كۆنفۆشيه‌ت و ئاينده‌ی چين

شفق نيوز

سيمايه‌يل شارستانيه‌ت (چين)يش روی له‌و وڵاته‌ كه‌ن . شارستانيه‌ت چين چووگه‌وه‌ ئه‌را هه‌زاره‌ی دويم وه‌رجه‌ زايين ، جوير ئه‌وه‌ك چوين وڵات چين ده‌وريگ گرينگ له‌ پيشكه‌فتن بازاڕه‌يل جه‌هان داشتگه‌ .

وه‌ختيگ (ئه‌ژدها)ی چينی له‌هه‌ردوگ سه‌ده‌ی گوزه‌يشت خه‌فتويگ ، رووژئاوا وه‌ ته‌واوی پيشكه‌فت و په‌ره‌ دا ته‌كنۆلۆژيا تا ئه‌وه‌ بوی جه‌هان بويه‌ ئاواييگ جه‌هانگيری بازرگانی بويچگ ، وه‌لی وه‌ختيگ چين له‌ دو ده‌يه‌ی دوياخر ئاگاداره‌و بوی ، بويه‌ مه‌ڵوه‌نيگ گه‌ورای عه‌وله‌مه تا كاڵايه‌يل ئه‌رزانی وه‌شيوه‌ی گونجياگيگ ئه‌را جه‌هان دابين بكريه‌يگ . ئمجا پرسياريگ هه‌س له‌يراو ئه‌كاديميه‌يل يابانی هه‌راسان كردگه‌ ك ئه‌ويش ئه‌وه‌سه‌ چوين وڵات چين له‌ماوه‌ی ئی سه‌ده‌ تويه‌نست په‌ره‌ به‌يگه‌ هه‌ردوگ سستم ئابووری و سياسی خوه‌ی ؟ دياره‌ شارستانيه‌ت چين له‌سه‌رده‌م (شانج) له‌ده‌يشتايه‌يل ده‌رياچه‌ی (زه‌رد)و له‌سه‌ده‌ی (١٦)ی وه‌رجه‌ زايين ده‌س وه‌پيكردگه‌ . دويای ئه‌وه‌يش قوناغ ده‌ركه‌فتن فه‌لسه‌فه‌ی چينی له‌شوونی هات له‌سه‌رده‌م (ئه‌لزۆ) كك ئه‌را ماوه‌ی ٩ سه‌ده‌ وه‌رده‌وام بوی و له‌تی فه‌لسه‌فه‌ی كۆنفۆشيه‌ت ناوبانگ ده‌ركرد .

دامه‌زرنه‌ر كۆنفۆشيوس ، فه‌يله‌سووف گه‌ورای چين (كينگ فو زی) بويه‌ ، ك ساڵ ٥٥١ وه‌رجه‌ زايين له‌ خيزانيگ ره‌گه‌زپاك و نه‌دار هاته‌سه‌ دونيا ، له‌عومر ٣ ساڵی باوگی مريگ و دايگی گه‌ورای كردگه‌ .

كينگ چه‌نه‌ها كار كردگه‌ ، وه‌ك شوانی و نويسه‌ر و وه‌زيفه‌دار كتاوخانه‌و بيجگه‌ ئه‌وه‌يش ئه‌هميه‌ت فره‌يگ داسه‌ زانست وزانياری تا ره‌سيه‌سه‌ پله‌ی وه‌زير دادگا ، وه‌لی فره‌ ناڕه‌حه‌ت بووگ له‌ده‌س گه‌ناته‌كاری فه‌رمانڕه‌وای وڵاته‌گه‌ی و بڕيار ده‌يگ له‌وڵات چين بگه‌رديگ و كاريگ تر بوينيگه‌وه‌ . ئمجا چووگ له‌ولايه‌ته‌يل تر كار دوينيگه‌وه‌و ده‌سكرده‌ په‌خشه‌وكردن هويروڕايه‌يل سياسيه‌گه‌ی ، وه‌لی بيئوميد بووگ و نيه‌تويه‌نيگ مه‌به‌سه‌گه‌ی باريگه‌ دی ، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش تيه‌يگه‌وه‌ ئه‌را وڵاته‌گه‌ی خوه‌ی له‌وه‌ر خاتر په‌خشه‌وكردن رينمايه‌يل فه‌لسه‌فه‌گه‌ی ك له‌په‌نج وه‌رگ جه‌ميانه‌و كردويگ و ناوبانگی فره‌يگ ده‌ركرد و تا له‌ساڵ ٤٧٩ وه‌رجه‌ زايين ماڵئاوايی يه‌كجاری له‌دونيا كرد .

رينمايه‌يل كينگ گرينگی يا ئه‌هميه‌ت زانست و هويره‌وكردن ئازاد ئسپات كه‌ن و دويای ئه‌وه‌يش ده‌رسه‌يل ئه‌خلاقی له‌تاريخ ئه‌را چاره‌سه‌ركردن كيشه‌و گرفته‌يل ژيان و نه‌فوه‌رگرتن له‌ زانياريه‌يل گه‌ردوون ك پيشنيار سستميگ سياسی كرديان ك ژيان و كوومه‌ڵگا وه‌يه‌كه‌وه‌ جه‌مه‌و بووگ و متمانه‌ بياشتووگ له‌بان حوكميگ پاشايه‌تی ك گشت ولايه‌ته‌يل بنه‌يگه‌ يه‌كه‌وه‌و په‌يوه‌س بوون وه‌ ئبداع و به‌هره‌و ره‌فتاره‌يل خاسه‌وه‌ ، ئه‌ويش وه‌ مه‌رجيگ گشت سه‌ركرده‌يل نموونه‌ی خاسسازی و سه‌قامگيری بوون . كينگ جه‌خت له‌بان سه‌قامگيری و دڵسووزی كرد له‌په‌يوه‌نديه‌يل ئنسانی و دادپه‌روه‌ری كوومه‌ڵگا له‌وه‌ر خاتر دامه‌زرانن ده‌وڵه‌تيگ دادپه‌روه‌ر و يه‌كگرتگ و سه‌قامگير ك دوير بووگ له‌ سته‌م و گه‌ناته‌كاری ، هه‌مان وه‌خت هان جووره‌يل جياجيای هونه‌ری ده‌يگ ك گوزارش له‌ هس و سووز كوومه‌ڵگا بكه‌ن و داوای دويره‌وخستن جه‌نگه‌يل كرد و داوای كاركردن كرد له‌وه‌ر خاتر له‌وه‌رخاتر ئاشتی و گه‌شه‌سه‌ندن ناونی ملله‌ته‌يل جه‌هان ، ئمجا ئه‌وه‌ بوی ملله‌ت و سه‌ركرده‌يل و فكرمه‌نه‌يل چين جاريگ تر ده‌سكردنه‌ زنگه‌وكردن كلتوور كۆنفۆشيۆسی ، ك يه‌يش وه‌ئاشكرا له‌ری و ڕه‌سم وازكردن ئؤڵمپيات په‌كين ساڵ گوزه‌يشت ده‌ركه‌فت ك چه‌نه‌ها قسه‌يل كۆنفۆشيۆس له‌تی دوباره‌وه‌ كريا .  ‌