هویر ئابوورى له‌سه‌ده‌یل ناوڕاس

شفق نيوز

فراوانى شوونه‌یل جوگرافى و جه‌نگه‌یل ویرانكاریه‌وه‌، ك ئمپراتۆره‌یل ناچار بوین پشت وه‌ لامه‌ركه‌زیه‌ت بووه‌سن له‌ وه‌ڕیه‌وبردن كاروبار ئمپراتۆریه‌ته‌یلیان له‌ڕى به‌خشین ده‌سڵات خاسیگ وه‌ جه‌نگاوه‌ره‌یلیان ئه‌را وه‌ڕیه‌وبردن كاروبار مه‌ردم له‌ ناوچه‌یلیان.

له‌ڕاسى ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌یله‌ ده‌زگایگ وه‌ڕیه‌وبه‌رى یا ئدارى دروسكردیان و چالاكى كشتوكاڵى و كاره‌یل تر شاده‌مار ئه‌و ده‌ره‌به‌گه‌یله‌ بوى، له‌ڕوى سیاسیشه‌وه‌ سستم به‌نایه‌تى یا عه‌بدایه‌تى له‌تیان په‌یڕه‌و كریا، ك له‌سایه‌ى ئه‌و چشته‌وه‌ ئه‌و تاكه‌یله‌ ك خه‌ریك كشتوكاڵى بوین وه‌ك به‌نه‌ یا عه‌بید مامڵه‌ وه‌لیانا كریاو هووكاریگ بوین وه‌ك هووكاره‌یل تر كاركردن، كومه‌ڵگایش له‌و سه‌رده‌مه‌ كومه‌ڵگایگ چینایه‌تى بوى و له‌ سێ چین پیكهات، ئنجا پیاوه‌یل دینى كار و ئه‌ركیان ئه‌نجامداین كاروبار دینى بوى و چینه‌یل جه‌نگاوه‌ریش وه‌رگرى یا دیفاع له‌ مه‌رز و مه‌ركه‌ز دامه‌زریاگه‌ فیوداڵیه‌گه‌ كردیان و چین جفتیاریش كار و پیشه‌یان كاڵین و كشتوكاڵ بوى. وه‌ل ئه‌وه‌یشا جموجویلیش له‌ناونى ئه‌و چینه‌یله‌ له‌ڕوى گوزرانه‌وه‌ له‌ چینیگه‌وه‌ ئه‌را چینیگ تر جیاواز و مه‌رزدار بوى.

ئه‌و په‌ره‌سه‌ندنه‌ ك له‌كووتاى سه‌ده‌یل ناوڕاسه‌وه‌ ده‌س وه‌پیكرد، له‌ ئه‌نجام پیشكه‌فتن زانست و ده‌ركه‌فتن چه‌نه‌ها داهینان یا ئبداع گرنگ  بوى له‌ مه‌یدان وه‌كارخستن هیزه‌یل سروشتى له‌ خزمه‌ت ئاده‌میزاد جویر وه‌كارهاوردن ئاو، هه‌وا ئه‌را به‌رهه‌مهاوردن وزه‌ یا تاقه‌و سه‌رهه‌ڵداین سستم ده‌وره‌یل كشتوكاڵى له‌وه‌ر خاتر زیایكردن پیت و به‌ره‌كه‌ت زه‌وى وزار، له‌ شوون ئه‌وه‌یش هووكاره‌یل جیوازكردن و قه‌یرى سستم ده‌زگایى تر ئه‌را ئاسانه‌وكردن پرووسه‌ى ئاڵشتكارى بازرگانى وه‌ك سستم باوه‌ڕوه‌پیداین و سستم په‌ره‌وه‌پیداین ساڵانه‌و فراوانكردن به‌رهه‌م كشتوكاڵ و زیایبوین ئاڵشتكارى بازرگانى له‌ به‌رهه‌مه‌یل كشتوكاڵى. ئنجا له‌یرا تویه‌نیم ئشاره‌ت وه‌و چشته‌یله‌ بكه‌یم ك له‌سه‌ده‌یل ناوڕاس كار وه‌پیان كریا وه‌ك:

* قه‌رزنه‌داین وه‌رانوه‌ر وه‌ قانجاز، چوینكه‌ وه‌كار حه‌رامیگ زانستیانه‌ى.

* پشت به‌سانن وه‌ نرخ دادگه‌رانه‌ یا عادڵانه‌ له‌مه‌سه‌له‌ى سه‌ندن و فرووشتن.

* وه‌ڕیه‌وبردن پرووسه‌یل سه‌ندن و فرووشتن ته‌نیا له‌شوون دیاریكریاگ(بازاڕ).

* ڕینه‌داین وه‌ سه‌ندن هه‌ر به‌رهه‌میگ وه‌رجه‌ ئه‌وه‌ك بایگه‌ به‌رهه‌م.

* ڕینه‌داین وه‌ سه‌ندن كاڵا ئه‌را ئه‌نبار یا خه‌زنكردن و دوباره‌ فرووشتنه‌وه‌ى.

* ڕینه‌داین وه‌ وه‌كراداین بنیات و زه‌وى و زار كشتوكاڵى.

وه‌ى جووره‌ له‌و قوناغه‌ تویه‌نستنه‌ زاڵ بوونه‌ بان ئه‌وه‌ك زه‌ره‌د له‌لى كه‌فته‌سه‌وه‌و پویلیش قیمه‌ت داشتگه‌و كه‌س نه‌تویه‌نستگه‌ ساخته‌كارى یا ته‌زویر له‌لى بكا جویر ئه‌وه‌ك ئیسه‌ به‌عزه‌جاریگ ڕویده‌یگ  و بیجگه‌ ئه‌وه‌یش ئاست داوه‌زین پویل یا به‌رزه‌وبوینى وه‌ك ئیسه‌ نه‌ویه‌و ساه‌قامگیرى داشتگه‌.