شهفهق/ دویاى 9 نیسان ساڵ 2003 سهركردهیل كورد نهخش ودهور فراوانیگ داشتنه له مهیدان سیاسى
عیراقى؛ ئهویش وه هاتن له قوناغ ئۆپۆزیسیۆن یا معارهزه ئهرا شیوهى نوویگ له بهشدارى كردن له بیناى دهوڵهتیگ دیموكراتى هاوچهرخ عیراقى...لهباوهت ئى مهسهله و ئهوهگ له مهیدان كوردى و له پهرلهمانى ڕوى دهید، ئى دیداره وهل عارف تهیفوور دویم جیگر سهرۆك ئهنجوومهن نوێنهرهیل عیراق فیدرالى سازدایمن..
*له ساڵهیل ههیشتا و نهوهدهگان ئۆپۆزیسۆن عیراقى وهگشت لایهنهیلیه و وهفراوانى له كوردستان وجوود داشتن، و یهیشه ئهوه ڕهسنیدهو ك كهشوههوایگ دیموكراتى لهناو جمشت كوردى خوهى نیشاندایه، و ئمڕوو له شوون ڕمیان ڕژیم وهرین، ئایا وهباوهڕ ئیوه ئهوانهگ له ئۆپۆزیسیۆن بوین، ئمڕوو نیهتوان پابهند بنهمایهیل دیموكراتى بوون و توان دهسڵات كۆنترۆڵ بكهن؟
- جمشت كوردى له ههیشتاگان له قوناغ ئۆپۆزیسیۆن بوى و ئیمهیش له جهوهڵ بویمن و پارت دیموكرات كوردستان ئهوسا و ئیسهیش دروشم یا شعار دیموكراسى ئهرا عیراق و فیدرالى ئهرا كوردستان بهرزهوكردیه، و ههرچى پارت و جمشت و ئهو مهردمهیله ك لهلایهن ڕژیم وهرینهو داواكریاوین له وهر ههڵوێستهیل نیشتمانپهروهرانهیان، گشتیان گردیایمنه خوهمانهوه و وهگهرمى پیشوازى لهلیان كردیایمن، و بارهگا ئهرا خوهیان وازكردن وكارهیل خوهیان ئهنجام دیان، دویر له فشار و زوورهاوردن وهبانیان و ئى كاره تا ساڵ 1991 وهردهوامى داشت و له شوون ئهوهگ مللهت كورد ڕاپهڕینهگهى بهرپاكرد و دارودهسهى ڕژیم وهرین له ناوچهیل كوردستان تاڕان و بهشیگ له ناوچهیل كوردستانییش ئازادكریا ك ئهوسا وهدهس ڕژیم وهرینهو بوین و له ساڵ 1992 ههڵوژاردن دیموكراتى پهرلهمان كوردستان كریا و دهسكردیمنه بیناكردن دامودهزگایهیل دیموكراتى له ناوچهیلمان تا بویمنه ناوكیگ ئهرا ئایندهى عیراق ك له ژیر كۆنترۆڵ ڕژیم سهدام حوسێن قورتار بوى، و تویهنستیمن خشت بنهڕهتى فره له دهزگا و ڕیكخریایهیل كوومهڵگاى مهدهنى دابنهیمن له كوردستان، تا ڕهسیمنه ساڵ 2003، و جمشت كوردى وهگشت پارتهیل چهپڕهو ودیموكراتى و ئسلامیهیلیهوه نهخشودهور خوهیان داشتن له دوباره بیناكردن دهوڵهت عیراق، و ڕیزدار مهسعود بارزانى نهخش ودهور گرنگیگ دیرى له گردهوكردن لایهنهیل سیاسى؛ چوینكه حاكم مهدهنى پۆل بریمهر نهتواست ماوه بیهیده بهشداریكردن پارتهیل و جمشتهیل سیاسى ناو مهیدان سیاسى ك وهرجله ڕمیان حكوومهت وهرین وجوود داشتن، بهڵكوو تواست حكوومهتیگ وهختى یا قوناخى دامهرزنید، وهلى ههڵوێست كاك مهسعود بارزانى، ك ئى كاره ڕهتهكرد، بویه مایهى دامهزرانن ئهنجوومهن حوكم، و له شوون ئهنجوومهن حوكمیش ههوڵدایمن و خهبات كردیمن ئهرا چهسپانن دیموكراسى له عیراق، تا بووده دهوڵهت دهزگایهیل ك پشت وه بنهمایهیل دیموكراتى بهسن و بووده نموونهیگ ك مللهتهیل ناوچهگه خهو وهپیهو دوینن، و یهیشه هیشت وڵاتهیل ههرێمى گیروگرفت و كێشهیل فرهیگ بهرپابكهن ئهرا وسانن كاروان دیموكراسى له عیراق، وهلى لهبان ئهوهیشهوه، عیراقیهیل وهشیوهیگ گشتى له كاروهدهسهیل و پارتهیل كاركهر له مهیدانهگه ئهوپهڕ ههوڵ دهن ئهرا وهردهوامبوین له بیناى دیموكراتى گشتییگ له عیراق تا بووده نموونهیگ ئهرا گشت ڕووژههڵات ناوڕاس... ئیمه هیمان هایمنه سهرهتاى ڕیهگه و ههوڵ دهیمن سستمیگ دیموكراتى بینا بكهیمن وهلى گیروگرفت و تهنگ و چهڵهمهیل فرهیگ هانوامان ك له لایهنهیل ناوخۆیى و خارجى و باشمهنیهیل ڕژیم وهرین و ئسلامیهیل توندڕهو سهرچهوهگردیه ك ئویشن دیموكراسى هویچ ڕووشناییگ لهتى نیه ئهرا ئادهمیزاد، ههرلهیوا لهو كهسهیله ك كینهت هادڵیان دژ وه ئادهمیزاد... وهلى ئیمه لهى وهخته ناڕازییمن له ئهداى حكوومهت عیراقى، و هیمان ڕیگهیگ دویرودریژ هانوامان له مهترسیهیل ڕیگهى دیموكراسى ڕاس و دروسیگ له عیراق، و ئومید گهورایگ دیریمن وه خواست و ئومید عیراقیهیل و ههوڵداین ئهرا سهركهفتن ئهزموون دیموكراسى.
*هیمان كێشهى مادهى 140 كهفتیهسه كیشمهكیش ناونى لایهنهیل كوردى و عهرهبى و كهسهیلیگ ههس ئهوه دوینن ك ماوه دهستووریهگهى ئى ماده تهواو بویه؟
- مادهى 140 مادهیگ دهستووریه و ههڵنیهوهشیهید و ماوهگهى وهسهر نهچویه، چوینكه ههركهسى بویشید ماوهگهى تهواوبویه؛ ئهوه باس تهواوبوین ماوهى خود دهستوور كهید، لهوهر ئهوه مادهى 140 هیمان وهكاره و لوجنهگانى هیمان وهشیوهى خاسیگ كاركهن ههرچهنى ك تهگهره و نواگر فرهیگ هاوهردهمى و بڕیگ ههس خاوهخاوكهن له جیوهجیكردن بڕگهیلى جوور هاوردنهوهى ناوچهیل داوڕیاى له پارێزگایهیل ولهوانهیش كهركووك و قهزایهیل چهچهماڵ و كهلار و كفرى و تووزخورماتوو و ناوچهیلیگتر ك بایهته بانهو ئهرا بان كهركووك و ههرلهیوا له موسڵ و ههولێر و ئهیهیشه مهسهلهیگه فره خاوهخاو لهلى كریهید و بایهت بوى سهرۆك كۆمار بڕیاریگ لهى باوهته بیهید، چوینكه ئامانجهیلیگ هاوهشوون دویاخستن ئامار گشتى له لایهن شۆڤینیهیل ناوچهیل موسڵ و كهركووك و ههرلهیوا وهزارهت پلانداناین وه خود عهلى بابان ك وهدهم ئویشى من كوردم و دویاخر ئهوه ئاشكرا بوى ك كورد نیه و ئى نازناوه ئهرا چهن ئامانجیگ تایبهت ئهرا خوهى نایه، و ئهوانهگ ڕى له ئامار گشتى گرن و كیشه ئهرا جیوهجینهكردن مادهى140 دروس كهن و ئیمهیش هیمان مكوڕیمن له بان جیوهجیكردن مادهى 140 له ئایندهى نزیكیگ.
* فره له چاودێرهیل سیاسى ئاماژه وه كار و ئهداى گهن پهلهمان وهرین دان، چ له لایهن چاودێرى و چ له لایهن تهشریعى، ئایا پهرلهمان نوو له پیشینهگهى خاسترهو بوود؟
- ئومیدواریمن ك ئى پهرلهمانه نهخش ودهور خوهى وه خاسى بڕانید، وه دهركردن قانوون و تهشریعهیل و ههرلهیوا ههڵسیان وه نهخشودهور چاودێرى خوهى له بان ئهداى حكوومهت و دهسڵات جیوهجیكردن، بیلا ئهوهیشه له هویرهو نهوهیمن ك گیروگرفتهیل فره وهویر و رایهیل جیاواز له ناو هۆڵ پهرلهمان ههس، ناكووكیهیل فرهیگیش ههس كاریگهرى نهنه بان كار پهرلهمان، و چوینكه ناكووكیهیل وهرین كاریگهرى داشتن له بان ئهداى پهرلهمان و ههمان ناكووكیهیل هیمان مهنیهسهیان وهلى نه وه توندیهگهى جاران و ئومیدواریمن ك بڕهسیمنه تهوافق له باوهت فره لهو مهسهله و قانوونهیله ك بایهته بنویسریهن چوینكه فره گرنگن، و گشتلایگیش ها هویریان ك خول حازرى له سهرهتا كێشه و گیرو گرفتهیل فرهیگ بهرپا بوى وهل مهنین یهكم نیشتن وه وازى ئهرا ماوهى فره دریژیگ له سایهى سهرۆكایهتى گهوراترین پهرلهمانتار له عومر، و ئى قوناغه ماوهى فرهیگ وهپى چوى، و ئومیدواریمن له ئاینده نهخش ودهور كارایگ داشتویمن و ئامانجمان بیناكردن ئادهمیزاد عیراقه ك لهسایهى ئازادى و ژیانیگ سهروهر بژیهید.
* كوردهیل دهیشت ههرێم، وهگوورهى قهسهیلیان، وه دهس پشتگیرى نهكردن و سهرپهرشتى نهكردن سهركردیهتى كوردستانى ناڵن، ئایا هووكار بایهخ نهداین و سهرپهرشتى نهكردن كوردهیل دهیشت ههرێم و وهتایبهتى كوردهیل فهیلى، چهس؟
- من خوهم پهیوهندى خاس و نزیكیگ دیرم وهل كوردهیل دهیشت ههرێم كوردستان و له ساڵ 1965 وهلیانا كار كردمه و لهو وهخته بهرپرس بویم تا ساڵ 1973، و له شوون ڕمیان ڕژیم وهرینیش هاتم ئهرا بهغدا و ئهرا ماوهیگ بویمه بهرپرس لق پهنج...كوردهیل دهیشت ههرێم بهشهو بوینهسه بان ناوچهیل فرهیگ له عیراق و دامودهزگایهیل و ڕیكخریایهیل فرهیگ دیرن، و له بهدره و جهسسان و كوت وعهماره و ههرلهیوا له ناسریهیش ژیهن ، و وهقهناعهت من، نهك وهڕا و قهناعهت سهركردایهتى پارت دیموكرات كوردستان، ئهوه دوینم ك بایهسه كوردهیل دهیشت ههرێم، نهك وه تهنیا كوردهیل فهیلى، نهخش ودهور یهكگرتییگ داشتوون و دامودهزگایهیل و ڕیكخریایهیل و كوومهڵهیل خوهیان له چوارچیوهیگ یهكگرتى دامهرزنن تا بتویهنن خزمهت بڕهسننه كێشهیل خوهیان و كێشهى مللهت كورد له دهیشت ههرێم. دیاره ك بهعزه كهسیگ ئامانج شهخسى خوهى دیرى و هویرهیل تایبهت وهخوهى دیرى له دامهزرانن ڕیكخریایهیلیگ ك له ئاست و خواست كوردهیل دهیشت ههرێم نین، ئیمه گشتمان خاوهن مهزهویگ تایبهت وهخوهمانیمن، كورد شیعه ههس و كورد سوننه و كورد مهسیحییش ههس، گرنگ ئهوهسه ئادهمیزاد حاشا له نهتهوهى خوهى نهكهید و بایهته بهرنامهیلمان ئاشكرا بوون و بزانیمن ئهرا چه خهبات كهیمن، ئایا له خاتر مهزهو خهبات كهیمن؟ یا ئهرا مافهیل نهتهوهیى؟ وهڕاى من ئهگهر یانه گشتیان یهكهوگردن و ڕیكخریایهیل تایبهتیگ وهكوردهیل دهیشت ههرێم دامهزرانن، تویهنن دهسكهفتهیل فرهیگ گیر بارن و كورسیهیل خاسیگ له پهرلهمان بكهفیده دهسیان و ههرلهیوا تویهنن مافهیل قانوونى خوهیان بسیننهو.
*لهى ماوهى دویاییه مهسهلهى بهسانن دهسهیل بیلایهن وه ئهنجوومهن وهزیرهیل باس كریا وهگوورهى ڕاى دادگاى فیدرالى.. ههڵوێست هاوپهیمانى كوردستان لهى باوهته چهس؟
- راى هاوپهیمانى لهى مهسهله ئاشكراس و دهسهیل بیلایهن بهشهو بوینهسه بان سێ بهشهو، دهسهیل بیلایهنیگ ك وه گوورهى دهستوور بهسیانهسه ئهنجوومهن وهزیرهیل، و دهسهیل بیلایهنیگ ك بهسیانهسه ئهنجوومهن نوێنهرهیل، و دهسهیل بیلایهنیگ ك هویچ پهیوهندییگیان دیارى نهكریاس، و لهیرا ناكووكى ههس لهى مهسهله و ئیمهیش له هاوپهیمانى كوردستانى ئهوه دوینیمن ك بایهسه گشت لایگ پابهند بوون وه دهستوور، و ئهگهر لهى مهسهله دهستوور بشكنیمن ئهوه وهو مهعناسه ك ماوه دهیمن ئهرا شكاننى له فره له مهسهلهیل ترهك و یهیشه بووده بنهماى خهتهرناكیگ ئهرا شكانن دهستوور، لهوهر ئهوهسه ك ئیمه هایمن وهل دهستوور و ڕامان ئاشكرا و دیاره ك بڕیگ له دهسهیل بیلایهن ك له دهستوور ئاماژهكریاسه پیان، بهسیانهسه ئهنجوومهن نوێنهرهیلهوه و بایهته ههر وهى جووره بمینن و ئهوانهگ بهسیانهسه ئهنجوومهن وهزیرهیل وهك خوهیان بمینن، وهلى دهسهیل بیلایهنیگ ك نهوهسیانهسه هویچ لایهنیگهو دادگاى فیدرالى بهسارهیانه ئهنجوومهن وهزیرهیلهوه، و بڕیارهیل دادگاى فیدرالى ئجباریه و ئیمهیش له پهرلهمان لوجنهیگ دامهزرانیمن لهو كهسایهتیهیله ك له نویسانن دهستوور بهشدارى كردن و ههلهیوا چهن پسپۆریگ قانوونشناس و قانوونهیل دهستوورى ك بایهته وهقسهیان بكریهید له پرسیاركردن له دادگاى فیدرالى و ئیمهیش چهوهڕى ئهنجام كارهیلیان كهیمن ك وهئومید خودا خاسن و هانه بهرژهوهندى مللهت عیراق و له دیكتاتۆریهت و له كۆنترۆڵ كردن دهسڵاتیش له لایهن سهرۆك یا ههر تاكه كهسیگ كاروهدهس دویرمانهو خهید، چوینكه ئى مهسهله دى له لایهن گشت لایهنهیل بهشدار له ئۆپهراسیۆن سیاسى قهبوول نهیرى.
| < پێشتر | دواتر > |
|---|
