مێژوو
پلان توركه‌یل ئه‌را ده‌ركردن كورد

پلان توركه‌یل ئه‌را ده‌ركردن كورد


شه‌فه‌ق نيوز/ له‌ كووتایى مانگ  مارس 1925 چالاكى دژ شووڕش كورده‌يل ده‌سكرده‌پى ، توركه‌یل دادگاى سه‌حرایى دامه‌زرانن ، ك وه‌ گووره‌ى ئه‌و دادگا هه‌ر كه‌سیگ  له‌ هه‌ر شوونیگ بگیریاتاد بایه‌سه‌ هه‌ر له‌و شوونه‌ دادگایى بكردیان و یه‌كسه‌ريش حوكم دادگا له‌بانى جيوه‌جێ بكردیان، ئه‌وه‌ بوى به‌رنامه‌ى كوشتار وه‌جه‌م دانریا. ئه‌و وه‌خته‌ مسته‌فا كه‌مال ئه‌تاتورك، ئه‌را له‌ناوبردن و كوشتار كورده‌یل، عسمه‌ت ئه‌نینۆ كرده‌ سه‌رۆك هيزه‌يل و مه‌ردم وڵاته‌گه‌ هویچ وه‌ختیگ ئى كرده‌وه‌يله‌ له‌ هویریان نه‌چێ و يه‌يش فه‌رمانيگ توركانه‌ى فريه‌ خراويگ بوێ دژ كورده‌يل.

 

هیزه‌یل شووڕش ئه‌و شوونه‌یله‌ ك گردوینه‌ى هیشتنه‌ى جى و تواسن خوه‌یان بكیشنه‌و وه‌ره‌و جه‌وه‌ڵه‌یل. له‌ په‌نج ئه‌پرڵ ساڵ 1925 شێخ سه‌عید و 3 كه‌س له‌ یاوه‌ره‌یلى له‌ نزیك گنج وه‌ ديل گیریان، ك ئه‌ويش وه‌و كه‌هانه‌ گوایا شێخ خه‌ڵات ئه‌راى دانریاگه‌ ، دى وه‌و پلانه‌ خیانه‌ت له‌لى كریاو گیریا. دى چه‌وسیان و فشاریگ بى به‌زه‌یانه‌ له‌ كوردستان ده‌سكرده‌پى و زیاتر له‌ 30 هه‌زار داگیركه‌ر كوردستان كه‌فتنه‌ گیان مه‌ردم و ته‌ڕ و وشك وه‌ یه‌كه‌و سزیان، هه‌ركه‌سیگ  كه‌فتیاده‌ ده‌سیان دیانه‌ى له‌ سێداره‌ له‌ مه‌یدان گشتى شار، ئمجا فريه‌ له‌و كه‌سه‌یله‌ ك گیریان نیم سه‌عات وه‌پى نه‌چى و كوشتیانه‌ى. هه‌رچه‌نى شووڕش شێخ سه‌عیديش شكه‌ست خوارد و شیخ و زوورم ئازادیخوازه‌یليش دریان له‌ سێداره‌ ، وه‌لى شماره‌يگ له‌ كه‌سه‌یل شووڕش مه‌ندنه‌وه‌و جارجاريگ له‌ جه‌وه‌ڵه‌یله‌و په‌لامار هيزه‌يل تورك ديان. 

   

نه‌خشه‌ى توركه‌یل ئه‌را ده‌ركردن كورد دویاى شكه‌ست شووڕش، چگن په‌نابه‌ر فره‌یگ  مه‌سیحى و كورد ئه‌را عراق، سه‌ختى فريه‌یگ  ئه‌را عراق په‌یا كردوید. هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش له‌ كووتایى نۆڤه‌مبه‌ر ساڵ 1926 كۆمسیۆن باڵاى بریتانیا له‌ عیراق چیه‌ توركیاو داواى هاوردنه‌وه‌ى په‌نابه‌ره‌یل كردياد له‌ توركه‌یل. توركه‌یلیش ئه‌و داواكاریه‌ ره‌ته‌و كرديان و، وتن ئیمه‌ نه‌ك هه‌ر ئه‌و په‌نابه‌ره‌یله‌ وه‌رناگریم ، به‌ڵكوو ئه‌و كورده‌یلیشه‌ ك مه‌ندنه‌ بایه‌سه‌ جوور یونانیه‌یل و ئه‌رمه‌نیه‌یل ده‌ریان بكه‌یم. ئمجا دو ساڵ دویاى شووڕش شێخ سه‌عیدیش توركه‌یل نه‌تویه‌نستن وه‌ 30 هه‌زار سه‌رباز توركیشه‌وه‌ ئه‌و ناوچه‌یله‌ وه‌ ته‌واوى له‌ ئازادیخوازه‌یل پاكه‌و بكه‌ن، وه‌ل ئه‌وه‌یشا داواى یارمه‌تييش له‌ ئیران كرديان، وه‌لى ئیران نه‌تواس كیشه‌و گرفت ئه‌را خوه‌ى دروس بكا له‌ى مه‌سه‌له‌.

محه‌مه‌د ره‌زا