ره‌فتار چین سیاسى له‌ژیر په‌رده‌ى دیموكراسى

شفق نيوز

ئازاد و نواگیر كاره‌یل داناین یا ئبداع و خاس بوى له‌گشت مه‌یدانیگه‌وه‌ له‌ ده‌زگاو دامه‌زریاگه‌یل ده‌وڵه‌ت، وه‌ربه‌سیگ  بوى له‌وه‌رده‌م گشت چین و پیكهاته‌یل ملله‌ت عراق سته‌مدیده‌، ك رژیم رمیاگ وه‌ ته‌واوى ته‌نگیه‌و كردویگ  وه‌ ده‌س نزیكه‌یل خوه‌ى و دارو ده‌سه‌گه‌ى بوى ك هویچ كاریگ  له‌وه‌ر ڕه‌زامه‌نى خودا نه‌كردیان و هویچ زانست و هونه‌ر و باوه‌ڕنامه‌ یا شه‌هاده‌یش نه‌یاشتن شایسته‌ى ئه‌و پله‌و پایه‌یله‌ بووگ ك وه‌ده‌سیانه‌و بوى.

دویاى ئه‌و گویڕانكاریه‌ ك ڕویدا له‌ساڵ 2003، مزگانى خه‌یریگ  دریا عراقیه‌یل، ئه‌ویش وه‌ په‌یابوین سه‌رده‌م تازه‌یگ  ك ئه‌ویش سه‌رده‌م(دیموكراسى)ه‌، ك خه‌م سیاسیه‌یل دیموكراسى نه‌وى، به‌ڵكوو خه‌میان ده‌سڵات بوى، ئمجا ئى سه‌رده‌مه‌ مسته‌ڵحه‌یل سیاسى تازه‌یگ  وه‌ خوه‌یه‌وه‌ دى له‌ پرووسه‌ى سیاسى ك ئه‌وسا هویچ وجوودیگ  نه‌یاشت، ئه‌ڕا نموونه‌: به‌شدارى نیشتمانى، چه‌ودیرى دیموكراسى، به‌شبه‌ش، ته‌كنۆقرات، لیبرالى، ئه‌نجوومه‌ن نیشتمانى ئه‌را سیاسه‌ته‌یل ستراتیجى ....هتد. له‌یرا پرسیاریگ  په‌یا بووگ، ك ئه‌ویش ئه‌وه‌سه‌ ئایا نه‌خش یا ده‌ور هاووڵاتى كووا له‌و مسته‌ڵحه‌یله‌؟

وه‌ داخ فره‌یگه‌وه‌ نوڕید ك نه‌خش تاك عراقى له‌ كوومه‌ڵگا، وه‌رته‌نگه‌و كریاگه‌ له‌ ده‌نگداینى وه‌ هه‌ڵوژریاگیگ  عراقى له‌وه‌خت هه‌ڵوژاردن، ئمجا له‌یرا ده‌وره‌گه‌ى ته‌واو بووگ دى ئه‌و قه‌وڵه‌یله‌ له‌هویره‌و بریه‌یگ  له‌شوون ئه‌وه‌ك نوێنه‌ره‌یل چنه‌ په‌رله‌مان و شوون خوه‌یان گرن، دى وه‌و جووریشه‌ هاووڵاتى نائومید و دویره‌و بووگ له‌هه‌قه‌یلى و قسه‌ى وه‌ر نیه‌گیریه‌یگ  له‌هویچ بڕیاریگ  ك له‌لایه‌نه‌یل وه‌رپرسه‌وه‌ ده‌رچووگ، ئه‌رانموونه‌: ئه‌و زیایه‌یله‌ له‌ مه‌سه‌له‌ى نه‌فت به‌نزین، یا ئى بڕیار دویاخره‌ له‌باوه‌ت زیایكردن پویل ئاو خواردن پاك له‌لایه‌ن ده‌زگاى په‌یوه‌ندیدار و دویاى ئه‌وه‌یش بڕیاره‌گه‌ى ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل وه‌ دامه‌زرانن لوجنه‌یگ  ئه‌را پیشكه‌شكردن پیشنیار له‌باوه‌ت وه‌خشین ئه‌و كارمه‌نده‌یله‌ ك باوه‌ڕنامه‌ى و به‌ڵگه‌ى خوه‌ندن درووكانى دروس كردنه‌، ك یه‌یش یه‌كیگه‌ له‌ مه‌ترسیدارترین ڕه‌فتار، چوینكه‌ خیانه‌ت له‌ هه‌ق خاوه‌ن باوه‌ڕنامه‌ى راسه‌قینه‌و له‌ حكوومه‌تیش كردگه‌، وه‌ل ئه‌وه‌یشا مه‌سه‌له‌و قه‌یرانه‌یل تر ك تایبه‌ته‌ وه‌ هاووڵاتى هه‌ر له‌ بیكارى بگر تاڕه‌سیگه‌ مه‌سه‌له‌ى كاره‌باو دامه‌زرانن جایه‌ڵ جوانه‌یل له‌ ده‌زگاو دامه‌زریاگه‌یل ده‌وڵه‌ت ك بویه‌سه‌ خاترانه‌و بایه‌سه‌ سه‌ر وه‌ قه‌واره‌ یا حزبیگ  سیاسى بوید. ئمجا ئایا هاووڵاتى بیتاوان له‌لاى كى باس كیشه‌و گرفت خوه‌ى بكاو چوین ده‌نگى بڕه‌سیگه‌ لاى خاوه‌ن بڕیار؟ ئمجا ئایا لایه‌نیگ  بى لایه‌ن و سه‌روه‌خوه‌ى دروس كریه‌یگ  و په‌یوه‌ندى نه‌یاشتووگ وه‌ هویچ حز ب و قه‌واره‌یگه‌وه‌ ئه‌را داناین میكانیزم یا ئالیه‌تیگ  له‌وه‌ر خاتر سه‌ندنه‌وه‌ى ئه‌و متمانه‌ له‌و ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌ یا وه‌زیر یه‌كیگ  له‌ وزاره‌ته‌یل له‌وه‌ختیگ  خه‌مسه‌رد بووگ و كار خوه‌ى وه‌ ته‌واوى ئه‌نجام نه‌یه‌یگ  له‌وه‌ر خاتر به‌رژه‌وه‌ندى گشتى؟

ئمڕوو له‌ مه‌یدان سیاسى ئه‌وه‌ك ڕویدا له‌ دامه‌زرانن حكوومه‌ت تازه‌، ئه‌و كه‌فته‌ وه‌رچه‌و ك زیایكرد له‌ شماره‌ى نوێنه‌ره‌یل و شماره‌ى وزاره‌ته‌یل تازه‌ ك شماره‌یان ڕه‌سیه‌(42) وزاره‌ت، ك یه‌یش حزمه‌تیگه‌ ئه‌را ڕازیكردن قه‌واره‌و حزبه‌یل سیاسى و به‌رژه‌وه‌ندیه‌یل تایبه‌تیان. گشت ئه‌یانه‌یش له‌بان هساو یه‌كسانى گشتى له‌ڕوى خه‌رجگردن له‌بان ئى جووره‌ وزاره‌ته‌یلیگ  و دویاخریش به‌دبه‌ختیه‌گه‌ كه‌فیگه‌ بان هاووڵاتى عراقى ك هویچ ده‌سڵاتیگ  نه‌یریگ . یه‌یش له‌وه‌ختیگه‌ ك(كوومار چین مللى) وه‌و شماره‌ى گه‌وراى هاووڵاتیه‌یلیه‌وه‌ ته‌نیا (14) وزاره‌ت دیریگ  و گشت كاره‌یلیان وه‌ ته‌واوى ئه‌نجام ده‌ن ئه‌را مه‌ردمه‌گه‌یان.

له‌یرا بایه‌سه‌ له‌بان چین سیاسى ده‌سڵاتدار جى وه‌جى دیموكراسى بكه‌ن وه‌گشت مه‌عنایگیه‌وه‌و حورمه‌ت بنه‌ن له‌ خواست هاووڵاتى و قه‌وڵه‌یل خوه‌یان بارنه‌جى و خزمه‌ت بڕه‌سننه‌ عراق و عراقیه‌یل.