شهفهق/ لهشوون دامهزرانن دهوڵهت یهكم عراقى و بنیاتناین دهزگایهیل حكوومهت ، چالاكیهیل فرهیگ كهفتنه دهیشت ئهرا
جواودانهوهى بانگهواز كوومهڵگا ، ئمجا یهكیگ لهو چالاكیهیل گرینگ یاموهمیشه (چالاكى ئابوورى)بوى ك یهكیگ بوى لهدهمارهیل سهرهكى گشت دهوڵهتیگ لهدهوڵهتهیل جههان ، ههر لهوهر ئهوهیش پیشخستن و جموجویلیشى نیشانهى ماوهى پیشكهفتن و بهرزهوبوین ئهو دهوڵهتهسهو پلهى یهكم دیریگ لهشانیهت دهوڵهتهیل و كاریگهریى لهبان مهیدان جههانى.
عراقیش جیاواز نیه لهو بنهماو دیاره كوردهیل فهیلى لهعراق نهخش یادهور گرینگ و گهورایگ داشتن له ئابوورى عراق لهسهرهتاى دامهزرانن دهوڵهت عراق و قوناغهیل دویاتر ، ك بیگومان كوردهیل شالاكیهیل ئابوورى خوهیان نیشاندان لهگشت لایگهوهو لهوانهیش له هاوردن و كلكردن (استیراد و تصدیر)و دامهزرانن كارخانهیل ك كاڵاى جوووراو جوور پیشهیى و خواردهمهنى هاوردنه بهرههم . ئى مهسهلهو ئى كاركردنه تا ساڵ 1980 گهوراترین دژایهتى و كووچ یا تههجیر ڕوڵهیل ئى چین فهیلى زوڵملیكریاگه لهلى كهفتهوه ، ك ماڵ و موڵكهیلیان لهلیان زهفت كریاو دویرهو خریان لهگشت چالاكیهیل ئابوورى و كوومهڵایهتى.
ئیسهیش لهشوون ساڵهیل فرهیگ لهبان رمیان رژیم دكتاتۆر سهدام ، ئهوهسه ئابوورى عراق ههوهجه وه گشت مهردم كوومهڵگاى عراقى دیریگ و لهوانهیش كوردهیل فهیلى ، دى ئایا ڕوڵهیل كورد فهیلى تویهنن جویر جاران نهخش یا دهور گهوراى خوهیان بارنهوه له ئابوورى عراق ؟ لهى باوهتهوه (محهمهد حسین) بازرگان كار ئازاد و خاوهن نویسینگه یا مهكتهب وكالهى بازرگانى لهدیداریگ وهل دهزگاى شهفهق وتیا: ئهوسا كوردهیل فهیلى نهخش باڵایگ داشتن له جموجویل ئابوورى و لهلیانیش بازرگان بهرز له هاوردن و كلكردن چشتهیل خواردهمهنى جویر (چاى و شهكهر و برنج) لهوانهیش (حاجى ئبراهیم حسێن و حاجى عهبد عهلى و حاجى سادق) ، بیجگه ئهوهیش لهمهیدان قوماش یا پهرچهیش (ڕهحمهتى عهبدولئهمیر مهنسوور) دهور باڵایگ دى ، لهئاسن و داریش كوردهیل فهیلى لهبازرگانهیل بهرز عراق بوین و لهوانهیش (محهمهد عهلى حهیدهر) ، وهل ئهوهیشا كوردهیل فهیلى بهشدار بوین له دامهزرانن كارخانهیل قوماش و كیسهى نایلۆن و كارخانهیل وهرهق . (محهمهد حسێن) ئاشكراى ئهوهیش ئهكاو ئویشیگ: لهشوون ساڵ 1963و لهوهر هووكار ههڵویست یا مهوقف نیشتمانى كوردهیل فهیلى ، رژیمهیل شۆڤێنى دهسكردنه پهلامار گرتن و كوشتن و كووچ وهپیكردن (تهسفیر) شمارهى فرهیگ له پیاگهیل كار ئازاد ، ك لهوانهیش بازرگان فهیلى وهناوبانگ (عهلى جان) ههر وه دشداشهگهى وهرى تهسفیر كریا و حكوومهت گشت ماڵ و موڵكى لهلى زهفت كریا كرد ، یهیش نموونهیگه لهو ههمگه كوردهیل فهیلیه ك تهسفیر كریان. ئیسهیش دویاى ئهوهك حكوومهت بهعس رمیاو عراق تازه پهیا بوى ، وهلى هیمان ههر ڕوڵهیل كورد فهیلى هویچ قهرهبوو یا تهعویزیگ نهكریانه لهبان ئهو زهرهدهیل ئابووریه ك وهپیان رهسى لهعراق.
