ناپلیۆن و گوڵه‌ وه‌نه‌وشه‌

شفق نيوز

  وه‌نه‌وشه‌ گوڵیگ هویرده‌ی مووره‌، ساڵ دوانزه‌ مانگ سه‌وزه‌، وه‌لی له‌ زمسان فیشتر گه‌شه‌ ئه‌كاو گوڵ ده‌رئه‌كا، گوڵه‌یلیشی هه‌ر له‌ رووژگار كویه‌نه‌و بوینه‌سه‌ نیشانه‌ی خوه‌شه‌ویسی و دڵداری، وه‌نه‌وشه‌ له‌ژیان ناوداره‌یلیگ له‌ جه‌هان نه‌خش ته‌مامیگ داشتگه‌، هه‌ر وه‌و خاتریشه‌ دوینیم له‌ سه‌ركرده‌یل تاریخی ك تائیسه‌یش ناوی وه‌ نه‌مری مه‌ندگه‌ ئاشقیگ سه‌رمه‌س وه‌نه‌وشه‌ بوی، ك ئه‌ویش "ناپلیۆن پۆناپارت"ه‌.

ناپیلۆن گوڵه‌ وه‌نه‌وشه‌ له‌لای له‌گشت گوڵه‌یل تر جوانتر و په‌سه‌نتر بویه‌ه‌، چوینكه‌ وتیاد"وه‌نه‌وشه‌ رووژه‌یل گوزه‌یشته‌ی سه‌رده‌م مناڵیم ئه‌خاده‌ هویرم له‌ دارستانه‌یل دویرگه‌ی كۆریسكای شوون له‌دایگبوینم"، وه‌ختیگیش"جۆزفین" هاوسه‌ری جیواز كرد له‌ جیای نوقڵ وه‌نه‌وشه‌ وارانی كرد.

وه‌ختیگیش ك ناپلیۆن شكست خوارد و له‌ساڵ 1814 ئه‌را دویرگه‌ی ئه‌لبا دویره‌و خریا، واده‌ دا جایه‌ڵ جوانه‌یل فره‌نسا ك وه‌ل وه‌رز ده‌رچگن گوڵه‌ وه‌نه‌وشه‌ بایده‌و ئه‌را فره‌نسا! ئه‌وه‌ بوی مه‌ردمه‌گه‌ ك گوڵه‌ وه‌نه‌وشه‌ ده‌رچی، هه‌ر كه‌سیگ و گوڵیگ له‌لی گرته‌ ده‌س و ژیر وه‌ژیر و چپه‌چپ وه‌ یه‌كتری وتیان "گله‌و ئه‌خوا"، وه‌و مانا ك ناپلیۆن خوه‌شه‌ویسیان له‌ ئه‌لبا ئه‌یاده‌وه‌و سه‌رله‌نوو شان و شه‌وكه‌ت فره‌نسا به‌رزه‌و ئه‌كا.

دی له‌یوا بوی ناپلیۆن خوه‌شه‌ویس جایه‌ڵ جوانه‌یل فره‌نسا له‌وه‌رز گوڵه‌ وه‌نه‌وشه‌ گله‌و خوارد و بویه‌ ئمپراتۆره‌گه‌ی جاران و ئه‌و چه‌پكه‌ وه‌نه‌وشه‌ ك گردویده‌ ده‌سه‌و له‌وه‌رده‌م خوه‌ی له‌ ماڵ شاهانه‌ خسته‌ی ناو گوڵدانیگ.

ئنجا له‌ساڵ 1815 له‌وه‌ختیگ ك ناپلێۆن له‌ جه‌نگ واته‌لۆ ئه‌را دویاجار شكست خوارد و گیریا، وه‌رجه‌ ئه‌وه‌ك ره‌وانه‌ی دویرگه‌ی سینت هیلان بكریه‌ید داوا كرد ڕی وه‌پی بیه‌ن چه‌پكیگ وه‌نه‌وشه‌ له‌بان قه‌ور جۆزفین هاوسه‌ری دابنه‌ید.

وه‌ختیگیش ك ره‌وانه‌ی ئه‌و دویرگه‌ كریا له‌ناو ده‌ریای ئه‌تڵه‌سی، گشت ساڵیگ له‌وه‌رز ده‌رچگن گوڵه‌ وه‌نه‌وشه‌ چه‌پكیگ گه‌ورا له‌و گوڵه‌ نیاده‌ بان مێزه‌گه‌ی وه‌رده‌می.

دویاخریش له‌ ساڵ 1821 ك ماڵئاوایی یه‌كجاری له‌ دونیا كرد، پارچه‌ شعریگ بویچگ ك دروسكریاوید له‌ گوڵه‌ وه‌نه‌وشه‌ خستنه‌ بان قه‌وره‌گه‌ی، دی وه‌و جووره‌ له‌ شوون نه‌مه‌ندن ناپلێۆن وه‌نه‌وشه‌ له‌ فره‌نسا بویه‌ نیشانه‌ی وه‌فاداری و جیوه‌جیكردن قه‌وڵه‌یل و تائیسه‌یش ملله‌ت فره‌نسی گرینگی فریه‌یگ ده‌نه‌ ئه‌و گوڵه‌.

سیروان ره‌سول

ج . أ