ئه‌رك ره‌سانن له‌ كومه‌ڵگاى دیموكراسى

شفق نيوز

و گشت هویر و ئه‌ڕاى چوین و به‌رنامه‌یلیان قه‌بوول بكه‌ن. ئنجا ئه‌را ئى كاریشه‌ كه‌ره‌سه‌و هه‌وه‌جه‌یلیگ توایگ و له‌وانه‌یش: كه‌ره‌سه‌یل په‌یوه‌ندى گشتى(ره‌سانن)یا ئعلام، ماناى ئه‌وه‌سه‌ ره‌سانن ته‌نیا ڕیگه‌ى ده‌سڕه‌سینه‌ وه‌ مه‌ردم كومه‌ڵگا، ك ئه‌ویش وه‌ك(رووژنامه‌و ته‌له‌فزیۆن و رادیۆ).

ره‌سانن له‌ژیان كومه‌ڵگاى ئنسانى ده‌ور سه‌ره‌كى و ئاشكرایگ دوینیگ . ده‌وڵه‌ت و ده‌سڵات یه‌سه‌ ك سیاسه‌ت و كار و چالاكى و چوینیه‌تى وه‌ڕیه‌وبردن وڵات له‌ڕى ره‌ساننه‌وه‌ ره‌سننه‌ مه‌ردم و دونیاى ده‌یشت.

له‌ سستم و ده‌سڵاته‌یل دكتاتۆرى و دژه‌ ملله‌ت وه‌تایبه‌ت ئه‌و ده‌سڵاته‌یله‌ ك زوڵم و سته‌مكارى له‌ره‌فتار و كرده‌وه‌یلیان دیاره‌، ره‌سانن یا ئعلام گشت كار و كرده‌وه‌یگى ها له‌ژیر كۆنترۆڵ و چه‌ودیرى ئه‌و ده‌سڵاته‌و ده‌وڵه‌تیش له‌ڕى ره‌ساننه‌وه‌ هویرو ئه‌ڕاى چوین ناه‌ڕه‌واو دژه‌ ئنسانیه‌ت و كاره‌یل دویر له‌ڕاسى خوه‌ى جیواز ئه‌كا ئه‌را ناو مه‌ردم و دى وه‌و كاریشه‌ تویه‌م ترس و توقانن كاڵیگ و كاریگ له‌یوا ئه‌كا كه‌س باوه‌ڕ وه‌ ره‌سانن نه‌یاشتووگ و دڵى وه‌پى خوه‌ش نه‌وگ.

رووژنامه‌نویس و نویسه‌ر و رووشنهویره‌یل و هه‌ر دام وده‌زگایگ ره‌سانن و رووژنامه‌گه‌رى ك دژ وه‌ به‌رنامه‌و به‌رژه‌وه‌ندى و هه‌ڵسووكه‌فت ده‌سڵات سته‌مكار ره‌فتار بكاو دژه‌ كردار نیشان به‌یگ ، ئه‌وه‌ هویچ گومانیگ له‌تى نیه‌و به‌سیه‌ن و موڵه‌ت كارو چالاكى وه‌پیان نیه‌دریه‌یگ  و له‌ هه‌مان وه‌خت وه‌ڕیه‌وبه‌ر و وه‌رپرسه‌یلیان گیریه‌ن و فره‌جاریش شوونگوم كریه‌ن، وه‌ك چوین له‌ بڕیگ له‌ده‌وڵه‌ته‌یل هاوسا ئى مه‌سه‌له‌ ئاساییه‌و بویه‌سه‌ باو، ك رووژیگ نیه‌ قه‌ڵه‌م نه‌شكنن و خاوه‌ن قه‌ڵه‌م و رووشنهویر و چالاكى مه‌ده‌نى و ژیان ئازاد وه‌ مه‌هانه‌ى جوراو جوور ده‌سگیر نه‌كریه‌ن و دام و ده‌زگاو ڕووژنامه‌یلیان نه‌وه‌سیه‌یگ  و كاره‌سات وه‌سه‌ریان نایگ ، وه‌لى ئه‌وه‌ك له‌یرا توایم باس له‌لى بكه‌یم، ئه‌وه‌سه‌ ك له‌ سستمه‌یل دیموكراسى ئه‌رك ره‌سانن ئه‌وه‌سه‌ ك هه‌ر كرده‌وه‌و هه‌ڵسوكه‌فتیگ ده‌وڵه‌ت و ده‌سڵات بخه‌یگه‌ ژیر چه‌ودیرى وه‌بى سڵكردن له‌ ده‌سڵات كار خوه‌ى ئه‌نجام به‌یگ ، ك زانیارى و ره‌سانن ئاگادریه‌ ئه‌را مه‌ردم و دابینكردن مه‌یدان ئازاده‌ ئه‌را به‌سه‌یل سیاسى و كیشه‌ى كومه‌ڵایه‌تى و ئابوورى و زانستى، وه‌ل ئه‌وه‌یشا هه‌وڵداینه‌ ئه‌را دروسكردن ده‌رفه‌تیگ له‌وه‌ر خاتر ره‌سانن ده‌نگ ده‌نگ و خواست مه‌ردم وه‌ هویروڕاى گشتى و له‌هه‌مان وه‌خت فشارخستنیشه‌ له‌بان ده‌وڵه‌ت و ده‌سڵات.

ئه‌وه‌ك مایه‌ى باسكردنه‌و بایه‌سه‌ وه‌گشت شیوه‌یگ له‌وه‌رچه‌و بگیریه‌یگ ، ئه‌وه‌سه‌ ك میدیا(ره‌سانن) ئه‌و وه‌خته‌ تویه‌نیگ ئه‌رك خوه‌ى وه‌شیوه‌ى خاس و دیموكراسیانه‌یگ  ئه‌نجام به‌یگ ، ك ئه‌ویش بایه‌سه‌ سه‌روه‌خوه‌ى بووگ و دویر بووگ له‌ده‌سڵات ده‌سڵاتدار و به‌رژه‌وه‌ندى تاقم و تاك.

جویر ئه‌وه‌ك گشتمان زانیم ره‌سانن یا ئعلام چ رووژنامه‌ چ میدیاو رادیۆ و كه‌ناڵه‌یل ئه‌رك پیرووزیگه‌و بیجگه‌ ئه‌وه‌یش مقه‌یه‌تیكه‌ر به‌رژه‌وه‌ندى گشتیین، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش بایه‌سه‌ فره‌ وه‌ڕاسگوویانه‌و جویر وه‌سیله‌یگ سه‌روه‌خوه‌ى دویر له‌ ترس ده‌سڵات كار بكه‌ن و له‌و وه‌خته‌یله‌ ك نیه‌وگ بچنه‌ ناو ژیان تایبه‌ت مه‌ردم و ده‌س بخه‌نه‌ كار مه‌ردم، بایه‌سه‌ له‌بانیان ئاگادرى ته‌واویگ وه‌شیواز خاسیگه‌وه‌ له‌وه‌ر خاتر به‌رژه‌وه‌ندى گشتى بخه‌نه‌ وه‌رده‌س و دید مه‌ردم و له‌ هه‌مان وه‌خت مه‌ردمیش هه‌ق ئه‌وه‌ داشتوون ك وه‌بى كیشه‌و گرفت ده‌سیان وه‌ ئه‌وان بڕه‌سیگ ، چوینكه‌ ئه‌گه‌ر له‌یوا نه‌وگ نیه‌تویه‌نن ده‌ور ئاشكراو سه‌ره‌كى خوه‌یان بوینن و ئه‌رك خوه‌یان وه‌ ته‌واوى بارنه‌ جى ك ئه‌ویش مقه‌یه‌تیكردنه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندى گشتى، چوینكه‌ شیواز راسه‌قینه‌ى دیموكراسى ئه‌وه‌سه‌ ك هه‌ر هاووڵاتییگ هه‌ق ئه‌وه‌ دیریگ وه‌شیوه‌ى ئازاد هویر و ئه‌ڕاى چوینه‌یل خوه‌ى بڕه‌سنیگه‌ كه‌س تر و ئاشكراى بكاو هه‌ق په‌ره‌وه‌پیداین و پیشكه‌فتن ئه‌و هویروڕا داشتووگ. ماناى ئه‌وه‌سه‌ تویه‌نیم بویشیم: ئازادى ڕاده‌رخستن یه‌كیگه‌ له‌ هه‌قه‌یل سه‌ره‌تایى ئاده‌میزاده‌و هویچ باس و خواستیگ تر هه‌ڵنیه‌گریگ، چوینكه‌ په‌یمانه‌یل ناوده‌وڵه‌تى و جاڕنامه‌ى هه‌ق ئاده‌میزاد له‌باوه‌ت ئازادى هویروڕا، نه‌ك هه‌ر له‌بان هویر ئازاد و هه‌ق راده‌رخستن ئازاد جه‌خت كه‌ن، به‌ڵكوو ده‌سنیشان ئه‌وه‌یش كردنه‌، ك تاك هه‌ق گه‌ردین و ده‌سڕه‌سینیش دیریگ وه‌گشت جووره‌ زانیارییگ سیاسى و كومه‌ڵایه‌تى و ئابوورى و....هتد، ك ئه‌ویش له‌ڕى ره‌ساننه‌وه‌ وه‌بى له‌وه‌رچه‌وگرتن مه‌رزداناین و كیشه‌و گرفت.

له‌ كومه‌ڵگاى ئازاد و دیموكراسى ئى باسه‌ وه‌و ماناسه‌، ك ره‌ساننه‌یل گشتى بایه‌سه‌ سه‌روه‌خوه‌یان بوون و مقه‌یه‌تى له‌و سه‌روه‌خوه‌ییه‌ بكه‌ن و له‌چواچیوه‌ى ده‌ستووریگ  كار بكه‌ن ك ئه‌را مقه‌یه‌تیكردن ئاوڕوى و ئاسایش كومه‌ڵگاو تاكه‌یل دیارى كریاگه‌و له‌ هه‌مان وه‌خت گله‌یى و ڕه‌خنه‌ى مه‌ردم بره‌سننه‌ ڕاى گشتى و له‌وه‌ر خاتر ره‌سین وه‌ ئازادى و ده‌سڕه‌سین وه‌ زانیارى كار بكه‌ن، ك وازبوین یا ئنفتاح و شه‌فافیه‌ت ده‌وڵه‌ت و ده‌سڵات له‌ كومه‌ڵگاى دیموكراسییگ بته‌و ئه‌كا.

بیجگه‌ ئه‌وه‌یش بایه‌سه‌ هوشیارى له‌ناو مه‌ردم په‌خشه‌و بكه‌ن و له‌وه‌یش زیاتر هان مه‌ردم بیه‌ن ئه‌را سازكردن كۆنگره‌و دانیشتنه‌یل ئازاد، چوینكه‌ وه‌بى ده‌سه‌وه‌ركردن ئازادى مه‌ردم ئه‌را پیكهاوردن ئه‌و جووره‌ چالاكیه‌یلیگ و ئاڵشتكردن هویروڕا له‌بان باوه‌ته‌یل كومه‌ڵایه‌تى و سیاسى و ئابوورى و فه‌رهه‌نگى و كلتوورى كاره‌گه‌ گرفت له‌تى كه‌فیگه‌ وه‌رچه‌و.

له‌یرا توینیم بویشیم ده‌سڵات ره‌سانن یا ئعلام وه‌گشت جووره‌یلیه‌وه‌(رووژنامه‌، رادیۆ، ته‌له‌فزیۆن) له‌ ناو كومه‌ڵگاى دیموكراسى نه‌خش یا ده‌وریگ خاس و بته‌ویگ دیرن و ئه‌گه‌ر بایگ و له‌ڕوى دادپه‌روه‌رى و ده‌ستووره‌وه‌ جوان باریه‌یگه‌ كار و پیرووزى كاره‌گه‌ى خوه‌یان له‌لایان به‌رز بووگ مایه‌ى ریزگرتن بووگ ئه‌وه‌ بیگومان تویه‌نن له‌ كومه‌ڵگایگ دیموكراسى ده‌ور جوانیگ نیشان بیه‌ن.

رێبوار حسه‌ینى