وشه‌يل كوردی له‌ ناو زووان فارسی

شفق نيوز

١- ڕووژين يا ڕووژان= رووژ+ ين(ان) = هه‌ جوی رووژ =likeday : تايبه‌تمه‌ندی رووژ يه‌سه‌، رووشنه‌و و روشن تر له‌ رووژ نه‌ێريم.

ئه‌ی وشه‌ وه‌ رووشن چێيه‌سه‌ ناو زووان فارسی.

2. واژکان = واژه + کان(... کان = The + …s) = الکلمات = The words :

وشه‌ی واژه‌ له‌ زووان كوردی له‌(وێژ) ده‌ری كردنه‌. ئه‌را نموونه‌:(گورانی وێژ) يانی=  له‌ فارسی خواننده(آهنگ گو)– (گرلاوێژ)= وڕينه‌كه‌ر له‌ فارسی هذیان گو، واژه‌ يانێ چێشتگ ئويشه‌يد. وشه‌ی(واژه‌كان) وه‌ی جوور وه‌ ناو(واژگان) چێيه‌سه‌ ناو زووان فارسی. وشه‌ی واژه‌كان يانێ: Thewords وه‌لێ واژگان يانێ    words په‌تی. له‌ی هه‌يسه‌و"واژه‌كان" له‌ روی واته‌وه‌و له"واژه‌گان" فره‌تره‌ك و پرتره‌كه‌.

3- دوژمن = دوژ+من = ضد من = Against me: وشه‌ی دوژمن له‌ زووان كوردی يانێ به‌ره‌ێگ كه له‌ وه‌رايوه‌ر هێرش يا په‌لامار بوود.

وشه‌ی"دوژ" جوور دژ(dej و جيا وه‌ل دوژا) هاتيه‌سه‌ ناو فارسی. ئمجا(دژ) له‌ فارسی وه‌ مانای قه‌ڵاێگ بته‌و تيه‌ێد. ئمجا وشه‌ی(دوژمن) چوی"دشمن" چێيه‌سه‌ ناو زووان فارسی.

4- بيژ‌ن = بێ+ ژن= بدون زن= Unmarrie : وشه‌ی بێژن چوی: بيژن و يه‌ی ناو تايبه‌ت چێيه‌سه‌ ناو زووان فارسييه‌و. وشه‌ی بيژن ئه‌را ناو نان پيايل وه‌ كار تيه‌ێد له‌ زووان فارسی.

٥- اژده‌ها= نازكه‌و كاڵه‌و بوی(ئاژيده‌هاك=:(Dragon ئاژيده‌هاك ناو پادشاێگ كورد له‌ زه‌نجيره‌ پادشايل"ماد" بويه‌ كه وه‌ر له‌ ٢٥٠٠ سال ژيانه‌. وه‌ مه‌مه‌ر يه‌گ زڵم و زوورێگ فره‌ وه‌ مه‌ردم كرديه‌، روخسارێگ فره‌ ترسناك و ڕخبه‌ر داشتيه‌. ئاژيده‌هاك هه‌ ئه‌و"ضحاک"ه‌سه‌ كه له‌ شانامه‌ی فرده‌وسی وه‌ل بڕێگ ئه‌فسانیا مئتلِ هاورديه‌. دوياييش كاوه‌ی ئاسنگه‌ر ك خوه‌ی كوردێگ بويه‌، دژ ئه‌ی پادشا ئه‌ڵسايه‌و  شوڕش كرديه‌."ضحاک" ماروه‌ كوڵ كه له‌ ئه‌فسانه‌يل هاتيه‌، ئاماژه‌ی وه‌"ئاژيده‌هاك"ه‌ و له‌ وشه‌ی"ئه‌ژده‌ها" وه‌ر گیریاس و وشه‌یگ ره‌سه‌ن و کوردی په‌تيه‌.

٦- كه‌ژاڵ= ئاسك چه‌وسيه‌و قه‌شه‌نگ = Gazelle: وشه‌ی كه‌ژاڵ وه‌ شێوه‌ی "غزال" چێيه‌سه‌ ناو زووان عه‌ره‌روێ و وه‌ی جووره‌ Gazelle له‌ عه‌ره‌وێ چێيسه‌ ناو ئه‌نگليسزی!. ئه‌ی وشه‌يشه‌ ئه‌را ناو ئايه‌و وه‌ تايبه‌ت ژنه‌يل وه‌ كار تيه‌ێد.

٧- ژيان(ژين)= زندگی = Life: ژيان يا خوو ژين وه‌ شێوه‌ێگ جان(گيان) چێيشه‌ ناو زووان فارسی. ئه‌ی وشه‌يشه‌، وشه‌يگ تره‌ك له‌ زووان كورديه‌ كه ڕيشه‌گه‌ له"گيان"ه‌ كه له‌ فارسی وه‌ پێ ئويشن"جان" هاتيه‌ و هه‌ ئه‌و مانايشه‌ له‌ فارسه‌ ده‌ێد.

بژی له‌ فارسی يانێ:(زنده باشی) زێنگ بويد. له‌ دو زووان زێنگ دونيا" پێت ژ له‌ وشه‌يل ڕه‌سه‌نه" ک له‌ ناو ئه‌ی دوزووانه‌ يه‌كێگ كوردی و ئه‌وه‌كه‌يش فه‌رانسه‌ هه‌سان و هێمانيش هه‌ وه‌ركار تيه‌ن.

٨- ژووان = زێنگ و سه‌رهاڵ(زنده و با طراوت) = fresh & young : ژووان وه‌ شيوه‌ی(جوان) تويله‌ و جاێڵ چيسه‌ ناو زووان فارسی.

جوانه‌- له‌ وشه‌يگ ژووانه‌ ك وشه‌يگ كورديه‌ گرياس.

٩- دوژخوار= دوژ + خوار= چه‌واشه‌ی خوار وه‌ره‌وبان= بالا = High: له‌ كوردی خوارگ يانێ خوار كه له‌ فارسی وه‌ شێوه‌ێ هاماری(پست) و(ذلیل)يش مانای كردنه‌. دوژخوار وه‌ شێوه‌"دشخوار" چيه‌سه‌ ناو وێژه‌ی فارسی كوينه‌‌. ئينگه‌يش"دشخوار"يش له‌ زووان ئينگه‌ی فارسی بويه‌سئ"دشوار". دشوار له‌ فارسی وه‌ی جووره‌ مانا ده‌ێد: سه‌خت و تاقه‌ت له‌ ده‌س به‌ر و دژ وه‌ ئاسان ماناگه‌يه‌.

چێن وه‌ره‌و بان(دژ وه‌ خوار"ضد پایین": وه‌ كوردی دژخوار) وه‌ له‌ فارسی وه‌ مانای"سخت و دشوار"ه‌.

١٠- رێژه‌= ڕشيان(ریخته شدن، جريان، جريان يافتن)=  flowing: وشه‌ی رێژاندن له‌ زووان كوردی يانێ ڕشانن. رێژه‌ كوڵ كرياێگ له‌ رێژانیدانه‌ ك وشه‌يگ ره‌سه‌ن كورديه‌.

وشه‌ی"رێژه‌" وه‌ شێوه‌ێ" رژه"‌هاتيه‌سه‌ ناو زووان كوردی و چوی جويليان له‌ دويا يه‌ك و ڕێ كردن له‌ پشت سه‌ريه‌كه‌ مانا ده‌ێد. ئه‌ی وشه‌ فێشتر واژه‌يگه‌ ك له‌ ناو ئه‌رتش وه‌ كار تيرنه‌ی.

 

شۆڕش شاواز