ژیان لۆلووه‌یل له‌ ناوچه‌ى میزۆپۆتامیا

شفق نيوز

  وه‌گووره‌ى سه‌رچه‌وه‌یل، وجوود و ژیان هووزه‌یل لۆلوو له‌ناوچه‌ى میزۆپۆتامیا چووده‌و ئه‌را فیشتر له‌هه‌فت هه‌زار ساڵ وه‌رجه‌ ئیسه‌، ئه‌و هووزه‌یله‌ له‌ناوچه‌یل شاره‌زوور و زه‌هاو ژیانه‌، وه‌ل ئه‌وه‌یشا وه‌خاكه‌گه‌ى خوه‌یان وتنه‌ "لۆلوبۆم"، دویاى ئه‌وه‌یش وه‌پى وتنه‌"زاموان"و تا ئیسه‌یش له‌ناو زووان كوردى شوونه‌وار ئه‌و ناوه‌یله‌ هیمان هه‌ر مه‌ندگه‌، ئه‌را نموونه‌: وشه‌ى"بۆم"تا راده‌یگ ماناى خاوندارێتى ئه‌یاد، یه‌یش ئه‌و شوونه‌سه‌ ك هه‌ڵوژریه‌ید یا وه‌رگریه‌ید یا سینیه‌یده‌و، یا تویه‌نیم وه‌ مانایگ تر بویشیم "بۆم"ماناى ئه‌و خاوه‌نداریه‌سه‌ یا ئه‌و شوون داگیركریاگه‌سه‌ ك سه‌نیاسه‌و

وه‌ گووره‌ى سه‌رچه‌وه‌یل تاریخى، هه‌ر له‌زویه‌و ملله‌ته‌یل كورد دوشمن فریه‌یگ داشتنه‌و هه‌میشه‌ ده‌س داگیركه‌ر له‌لیان نه‌وڕیاگه‌و نه‌یاره‌یل كورد ته‌ما وه‌ خاك و نیشتمان كورده‌یل داشتنه‌و گشت جاریگ هه‌وڵ ئه‌وه‌ دانه‌ شوونه‌وار كورد له‌ناو بووه‌ن و هووزه‌یل كورد بنبڕ بكه‌ن له‌بان خاك خوه‌یان.

لۆلووه‌یل چه‌نه‌ها جار له‌لایه‌ن ده‌سڵات سۆمه‌ر و ئه‌كه‌دو بابله‌و په‌لامار دریانه‌و لۆلووبۆم داگیر كردنه‌و سه‌رله‌نوو وه‌هاوكارى هووزه‌یل تر جوور: گووتى و كاسیه‌یل له‌ژیر ده‌س داگیركارى قورتارى كردنه‌.

شوونه‌وارناسه‌یل له‌ كویه‌ى "پادیر زه‌هاو" كوچگ نه‌خشكریاگیگ   دینه‌سه‌وه‌و تاریخ ئه‌و كوچگه‌ چووده‌و ئه‌را نزیكه‌ى په‌نج هه‌زار ساڵ وه‌رجه‌ ئیسه‌. "ئانوبانین"یه‌كیگ بویه‌ له‌ سه‌ركرده‌یل ناودار لۆلووه‌یل و له‌بان ئه‌و كوچگ تاشریاگه‌ ره‌سمى دروسكریاگه‌، "بابلین"یش ئسپات ئه‌و به‌ڵگه‌ ئه‌كاو ئویشید لۆلووه‌یل په‌لامار دریانه‌و ئه‌وانیش وه‌رگرى له‌خاك خوه‌یان كردنه‌. ئه‌و تاشه‌ كوچگیشه‌ ك له‌ ناوچه‌ى ده‌ربه‌ند گاور له‌ قه‌ره‌داغ دوینریاوه‌ له‌لایه‌ن شوونه‌وارناسه‌یله‌و ئاماژه‌ وه‌ ئه‌وه‌ ئه‌كا ك له‌لایه‌ن "نارامسین"پادشاى ئه‌كه‌ده‌و خاك لۆلووبۆم"داگیر كریاگه‌، له‌و سه‌رده‌میشه‌ ئانوبانین پادشاى گشت وڵات لۆلووبۆم بویه‌و دویاى چه‌ن ساڵیگ وه‌هاوكارى هووزه‌یل گووتى له‌دژ ده‌سڵات ئه‌كه‌د هه‌ڵسیانه‌و خاك لۆلووبۆم قورتار كردنه‌و هه‌ر له‌و وه‌خته‌یله‌و دى وڵات لۆلووبۆم وه‌ "زاموان"ناسریا.

وشه‌ى "لۆلوو" له‌ زووانه‌یل لۆلوویى ماناى ئاده‌میزاد زرنگ و ئازا ئه‌یاد ، وه‌لى هووزه‌یل جوور سۆمه‌ر و ئه‌كه‌د وبابل و ئاشوورى ده‌یه‌ها جار په‌لامار خاك لۆلوو ، ئنجا لۆلووه‌یل سه‌رده‌مه‌یل فره‌یگ ناو وڵاته‌گه‌ى خوه‌یان نانه‌ "زاموان، زه‌میا، زه‌میان، زه‌ویان"، ئه‌گه‌ر ته‌ماشاى زووانه‌یل هندوئۆرپى بكه‌یم وه‌تایبه‌ت زووان سلاڤیه‌یل تویه‌نیم بڕیگ گریه‌كووره‌ واز بكه‌یم و ئه‌گه‌ریش هویر بخه‌یمنه‌ لاى تاریخ هووزه‌یل لۆلوو ئه‌وه‌ ئه‌رامان ده‌ركه‌فید ك ته‌نیا له‌ سه‌رده‌م "ئاشوور بانیپاڵ دویم 880 – 884 و . ز" لۆلووه‌یل فیشتر له‌ چوار جار په‌لامار دریانه‌و خاكیان داگیركریاگه‌ .

دى ئه‌گه‌ر لۆلووه‌یل ناو وڵاته‌گه‌یان ناوین زه‌میان یا زه‌میا یا زاموان، ئه‌وه‌ بیگومان ئه‌و وڵاته‌یل ئمڕوویشه‌ ك ناوه‌یلیان وه‌" ئان، ئین، یا "كووتایى ئه‌یاد تویه‌نیم بویشیم كاریگه‌رى زووان لۆلووه‌یل بویه‌ ك تا ئیسه‌یش شوونه‌وارى هه‌ر مه‌ندگه‌ له‌بان زووانه‌یل زینگ جه‌هان وه‌تایبه‌ت زووانه‌یل هندو ئۆرپى .

رزگار ره‌نجه‌رۆ

ج . أ