وه‌خشین ته‌زویركه‌ره‌یل له‌ به‌رژه‌وه‌ندى ده‌وڵه‌ت و بیناى ده‌زگاگانى نیه‌

شفق نيوز

دامه‌رزنى وه‌ سه‌رۆكایه‌تى راوێژكار یا مستشار قانوونى و ئه‌ندامێتى به‌ڕێوه‌به‌ر فه‌رمانگه‌ى قانوونى له‌ ئه‌میندارێتى گشتى و نوێنه‌ریگ له‌ وه‌زاره‌ت داد وئه‌نجوومه‌ن باڵاى قه‌زا، ئه‌را پیشكه‌شكردن پیشنیاریان له‌ باوه‌ت وه‌خشین یا عافكردن ئه‌و فه‌رمانبه‌ره‌یله‌ ك به‌ڵگه‌نامه‌ و دیكۆمێنت ته‌زویر كردنه‌. ئى بڕباره‌ بویه‌ مایه‌ى دیارداین چه‌ن ڕا و ئه‌راى چوین جیاجیایگ  له‌ ناوه‌نده‌یل سیاسى و كوومه‌ڵایه‌تى.

له‌ى باوه‌ته‌ عالیه‌ نصیف نوێه‌ر لیست عیراقیه‌ له‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل له‌ په‌یوه‌ندییگى وه‌ل ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق وت:" ته‌زویركردن به‌ڵگه‌نامه‌یل و دیكۆمێنته‌یل تاوانیگه‌ جنائى و وه‌گووره‌ى قانوون سزاگان حساو وكتاو وه‌لیا كریه‌ید". و زیاتریش وت ك دامه‌زرانن ئى جووره‌ لوجنه‌یگ نیه‌وده‌ ڕیگر له‌ ڕوى جیوه‌جیكردن قانوون وه‌هه‌قیان و ئاماژه‌یش وه‌وه‌دا ك :" بڕیاره‌گه‌ى ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل قانوون به‌سیده‌وه‌، و هه‌رچه‌نى ك (تایبه‌ت) (گشتى) به‌سیده‌وه‌ (الخاص یقید العام) وه‌لى نه‌ك له‌ كه‌یسه‌یل جنائى". و ئه‌وه‌یشه‌ ئاشكراكرد ك :" ئى بڕیاره‌ بووده‌ هانده‌ریگ ئه‌را ته‌زویرچیه‌یل". وئه‌وه‌یشه‌ پرسى ك :" چاره‌نویس ئه‌و پویله‌یله‌ ك وه‌رى گردنه‌ چه‌س چوینكه‌ ئه‌وه‌ پویل ملله‌ت عیراقه‌؟".

له‌ باوه‌ت ده‌سڵات وه‌خشین و عاف كردن ته‌زویرچیه‌یل به‌ڵگه‌نامه‌یل، عالیه‌ نصیف ئویشى:" ئى مه‌سه‌له‌ په‌یوه‌س نیه‌ وه‌ بڕیاریگ چ له‌ لایه‌ن ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یله‌و بوود یان ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل، چوینكه‌ ته‌زویر په‌یوه‌سه‌ وه‌ ئه‌نجامداین تاوان". و ئه‌وه‌یشه‌ وت :" ئى بڕیاره‌ تایبه‌ته‌ وه‌ سه‌رۆك كۆمار دویاى ئه‌وه‌گ چه‌ن هه‌ڵسوكه‌فت یا ئجرائیگ  تایبه‌ت له‌ى باوه‌ته‌ وه‌رگرید". و ئاماژه‌یش وه‌وه‌دا ك :" ئه‌یه‌یشه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندى وڵات و بیناكردن ده‌زگایه‌یل ده‌وڵه‌ت نیه‌".

له‌لایگ تره‌و، قازى وائل عبداللتیف نوێنه‌ر په‌رله‌مان وه‌رین، دامه‌زرانن ئى لوجنه‌ له‌ لایه‌ن حكوومه‌ت وه‌كاریگ عه‌یبه‌ وه‌سفكرد، و له‌ په‌یوه‌ندییگى وه‌ل ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق ئه‌وه‌یشه‌ ڕووشنه‌وكرد ك:" ئى ته‌زویرچیه‌یله‌ فه‌رمانبه‌رى یا وه‌زیفه‌ و پویل فره‌یگ وه‌رگردنه‌، ك هه‌قیان نیه‌، ئه‌وه‌ بیجگه‌ ئه‌و پۆسته‌یله‌ ك له‌ حكوومه‌ت وه‌ریگردنه‌". و زیاتریش وت :" حكوومه‌ت عیراق بایه‌ته‌ یانه‌ هه‌واڵه‌ى دادگا بكه‌ید، تا بوونه‌ عیبره‌ت ئه‌را هه‌ركه‌سیگ بتواى ئیجووره‌ كاره‌یلیگ ئه‌نجام بیه‌ید". و داوایش له‌ حكوومه‌ت كرد ك هه‌ڵوێست تیژیگ داشتوود وه‌رانوه‌ر ئیجووره‌ كه‌سه‌یلیگ هه‌روه‌ك ئه‌وباقى وڵاته‌یل جه‌هان". وئاماژه‌یش وه‌وه‌دا ك :"پرووژه‌یل قانوونى له‌ ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل نویسیه‌ن، و دویابڕیاریش ها وه‌ ده‌س ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل و به‌رقه‌راكردنى له‌ لایه‌ن سه‌رۆك كۆمار". عبداللتیف جه‌خت له‌بان ئه‌وه‌یشه‌كرد ك دامه‌زرانن ئیجووره‌ لوجنه‌یلیگ كار خه‌ته‌رناكیگه‌ چوینكه‌ په‌یوه‌ندى وه‌ ناوبانگى یا سمعه‌ت حكوومه‌ت عیراقه‌و دیرى، چوینكه‌ یانه‌ توومه‌تبارن وه‌ تاوانه‌یلیگ جنائى، و قانوون حساو وكتاو وه‌لیانا كه‌ید و جه‌ختیش له‌ بان ئه‌وه‌ كرد ك:" بایه‌ته‌ هه‌رچى به‌ڵگه‌نامه‌ و دیكۆمێنته‌ له‌لیان بسیننه‌وه‌ و هه‌رچى پویلیش وه‌رگردنه‌ له‌لیان بسیننه‌وه‌".

زویتر سه‌رچاوه‌یگ له‌ وه‌زاره‌ت خوه‌نین باڵا ئه‌را ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق ئاماژه‌ وه‌وه‌دا ك زیاتر له‌ 7000 به‌ڵگه‌نامه‌ و دیكۆمێنت ته‌زویر ئاشكراكردیه‌، له‌و لایشه‌و چه‌ن ڕاپۆرته‌ هه‌واڵیگ له‌ ده‌م سه‌چاوه‌یلیگ له‌ وه‌زاره‌ت په‌روه‌رده‌ ئه‌وه‌ ئاشكراكرد ك وه‌زاره‌ته‌گه‌ له‌ سه‌ره‌تاى ئى ساڵه‌وه‌ 2750 به‌ڵگه‌نامه‌ى ته‌زویر ئاشكراكردیه‌.