گامیگ وه‌ره‌و دیموكراسى...گامه‌یلیگ وه‌ره‌و دكتاتۆریه‌ت

شفق نيوز

بڕیاره‌یله‌ بتویه‌نیگ بڕیگ له‌ ده‌زگایه‌یل سه‌روه‌خوه‌ى له‌ژیر چه‌ودیرى ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل باریگه‌وه‌ ئه‌را ژیر ده‌سڵات ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل و له‌وانه‌یش بانك مه‌ركه‌زى و ده‌سه‌ى ده‌سپاكى و دادگاى باڵا و چه‌ن ده‌زگایگ تر.

ئى مه‌سه‌له‌ى بڕیاره‌یله‌ ره‌ته‌وكردن فره‌یگ دى له‌لایه‌ن كه‌سایه‌تیه‌یل سیاسیه‌وه‌ له‌عراق، چوینكه‌ ئه‌و ده‌زگایه‌یله‌ تیه‌ریه‌نه‌وه‌ ئه‌را ژیر سایه‌ى ده‌سڵات جویر وه‌رجه‌ ڕمیان رژیم وه‌رین، ئى كاره‌ زیایى و كه‌مى وه‌رفراوانیگ  له‌لى كه‌فته‌وه‌ له‌ سیاسه‌ت ده‌وڵه‌ت عراقى و له‌هه‌مان وه‌خت چووگه‌وه‌ ئه‌را مه‌رام دكتاتۆریه‌ت ده‌وڵه‌ت ك سه‌رنه‌كه‌فتن خوه‌ى ئاشكرا كرد وه‌ دریژى ده‌یه‌ها ساڵ له‌ عومر ده‌وڵه‌ت عراق.

هه‌ر یه‌كیگ له‌ى ده‌زگایه‌یله‌ جویر چه‌ودیریگه‌ له‌بان كار ده‌وڵه‌ت، ئه‌را نموونه‌: بانك مه‌ركه‌زى مقه‌یه‌تى له‌ ئاست پویل عراقى و سه‌قامگیرى نرخه‌گه‌ى كرد وه‌ل گشت ئه‌و گه‌رده‌لویلان ئابووریه‌ ك له‌ده‌وڵه‌ته‌یل فره‌یگ هه‌ڵكرد، ئمجا هاوردنه‌وه‌ى ئى ده‌زگایه‌یله‌ ئه‌را بان سه‌رۆكایه‌تى ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل بووگه‌ مایه‌ى زاڵبوین ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل له‌بان چالاكیه‌یلى و كاركردن وه‌ یه‌ده‌گ یا ئحتیات عراق نه‌ختى وستراتیجى و ده‌خاڵه‌تكردن ده‌س ده‌وڵه‌ت له‌ كاره‌گه‌ جویر ئه‌وه‌ك وه‌رجه‌ چه‌ن مانگیگ  هه‌وڵ ئه‌وه‌ دا له‌و باوه‌ته‌وه‌ خوه‌ى ره‌فتار بكا، وه‌لى ئه‌وه‌ بوى بانك مه‌ركه‌زى ره‌تیه‌و كرد له‌وه‌ر ئه‌وه‌ك ئه‌و هه‌ڵسووكه‌فته‌ له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یله‌وه‌ عراق به‌یگه‌وه‌ ئه‌را ناو ته‌كان گه‌وراو پڕ له‌رزه‌یگ له‌ڕوى بازاڕه‌وه‌و به‌یگه‌مانه‌وه‌ ئه‌را رووژه‌یل كیشه‌ى كه‌ڵه‌كه‌بوین دارایى له‌بانمان ك ئابوورى عراق ره‌سانه‌ كنار مه‌رگ. ئمجا له‌لایگه‌وه‌ ئى جووره‌ ره‌فتاره‌یلیگ  بووگه‌ مایه‌ى كۆنترۆڵكردن ئحتیاته‌یل عراقى له‌ده‌یشت و كیشه‌ى دادوه‌رى و زه‌فتكردن دارایى عراقى له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌یل قه‌رزده‌ر جویر ئه‌وه‌ك له‌ مه‌سه‌له‌ى خه‌ته‌یل ئاسمانى عراقى ڕویدا. له‌لایگ  تریشه‌وه‌ مه‌سه‌له‌گه‌ كاریگه‌رى كه‌یگه‌ بان ئه‌و هه‌وڵه‌یل وه‌رده‌وامه‌ ك دریه‌یگ له‌وه‌ر خاتر ده‌ركردن عراق له‌ به‌ند هه‌فتم جویر ئه‌وه‌ك وه‌رپرس بانك مه‌ركه‌زى په‌نجه‌ ئه‌ڕاى دریژ كرد. له‌باوه‌ت كۆمسیۆن سه‌روه‌خوه‌ى هه‌ڵوژاردنه‌یلیش ئه‌ویش وه‌رپرسه‌ له‌بان پاكى و سه‌روه‌خوه‌یى پرووسه‌یل هه‌ڵوژانن له‌ عراق.

دادگاى یه‌كێتى له‌ساڵ 2006 سه‌روه‌خوه‌یى خوه‌ى ئاشكرا كرد له‌وه‌ختیگ هه‌ردوگ مادده‌ى (102 و 103) ده‌ستوور یه‌كلاوه‌ كریا، ك له‌و وه‌خته‌ ئه‌نجوومه‌ن باڵاى دادوه‌رى جه‌خت له‌بان سه‌روه‌خوه‌یى ئه‌و ده‌سه‌ یا هه‌یئاته‌یله‌ كرد ئه‌را چه‌ودیرى ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل، ئمجا له‌ حاڵه‌تیگ ئه‌گه‌ر بایگ و په‌یوه‌س بكریه‌یگه‌ ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یله‌وه‌، ئه‌وه‌ بیگومان ئه‌و سه‌روه‌خوه‌ییه‌ له‌ده‌سده‌یگ و كه‌فیگه‌ ژیر مه‌ترسى و كاریگه‌رى قه‌واره‌یل سیاسى جى وه‌جیكار له‌ ده‌سڵات و هه‌مان ئه‌و مه‌ترسیه‌ ڕه‌سیگه‌ ده‌سه‌ى ده‌سپاكى ك ناجووریه‌یل فره‌یگ ئاشكرا كرد و له‌ڕوى كاره‌یل ته‌زویر و ناشه‌رعیه‌یل فره‌یگ  وسیا جویر ئه‌وه‌ك له‌وزاره‌ته‌یل فره‌یگ رویداو له‌وانه‌یش وزاره‌ت بازرگانى.

وسیان له‌ڕوى ئى كاره‌ هاوكارى و یه‌كگرتگى هه‌وڵ ده‌سڵات بڕیاردانان و دادگاى ده‌ستوورى توایگ  وه‌ل ریكخریاگه‌یل كوومه‌ڵگاى مه‌ده‌نى و هه‌وڵ رووژنامه‌گه‌رى له‌وه‌ر خاتر لاوردن ئیجووره‌ كار و سه‌رپیچیه‌یله‌و هه‌وڵداین له‌وه‌ر دویره‌و خستن ده‌س ده‌وڵه‌ت له‌ى ده‌سه‌یل سه‌روه‌خوه‌یه‌ تا نه‌چووگه‌وه‌ ئه‌را وه‌خت وه‌رین له‌ژیر سایه‌ى دكتاتۆریه‌ت.

 

فه‌ره‌یدون كه‌ریم مه‌لك