جموجویل رووشنهویرى له‌ كوردستان

شفق نيوز

  ماوه‌ى ناونى 1851 ئه‌را 1914، له‌وه‌ر چه‌ن هووكاریگ وه‌ یه‌كیگ له‌ قوناغه‌یل تاریخ تازه‌ى كورد دانریه‌ید، ك دیارترین هووكاره‌یل ئه‌یانه‌ بوین: رمیان و له‌ناوچگن گشت میرنشینیه‌یل، هاتنه‌وه‌ى ده‌سڵات راسه‌وخۆ عوسمانى و بیجگه‌ ئه‌و ئاڵشتكاریه‌یله‌ ك له‌ ده‌وڵه‌ت عوسمانى رویدا وه‌تایبه‌ت له‌ سه‌رده‌م جموجویل خاسسازى و ده‌ركردن ده‌ستوور ساڵ 1876 زایینى و بیجگه‌ دروسبوین ئتحاد و ته‌ره‌قى و دویاخریش كوده‌تاى جایه‌ڵه‌یل تورك...هتد، ك هه‌ر یه‌كیگ له‌ى هووكاره‌یله‌ به‌ش وه‌ حاڵ خوه‌ى شوونه‌وار و كاریگه‌رى له‌بان كوردستان داشتگه‌ له‌ڕوى سیاسى و ئابوورى و كوومه‌ڵایه‌تى و رووشنهویرى.

ئنجا له‌و ماوه‌ى تاریخیه‌ ئه‌گه‌ر نه‌ویشیم جموجویل ته‌واویگ ، ئه‌وه‌ تویه‌نیم بویشیم جموجویلیگ خاس رووشنهویرى له‌ كوردستان وجوود داشتگه‌، چوینكه‌ هه‌ر له‌و ماوه‌ له‌ ئاسته‌یل جیاواز چه‌نه‌ها خوه‌ندنگا له‌ناوچه‌یل جیاجیاى كوردستان واز بوینه‌و دویاخریش بوینه‌سه‌ بنگه‌ى رووشنهویرى و كلتوورى له‌ تاریخ كورد.

یه‌یش بیجگه‌ ده‌ركردن یه‌كه‌م رووژنامه‌ى كوردى وه‌ زووان كوردى له‌ساڵ 1898زایینى و دویاى ئه‌وه‌یش ده‌رچگن چه‌نه‌ها گووڤار و رووژنامه‌یل تر له‌ماوه‌یل دویاتر، ك ئه‌یانه‌یش بوونه‌ سه‌ره‌تاى تاریخ رووژناكه‌گه‌رى كورد.

وه‌ل ئه‌وه‌یشا چه‌نه‌ها كوومه‌ڵه‌و سازكردن ئامانجه‌یل رووشنهویرى و سیاسى و ئه‌ده‌بى هه‌ر له‌و ماوه‌ په‌یا بوینه‌، ك وه‌گشتیانه‌و كوومه‌ك بڵاوكردنه‌وه‌ى هوشیارى رووشنهویرى و كلتوورى و سیاسى كورد دانه‌.

یه‌یش بیجگه‌ ده‌ركه‌فتن چه‌نه‌ها شاعر و فكرمه‌ن گه‌وراى كورد ك له‌ شعر و باوه‌ته‌یلیان ئاماژه‌ وه‌ مه‌سه‌له‌یل كوومه‌ڵایه‌تى و سیاسى ملله‌ت كورد كردنه‌ له‌وانه‌یش" نالى، سالم، كوردى، حاجى قادر، پیره‌مێرد...هتد".

دى نزڕید هه‌رچه‌نى ئه‌و جموجویل رووشنهویریه‌ له‌وه‌ر دویرییان له‌ مه‌ردم كوردستان و نه‌خوه‌نه‌وارى ملله‌ت كورد كارییگه‌رى له‌ئاست هه‌وه‌جه‌ى ئه‌وساى كومه‌ڵگاى كوردستان نه‌یاشتگه‌، وه‌لى تویه‌نیم بویشیم وه‌ل ئه‌وه‌یشا له‌ڕوى تاریخیه‌و گرینگى گه‌ورایگ داشتگه‌ ئه‌را تاریخ كورد.

سامان مسته‌فا ره‌شید

ج . أ