یه‌كم ئایار عه‌ید كارگه‌ره‌یله‌ یا بێكاره‌یل ؟

شفق نيوز

ڕاسیه‌یل ئمڕوژى عراق وێنه‌ێ ئاشكراێگه‌ له‌ فه‌لسه‌فه‌ێ توڵه‌ كردن ئه‌مریكا و وڵاته‌یل خوه‌ر ئاوا له‌ كارگه‌ره‌یل ، چ له‌ سه‌رده‌م رژیم دكتاتوری ك گشت توانایی وڵات له‌ جه‌نگه‌یل بێهوده‌ و وێران كردن وڵات وه‌كار گرد و چ له‌ سیستم ده‌سه‌ڵات دوێاێ دكتاتوری ك عراق كرده‌ مه‌یدان ململانى تایفی و ڕژانن خوێن جوانه‌یلێ و خه‌رج كردن ملیاردها دولار ئه‌ڕا قویله‌و كردن ناكوكه‌یل ، له‌جێ ساڕێژ كردن زه‌خمه‌یل ده‌روێنى و سه‌رله‌نوو سازین نیشتمان و تیمار كردن زه‌خمه‌یل ملله‌ت ك توێش سه‌ركرده‌یل تایفی و حزبه‌گانیان هاتێه‌.

له‌ شوون ئێ هه‌مگه‌ وێرانیه‌، دى ئاهه‌نگ و عه‌ید ئه‌ڕا عراقیه‌یل بێ واتاس ، له‌وانه‌یش عه‌ید كارگه‌ره‌یل ، له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ ئیمه‌ ته‌نیا خوو گردیمه‌سه‌ ئاهه‌نگ پرسه‌ و ئازیه‌تبارى ك وه‌ل ژیان و گوزه‌ران پڕ له‌ خوسه‌ و نه‌هامه‌تى و ئاینده‌ێ ناڕوشنمان گونجێه‌ێ ، ئمڕوژه‌ له‌ هه‌ر ماڵ عراقیێگ ناڵه‌ و خه‌م و خوسه‌س و هه‌ر هاوڵاتى هه‌ڵگر جورێگ له‌ ژان و حه‌سره‌ته‌ و ئاینده‌مانیش ڕوشن نییه‌ تا وه‌ئومیده‌وه‌ بچیمنه‌ پیریی.  

وه‌ى خاتره‌ عراق باێه‌د یه‌ك ئایار ناو بنه‌ێگه‌ عه‌ید بێكاره‌یل له‌ جیاتى عه‌ید كارگه‌ر ، له‌ شوون ئه‌وه‌گ كارگه‌ره‌یل عراقی له‌ ئه‌نجام یاسایه‌یل و بڕیاره‌یل زاڵمانه‌ێ ڕژیم گوزه‌یشته‌ ، فه‌ره‌ له‌ مافه‌یلیان ك له‌ شوون شورش 14ى ته‌موز 1958  وه‌ده‌س هات له‌ كیسیان چیه‌ و سه‌رجه‌م ده‌سه‌ڵاته‌یل دویاێ عه‌بدولكه‌ریم قاسم له‌ دژ ماف كارگه‌ره‌یل وسان و به‌ڵگه‌یش ئه‌ڕا ئێ قسه‌مانه‌ بڕیار (150)ى ساڵ 1987 و یاسای ڕێكخستن كار سه‌ندیكایی ژماره‌ (52) ساڵ(1987)ه‌ ك وه‌پێچه‌وانه‌ێ كار سه‌ندیكایی له‌ ده‌زگاگان كه‌رت گشتی داڕێژیانه‌ و كه‌ش و هه‌واى ناله‌بار ئه‌ڕا هه‌ڵوژاردنه‌یل ڕواڵه‌تى فه‌راهه‌م كه‌ن ك حكومه‌ت له‌ ڕێ ئه‌و كه‌ش و هه‌وا بتوێه‌نی ده‌سه‌ڵات خوه‌ێ بسه‌پنێگه‌ بان ڕێكخراوه‌یل وه‌شێوه‌ێ گشتێ و ڕێكخراوه‌یل كارگه‌رى وه‌شێوه‌ێ تایبه‌ت.

له‌ بان ئه‌و بنه‌وا ، باێه‌د بێكاره‌یل كار وچالاكى له‌ێ ڕوژه‌ داشتون ، ده‌ستور عراق ماف كاركردن چه‌سپانگه‌ و ئه‌رك ده‌سه‌ڵاته‌ ك كار ئه‌ڕا گشت ئه‌وانه‌گ تواناێ كاركردن دێرن ، فه‌راهه‌م بكه‌ێگ ، وه‌لێ ده‌سه‌ڵات دوێاێ ڕژێم دكتاتوری ، سه‌رقاڵ بونیاد ناین ئداره‌ێگه‌ ك ده‌سكه‌فت ئه‌ڕا خوه‌یان و حزبه‌گانیان له‌ بان حه‌ساو مه‌ردم داشتوگ و بڕیار و شێوازه‌یل كاركردنیان ژماره‌ێ بێكاره‌یل زیاتر كردێه‌ چ ئه‌وانه‌گ ئه‌ڵگر بڕوانامه‌ى زانكون یا هه‌ڵگر بروا نامه‌ێ په‌یمانگا و ئاماده‌ییه‌ پێشه‌ییه‌گانن و ژماره‌ێ ئه‌و بێكاره‌یله‌ ك ئه‌ڵگر بڕوانامه‌ێ به‌رزن ساڵانه‌ زیاتر له‌ 250 هه‌زار كه‌سن ، له‌ وه‌ختێگ وه‌زیره‌یل و ده‌زگا حكومیه‌گان باس له‌ نه‌بوێن دامه‌زرانن كه‌ن وه‌ هوكار نه‌یاشتن بووجه‌ ، واته‌ حكومه‌ت هه‌مراى وه‌رپرسه‌ له‌ زیاێ بوێن ژماره‌ێ بیكاره‌یل.

هه‌ر عراقی بێكارێگ بایه‌د ڕوژ یه‌كم ئایار وه‌ ڕوژ نیشتمانى خوه‌ى َ بزانێ و باێه‌د له‌ێ ڕوژه‌ له‌ باوه‌ت ژیان و گوزه‌ران ناله‌بار خوه‌ێ و شكست ده‌سه‌لات له‌ ئاوه‌دان كردن نیشتمان ، موسائه‌له‌ێ حكومه‌ت بكه‌ێگ ، به‌ڵى نیشتمان ته‌نیا وه‌كار و هه‌وڵ و ته‌قالا ئاوه‌دان كرێه‌ێ ، نه‌گ وه‌ ئاره‌زو و دروشم و ووتار و به‌ڵێن داین سه‌ركرده‌یل له‌ ئاهه‌نگ و بوونه‌گان.

عه‌لى فه‌هه‌د یاسین

ج ك