‌گه‌ى قه‌وزاخداره‌و كردنه‌و ئه‌را خواردن نیاریه‌ێده‌ كار.

ئنجا سه‌رانسه‌ر كوردستان پڕ له‌هه‌زاران كانى چوینكه‌ هه‌ڵكه‌فت سروشته‌گه‌ى جه‌وه‌ڵیه‌و زمسانان وه‌فر فره‌یگ گرێده‌ خوه‌ى و دویاى ته‌واوبوین سه‌رماو سوڵه‌ى زمسانیش وه‌فره‌گه‌ تاویه‌ێده‌وه‌و چوڕیه‌ێده‌ بن زه‌وى و سه‌رچه‌وه‌ى كانیاو دروس بوود له‌لى، یه‌یش بیجگه‌ ئاو واراناو ك ئه‌ویش هووكار گرده‌وبوین ئاوه‌ له‌ كانیاوه‌یل، وه‌لى وه‌ مه‌رج ڕوى نه‌داین وشكه‌ساڵى تا ساڵ دویاتر كانى بى ئاو ناكه‌ن.

ئه‌و كانیه‌یله‌ ك ئاوه‌یلیان شرین و سازگار بویه‌ ئه‌را خواردن، هه‌میشه‌ ئیڵه‌یل كورد په‌نا وه‌پیان بردنه‌و له‌ نزیكى نیشته‌جى بوینه‌و كردنه‌سه‌ى ئاوه‌دانى و تویه‌نستنه‌ ژیان ئاسووده‌یگ له‌ده‌وروه‌رى بووه‌نه‌ سه‌ر و له‌هه‌مان وه‌خت باخ و بوسانیش له‌نزیكى دروس كردنه‌و هه‌وه‌جه‌ى خوه‌یان و په‌س وپوڵه‌و باخه‌یلیان وه‌پى پڕه‌و كردنه‌. وه‌لى له‌ناوچه‌یل گه‌رمه‌سیر شیوه‌ى ئه‌و كانیاوه‌یله‌ فره‌جار سروشتى نه‌ویه‌و مه‌ردمیش ناچار بوینه‌ (چاڵ – بیر) هه‌ڵكه‌نن ئه‌را دراوردن ئاو، ئنجا له‌شوونیگ ئه‌را شوونیگ تر قویلایى ئه‌و بیره‌یله‌ جیاوازه‌، چوینكه‌ له‌شوون نزمایى كه‌متر هه‌ڵكه‌نیاگه‌و زویتر كه‌فته‌سه‌ ئاو، وه‌لى له‌شوونه‌یل به‌رزایى زیاتر هه‌ڵكه‌ندن تواسگه‌، ك تائیسه‌یش مه‌ردمانیگ ئه‌را ئاوداین زه‌وى و زار نه‌ف له‌لى وه‌رگرن.

له‌ شوونه‌یلیگیش له‌ كوردستان دویاى ئه‌وه‌ك مه‌ردم ده‌سیه‌ ره‌سیه‌ شار و كه‌ره‌سه‌ى ئاسانكارى هاته‌ وجوود، ئه‌وه‌ بوى مه‌ردم نیشته‌جى بنار جه‌وه‌ڵه‌یل هه‌ر له‌سه‌رچه‌وه‌ى سه‌ره‌كى ناو خود جه‌وه‌ڵه‌یل نزیكیان لویله‌ى ئاو دامه‌زرانن ئه‌را ئه‌وه‌ك یه‌كسه‌ره‌ ئه‌و ئاوه‌ وه‌بى ئه‌وه‌ك پیس بوود بڕه‌شیه‌ێده‌ ناو ئه‌و حه‌وزه‌یله‌ ك وه‌ ده‌سكرد دروسیان كردیان و دویاى ئه‌وه‌یش گشت ماڵیگ لویله‌ى تایبه‌ت له‌ حه‌وزه‌گه‌ كیشاو بان حه‌وزه‌گه‌یش پووشته‌ كردیان له‌وه‌ر ئه‌وه‌ك خاك و خوڵ و چشته‌یل پیس تیكه‌ڵى نه‌ود، دى وه‌و جووره‌ ئاو پاكیگ ئه‌را ژیان خوه‌یان دابین كردیان. كورد و كانیاو هه‌ر له‌كویه‌نه‌و ئاشق و ماشووق یه‌كترى بوینه‌و تا ئیسه‌یش ژیان زوورم كورده‌یل په‌یوه‌سه‌ وه‌ كانى و سه‌رچه‌وه‌یل كانیاو.