ئه‌را كورد له‌ توركيا ره‌شبينه‌؟

شفق نيوز

ركابه‌ره‌يلی، مانشێت سه‌ره‌كی خه‌وه‌ره‌يل ئانكارا داگرتويد، بڕێگيش ته‌نانه‌ت ترس ئه‌وه‌ داشتن ك وه‌ل سوپایا رويوه‌ڕوی بوون.

ئه‌مڕوو وه‌ل ئه‌وه‌يشا بێجگه‌ له‌ مه‌سه‌له‌ی كورد، سياسه‌ت ناوخوه‌ی كيشوماته‌. ئه‌ی مه‌سه‌له‌ ته‌حه‌دا گه‌وراگه‌ی توركيا له‌ ساڵ ٢٠١٢س‌. له‌ی دوياڕووژه‌يله‌ قه‌يرانێگ له‌ی وڵاته‌ سه‌رهه‌ڵداس‌. پۆليس هه‌زاران چالاك كورد ده‌سگير كرد. شايه‌د‌ بڕێگ كه‌س‌ له‌ی گيريايله‌ په‌يوه‌ندی وه‌(پ.ك.ك) داشتوون، وه‌لی ئه‌وانه‌ی تره‌ك سه‌ر وه‌ پارت ئاشتی و ديموكراسی(به‌.ده‌.په‌) بوين ك هێزێگ شه‌رعيه‌ له‌ ياساداناين توركيا هه‌رچه‌ن ك ئه‌ی پارته‌ سه‌رزنش(پ.ك.ك) ناكا.

ئه‌را ئه‌وه‌گ چشته‌يله‌گه‌ و بڕتره‌ك بڕشيه‌يده‌ يه‌كاو خرواتره‌كه‌و بوود، سوپای توركيا كاروانێگ كووڵبه‌ر كورد كرده‌ ئامانج ك چنه‌ فامستوين ئه‌وانه ‌(پ.ك.ك)ن و له‌ بان سنوور توركيا و عێراق ديرن ڕه‌ی بوون و ٣٥ كه‌س له‌ هاووڵاتيه‌يل خوه‌ی كوشت.

ئه‌ی كوشتنه‌يله‌ له‌ وه‌ختيگ خراو رويدا. فره‌ له‌ ناسيۆناليسته‌يل كورد تويڕه‌ بوين وه‌ تايبه‌تيش له‌ وازه‌وبوين قاپيه‌ كورديه‌گه‌ی له‌ ساڵ ٢٠١٠ ك وه‌ ئوميد ئه‌وه‌ بوين بڕێگ ماف وه‌ كورده‌يل بوه‌خشيه‌يد و شكست خوارد و نه‌تويه‌نست ئه‌و كاره‌ بكا.

له‌ هه‌ر وه‌ختيگ تر بوياتا، توركيا تويه‌نست تويڕه‌يی كورده‌يل بخاده‌ پشت گووش، وه‌لی له‌ رووژ ئمڕوو نه‌!.

تا ئه‌ی دويايشه‌ ئانكارا تويه‌نست وه‌ كورده‌يل توركيا بويشێ: حاڵ و باڵتان خاسه‌!

ئه‌را گه‌شه‌كردن ئابووری وڵاته‌گه‌ سه‌ربه‌ستی سياسی له‌ ئه‌نجام ريفۆرمه‌يل يه‌كگرتگ ئه‌و‌روپا بشه‌ڵه‌قنێدن، بايه‌د كورد نرخ ئه‌وه‌ بزانن ك دێرن... ئيسه‌يش هويچ چشت تره‌كيش ئاڵشت ناكريه‌يد!.

له‌ وه‌ر يه‌ك كورده‌يل عێراق هه‌ر وه‌يجووره‌يش حاڵ و باڵيان خاسه‌ ك فره‌ له‌ كورده‌يل توركيا حه‌سويدی له‌ليان به‌ن ئه‌را ئه‌و ئوتۆنۆميه‌ ك برايل كورديان له‌ هه‌ولێر و سلێمانی هاوردنه‌سه‌ی ده‌س و دێرنه‌ی. كورده‌يل عێراق سه‌روه‌خوه‌يان و كومه‌ڵگای كورده‌يل چالاك سياسی توركيا خوه‌زگه‌ ئه‌رای خوازن و حه‌سويدی ئه‌رای خوازن. هه‌ر وه‌يجووريشه‌ خوه‌زگه‌و ئابووريش. تا  دو ساڵ له‌يه‌ووه‌ر دياربه‌كر و شاره‌يل كورد تره‌ك له‌ سلێمانی گه‌شه‌كردگتر بوين، وه‌لی ئمڕوو وه‌ چه‌واشه‌يه‌و راسه‌!.

پێكهاتن ئه‌ی دويايی ئه‌نكارا وه‌ل كورده‌يل عێراق سنوور توركيا - عێراق كرديه‌سه‌  خه‌تێگ ته‌نيا له‌ بان قاقه‌ز هه‌سه‌ی، فره‌ له‌ كورده‌يل توركيا رووژانه‌ ئه‌را كارو كاسبی وه‌ پيا تيه‌ن و چن، بڕێگيش له‌ ليان هه‌ر له‌وره‌ دريژه‌ وه‌ خوه‌ين خوه‌يان ده‌ن، كه‌سان تره‌كيش وه‌ل يه‌كا ژيه‌ن و وه‌ل كورده‌يل توركيايا ژن و ژنخوازيش دێرن و گه‌شه‌ كردن و شكۆمه‌ند بوين كورديش دوينيمن. گه‌شه‌كردن و ئه‌ڵكيشان كورد عێراق، يه‌ی ره‌شبينييگ له‌ ناو كورده‌يل توركيا دروس كرديه‌ ك حه‌سويدی وه‌ ئه‌وه‌ به‌ن ك كورده‌يل عێراق دێرن و فره‌تريش... رويداگه‌يل سوريايش!، ئانكارا فره‌تره‌ك ئاڵوزه‌و كرد وه‌ مه‌مه‌ر ئه‌و كه‌ل كۆمه‌ڵايه‌تيه‌گه‌ی كورده‌يل توركيا له‌ توركيا دێرن‌. ئه‌گه‌ر ئه‌سه‌د بڕميه‌يد، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ هه‌س كورده‌يل سوريا بڕێگ ده‌سكه‌فت ده‌ستووری وه‌ربگرن. ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئۆتۆنۆميش وه‌ ده‌س نارن، بوونه‌ خاوه‌ن هێزێگ سياسی و رێزگرتن و وه‌ يه‌يشه‌ ره‌شبينی فره‌تره‌كێگ ئه‌را كورده‌يل توركياس.

كورد ئيران ناوچه‌ی كوردستان خوه‌ی دێرێ، هه‌رچه‌نيش ئيران له‌ ديموكراسی دويره‌، له‌ ئاينده‌يگ نزيك كورده‌يل توركيا له‌(به‌خته‌وه‌رترين كورد)ه‌و له‌ خوه‌رهه‌ڵات ناوڕاس بوونه‌ هه‌ژارترين كورد له‌ روی سياسيه‌و له‌ی ناوچه‌.

له‌يره‌ ده‌ستوور نوو توركيا ئه‌ياده‌و وه‌ر، له‌ ساڵ ٢٠١٢ بايه‌د ده‌ستوورێگ مه‌ده‌نی نويسيای و گه‌ڵاله‌ بكا. ئه‌گه‌ر ئانكارا ئه‌ی ده‌رفه‌ته‌ بارێده‌ ده‌س ئه‌را دروسكردن ده‌ستوورێگ وه‌ راسی ليبراڵ ك له‌ ناوی ماف كول كه‌س له‌تێ فراوانتر بوود وه‌ليا كورده‌يليش، يه‌ چنه‌ له‌ كورده‌يل توركيا ئه‌كا له‌يوا هه‌ست بكه‌ن ك دی له‌ توركيا حاڵ و باڵيان خاسه‌.

شايه‌د حكوومه‌ت رويوه‌روی رفلكس تنوتيژ ناسيۆناليسته‌يل بووده‌و وه‌ل ئه‌وه‌يشا ئه‌گه‌ر مافێگ تايبه‌ت كومه‌ڵيش وه‌ كورده‌يل بوه‌خشيه‌يد، ك گامێگه‌و فره‌ له‌ توركه‌يل چنه‌ نووڕنه‌ پێ ك ملكه‌چ كردن ئه‌را داواگه‌ی(پ.ك.ك)ه‌س‌ ك ئه‌رای بانگه‌واز ئه‌كا.

له‌يره‌ بايه‌د ده‌ستوور نووێگ له‌ سه‌ر ماف فراوانتر تاكه‌كه‌س چڕتره‌و بوود له‌ جياتی وه‌پێداين ماف كومه‌ڵ وه‌ كورده‌يل يا‌ ئه‌وانه‌ی تره‌ك.

يه‌يش ئه‌را گشت توركه‌يل خاستره‌، چوين ك ئه‌ی‌ ده‌ستووره‌گ سوپا نويساسه‌ی بريتيه‌ له‌ ليستێگ له‌ مه‌كه‌ و نه‌كردن. نه‌گ ته‌نيا كورد، به‌ڵكو توركيش وه‌ گشت چينه‌يليه‌و هه‌وه‌جه‌ وه‌ ده‌ستوورێگ نوو ديرن‌ ك ئازاديه‌يليان بژمارێ وه‌ ته‌نيا ئه‌وه‌... يه‌ خاسترين رێگه‌س تا توركيا بكا وه‌ ديموكراسی ليبراڵ و هه‌روه‌يجووره‌يشه‌ خاسترين چشت گونجياگه‌ ئه‌را ره‌شبينی كورديش‌.

ن/ سۆنار چاغاپتای