حاڵ وگوزران گه‌ن مه‌ردم و مه‌عاش كاروه‌ده‌سه‌یل

شفق نيوز

كه‌س له‌ به‌غدا و چه‌ن پارێزگایگ ڕشیانه‌ ناو جاده‌یل ئه‌را خودنیشان داین و ده‌ربڕین تویڕه‌بوینیان له‌باره‌ى گه‌نى حاڵوگوزرانیان، و داواى خاسه‌وكردن خزمه‌تگوزاریه‌یل جوور كاره‌با و شاره‌وانى و هووكاره‌كردن یا ته‌علیم، كردن، له‌ى وه‌خته‌ ك چاودێره‌یل ئابوورى و سیاسى ئاماژه‌ وه‌وه‌ دان ك عیراقیه‌یل وه‌ ڕێژه‌ى 25% هانه‌ ژیر خه‌ت هه‌ژارى وله‌هه‌مان وه‌خت گه‌وراكاروه‌ده‌سه‌یل ده‌وڵه‌ت مه‌عاش فره‌وفراوانیگ وه‌رگرن و ئمتیازات گه‌ورایگ دیرن ك كاریگه‌رى نه‌یده‌ بان بودجه‌ى گشتى ده‌وڵه‌ت عیراق.

له‌ى باوه‌ته‌ عبدالهادى حسانى نوێنه‌ر هاوپه‌یمانى نیشتمانى داوا كرد ك مه‌عاش فه‌رمانبه‌ره‌یل ده‌وڵه‌ت لاى كه‌مه‌گه‌ى 700 دۆلار بوود و له‌بان ئه‌وه‌یشه‌ جه‌ختكرد ك بایه‌ته‌ قانوونیگ بنویسریه‌ید ئه‌را ڕیكخستن مه‌عاش فه‌رمانبه‌ره‌یل هه‌ر له‌ نك هه‌ره‌مه‌گه‌ ك سه‌رۆكایه‌تى كۆماره‌ تا ڕه‌سیده‌ بویچگترین فه‌رمانبه‌ر.

حه‌سانى له‌ دریژه‌ى قسه‌یلى ئه‌را ماڵپه‌ر شه‌فه‌ق داوا له‌ حكوومه‌ت و په‌رله‌مان كرد ك ئى قانوونه‌ بخه‌نه‌ نواى گشت چشتیگ چوینكه‌ گرنگى گه‌ورایگ دیرى له‌ ڕه‌سین وه‌ دادپه‌روه‌رى كوومه‌ڵایه‌تى.

له‌لاى خوه‌یه‌و محسن سه‌عدون نوێنه‌ر هاوپه‌یمانى كوردستان له‌ په‌رله‌مان عیراق له‌ په‌یوه‌ندییگ ته‌له‌فۆنى وه‌ل ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق ئویشى:"ده‌قیگ ده‌ستوورى هه‌س جه‌خت كه‌ید له‌بان نویسانن قانوونیگ مه‌عاش و ده‌رماڵه‌ یا مخصصات سه‌رۆك كۆمار و به‌رپرسه‌یل پله‌وپایه‌به‌رز له‌ ده‌وڵه‌ت عیراق ڕیكبخه‌ید".

سه‌عدون ئه‌وه‌یشه‌ ئاشكراكرد ك:"له‌سایه‌ى ئه‌و گوێڕانكاریه‌یله‌ ك له‌ شوون ساڵ 2003 ڕوى دان، مه‌عاش كاروه‌ده‌سه‌یل ڕاده‌وه‌ده‌ره‌و بوى؛ جوور مه‌عاش هه‌رسێ سه‌رۆكایه‌تى و وه‌زیره‌یل و نوێنه‌ره‌یل، ئه‌وه‌ بیجگه‌ مه‌عاش بڕیگ له‌ كارمه‌نده‌یل قه‌یرى له‌ وه‌زاره‌ته‌یل و له‌وانه‌یش وه‌زاره‌ت خارجیه‌، ك مه‌عاشه‌یل گه‌ورایگ وه‌رگرن و هه‌رله‌یوا ئه‌وباقى فه‌رمانبه‌ره‌یلیش".

له‌باوه‌ت ئه‌و حاڵوگوزران زندگانى سه‌خته‌ ك چینه‌یل فره‌یگ له‌ كوومه‌ڵگاى عیراقى له‌تى ژیه‌ن، سه‌عدون ئویشى:ئمڕوو ملله‌ت عیراق وه‌ بارووه‌زع سه‌ختیگه‌و ڕه‌د بوود وبایه‌ته‌ مه‌عاشه‌یل وه‌ل ئى قوناغه‌و بگونجیه‌ن و له‌وانه‌یش مامۆستایه‌یل و ڕووژنامه‌نویسه‌یل و گشت خاوه‌ن پله‌یل فه‌رمانبه‌رى نزم له‌ عیراق، و ئیمه‌یش هایمن وه‌ل نویسانن هه‌ر قانوونیگ ده‌ستوورى ك ئى مه‌عاشه‌یله‌ ڕیكبخه‌ید وه‌شیوه‌یگ ك وه‌ل ئه‌و گوێڕانكاریه‌یله‌ ك ئمڕوو له‌ مه‌یدانه‌گه‌ ڕوى ده‌ن بگونجیه‌ید ، و وه‌تایبه‌تى ك عیراق ئمڕوو بویه‌سه‌ خاوه‌ن داهات مه‌زنیگ له‌فرووشتن نه‌فت، و عیراقیه‌یل هه‌ق خوه‌یانه‌ ك وه‌ى داهاتیانه‌ خوه‌شگوزرانى بكه‌ن وه‌ دابینكردن خزمه‌تگوزارى و خاسه‌وكردن بارووه‌زع زندگانى".

سه‌عدون له‌بان ئه‌وه‌یشه‌ جه‌ختكرد ك ئه‌و زیایه‌ له‌ مه‌عاش خانه‌نشینه‌یل ك په‌رله‌مان وه‌رین ئقرارى كرد، له‌ ئاست خوازریاى نه‌وى و لاى كه‌م هه‌وه‌جه‌یل زندگانى زوورمى خانه‌نشینه‌یل دابین نیه‌كه‌ید و ئویشى:"مه‌عاش خانه‌نشینه‌یل فره‌كه‌مه‌ و ئیمه‌ له‌ خول وه‌رین په‌رله‌مان هه‌وڵدایمن زیایه‌و بكه‌یمن هه‌رچه‌نى ك وه‌گووره‌ى دڵ نه‌وى و له‌ شوون ڕه‌زامه‌نى وه‌زاره‌ت دارایى بڕیار دریا هه‌ر خانه‌نشینیگ 70 هه‌زاردینار زیاى بكریه‌ید، و له‌ى خولیشه‌ هه‌وڵده‌یمن ئه‌را هاماركردن یا ته‌عدیل قانوون خانه‌نشینى ئه‌را گشتلایگ و داواى زیایكردن مه‌عاشیش كه‌یمن".

 

هه‌ڵه‌وگه‌ردانن: ماجد سوره‌مێری